DUBAI/LONDEN – Maritieme bedrijven krijgen steeds vaker te maken met complexe sanctieregels en toenemende compliance-eisen. Tegelijkertijd blijven de systemen waarmee bedrijven risico’s controleren sterk versnipperd, waardoor de kans op overtredingen groeit. Dat blijkt uit het rapport The Fragmentation Problem in Maritime Compliance van maritieme dienstverlener Marcura.

Volgens het rapport lopen internationale scheepvaartbedrijven meer risico omdat sanctieregimes van onder meer de Verenigde Staten, de Europese Unie en andere landen steeds verder uiteenlopen. Ook het gebruik van zogenoemde secundaire sancties is uitgebreid. Tegelijkertijd zorgt een groeiende ‘schaduwvloot’ ervoor dat eigendom, verzekeringen en handelsgeschiedenis van schepen moeilijker te achterhalen zijn.

Deze ontwikkelingen vergroten volgens Marcura de blootstelling aan sanctierisico’s, terwijl complianceprocessen binnen organisaties vaak nog versnipperd zijn.

Uit een enquête van Marcura onder maritieme leidinggevenden blijkt dat 82 procent vindt dat de compliance-eisen toenemen. Daarnaast maakt 86 procent zich zorgen over risico’s die mogelijk onopgemerkt blijven.

Ook de kosten lopen op. Het screenen van nieuwe zakenpartners en het uitvoeren van zogenoemde Know Your Customer-controles (KYC) kost inmiddels tussen de 1.500 en 3.500 dollar per tegenpartij. Dat komt volgens het rapport vooral door dubbele handmatige controles in verschillende systemen. In markten waar regelmatig met nieuwe partijen wordt gewerkt, kunnen deze kosten snel oplopen.

Tegenstrijdige resultaten uit verschillende systemen

Hoewel bedrijven meer investeren in sanctiescreening en automatisering, ligt het probleem volgens Marcura niet aan een gebrek aan inspanning, maar aan de structuur van de systemen. Veel organisaties gebruiken meerdere screeningplatforms die verschillende resultaten kunnen geven voor dezelfde tegenpartij.

Daardoor moeten compliance-afdelingen zelf handmatig de informatie combineren om een risicobeeld te vormen. Tegelijkertijd wordt dezelfde verificatie vaak door meerdere organisaties opnieuw uitgevoerd, terwijl informatie die door één partij is verzameld niet beschikbaar is voor andere bedrijven die met dezelfde tegenpartij werken.

Meer risico’s dan alleen sancties

De fragmentatie speelt niet alleen bij sanctiecontrole. Volgens het rapport ligt het risico op betalingsfraude in de maritieme sector drie tot vijf keer hoger dan in de traditionele banksector wanneer rekening wordt gehouden met het aantal transacties.

Daarnaast nemen verplichtingen rond duurzaamheid (ESG) en ketenverantwoordelijkheid toe, waardoor leveranciers uitgebreider moeten worden gecontroleerd. Ook anti-corruptiemaatregelen blijven in de sector ongelijk toegepast. Volgens het Maritime Anti-Corruption Network zijn wereldwijd al meer dan 65.000 meldingen van corruptiegerelateerde incidenten gedaan in meer dan 1.000 havens in 150 landen.

“De compliancefunctie blijft met één vraag zitten die nooit helemaal verdwijnt: hebben we iets gemist?”, zegt Andrei Grigoras, Senior Vice President Compliance Solutions bij Marcura. “Door de versnippering wordt het steeds moeilijker om die vraag te beantwoorden. Als dezelfde tegenpartij in verschillende systemen verschillende resultaten oplevert, overstemt de ruis de signalen die er echt toe doen.”

Pleidooi voor gedeelde infrastructuur

Marcura pleit daarom voor een model waarbij compliance meer als gedeelde infrastructuur wordt ingericht. In zo’n systeem zou een controle van een tegenpartij één keer worden uitgevoerd en vervolgens bruikbaar zijn voor meerdere organisaties.

Door informatie te delen en gezamenlijke intelligentie op te bouwen, zouden bedrijven volgens het rapport niet langer afzonderlijk alle kosten en inspanningen van verificatie hoeven te dragen. Screeningresultaten zouden dan als het ware met de tegenpartij meereizen tussen deelnemende organisaties.