DEN HAAG â De loodsgeldtarieven voor schepen die Nederlandse zeehavens aandoen, stijgen per 1 januari 2027 met 7,72 procent. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft de nieuwe tarieven vastgesteld op voorstel van de Nederlandse Loodsencorporatie (NLc). Opvallend is dat de verhoging plaatsvindt terwijl het aantal scheepsreizen naar verwachting juist afneemt. Voor 2027 wordt gerekend op 75.990 scheepsreizen, een daling van 2,8 procent ten opzichte van de raming voor 2026.
Dat blijkt uit het tariefbesluit van de ACM van 9 november 2026. De toezichthouder heeft het voorstel beoordeeld en concludeert dat de tarieven redelijk, niet-discriminerend en kostengeoriÃĢnteerd zijn. Ook dragen de tarieven volgens de ACM voldoende bij aan een efficiÃĢnte werkwijze en aan de productiviteit en kwaliteit van de loodsdienstverlening.
De tariefverhoging is opgebouwd uit een stijging van de kosten en vermogenskostenvergoeding met 5,20 procent en een verhoging van 2,66 procent als gevolg van het verwachte lagere aantal scheepsreizen. Daar staat een verlaging van 0,13 procent tegenover door de teruggave van middelen uit de regelingen voor functioneel leeftijdsontslag en functioneel leeftijdspensioen.
Minder scheepsreizen in Nederlandse havens
Onderzoeksbureau Ecorys verwacht dat het aantal te loodsen scheepsreizen in 2027 uitkomt op 75.990. Voor 2026 werd nog uitgegaan van 78.192 reizen. Vergeleken met de 79.109 daadwerkelijk uitgevoerde scheepsreizen in 2025 betekent dit een daling van 3,9 procent.
Vooral in de Rotterdamse haven wordt een duidelijke afname verwacht. Volgens de prognose daalt het aantal scheepsreizen daar met 2.335, oftewel 4,6 procent, ten opzichte van de raming waarop het tariefbesluit voor 2026 is gebaseerd.
De onderzoekers wijzen op de gematigde economische groei, geopolitieke onzekerheden en structurele veranderingen in de logistieke afhandeling van goederen. Ook de geleidelijke uitfasering van fossiele brandstoffen en de gevolgen van Loodsplicht Nieuwe Stijl spelen een rol.
Daarnaast staat de Europese chemische industrie onder druk, wat gevolgen heeft voor de overslag van bulk- en chemieproducten in Nederlandse havens.
Het conflict in het Midden-Oosten vormt volgens Ecorys momenteel de grootste afzonderlijke onzekerheidsfactor voor de verwachtingen. De ontwikkelingen rond de Straat van Hormuz zijn daarbij van groot belang voor de internationale olie- en LNG-handel.
Fors hogere brandstofkosten
Een belangrijke oorzaak van de stijgende loodsgeldtarieven zijn de hogere operationele kosten van het Loodswezen.
De totale kosten, exclusief de regelingen voor functioneel leeftijdsontslag en functioneel leeftijdspensioen, stijgen volgens de begroting met 4,9 procent. Dat is meer dan de gecombineerde loon- en prijsindex van het Centraal Bureau voor de Statistiek, die op 3,6 procent uitkomt.
Vooral de kosten voor brandstof, afschrijvingen op vaartuigen en investeringen in digitale weerbaarheid nemen toe.
Volgens de ACM zijn de brandstofkosten onder meer sterk gestegen door de invoering van Europese regelgeving voor hernieuwbare energie. De prijs van HVO-biodiesel is in 2026 met maar liefst 56 procent gestegen.
De kosten voor het beloodsen en plannen, afgezet tegen het aantal scheepsreizen en exclusief afschrijvingen en onderhoud van vaartuigen, stijgen hierdoor met 8,5 procent ten opzichte van 2026.
Twee nieuwe loodsvaartuigen
Ook investeringen in nieuwe vaartuigen dragen bij aan de hogere tarieven.
Het Loodswezen verwacht twee nieuwe SWATH-vaartuigen eind 2026 of begin 2027 in gebruik te nemen. De daarmee samenhangende hogere afschrijvingskosten zorgen, in combinatie met het lagere aantal scheepsreizen, voor een stijging van 11 procent van de kostenindicator voor afschrijvingen en onderhoud van vaartuigen.
Het geraamde brandstofverbruik per scheepsreis blijft daarentegen vrijwel gelijk. Volgens de ACM zijn geen grote wijzigingen voorzien in de manier waarop de vaartuigen worden ingezet.
Investeringen in digitale veiligheid
Het Loodswezen investeert daarnaast in het verbeteren van de digitale weerbaarheid tijdens het loodsen.
Daarbij gaat het onder meer om onafhankelijke navigatiesensoren en aanpassingen in de ICT-dienstverlening voor navigatieondersteunende middelen.
Deze investeringen hangen samen met ontwikkelingen rond autonoom en op afstand varen en de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van bestaande navigatiesystemen.
Ook besteden interne werkgroepen meer tijd aan onderzoek, ontwikkeling en navigatieondersteuning. Daarnaast staan voor 2027 meer opleidingen gepland, waaronder opleidingen die niet jaarlijks worden georganiseerd.
De verhouding tussen indirecte en directe loodsuren stijgt daardoor naar verwachting met 9,6 procent.
ACM keurt tariefverhoging goed
De ACM heeft onderzocht of de voorgestelde verhoging voldoet aan de wettelijke voorwaarden. Daarbij is onder meer gekeken naar de geraamde kosten, de verwachte aantallen scheepsreizen, de investeringen en de productiviteit van de loodsdienstverlening.
Volgens de toezichthouder zijn de kostenstijgingen voldoende onderbouwd.
De ACM heeft daarom besloten de voorgestelde tariefverhoging van 7,72 procent volledig over te nemen.
De nieuwe tarieven gelden vanaf 1 januari 2027 voor de Nederlandse zeehavengebieden, waaronder Rotterdam-Rijnmond, Amsterdam-IJmond, Delfzijl/Eemshaven, Harlingen-Terschelling, Den Helder en de Nederlandse havens in de regio Scheldemonden.
De tarieven zijn afhankelijk van onder meer de diepgang van het schip, het vaartraject en het type loodsreis. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen inkomende en uitgaande reizen, verhaalreizen en rendez-vousreizen.
Ook aanvullende loodsvergoedingen stijgen
Niet alleen de reguliere loodsgeldtarieven worden verhoogd. Ook de vergoedingen voor aanvullende loodsdiensten stijgen met 7,72 procent.
Zo kost het afbestellen van een loods voor een inkomende reis in 2027 506 euro. Voor een uitgaande reis of verhaalreis bedraagt de vergoeding 275 euro.
Wanneer een loods door omstandigheden die aan het schip zijn toe te rekenen langer dan een half uur moet wachten, kan een vergoeding van 148 euro per uur worden berekend. Hetzelfde uurtarief geldt wanneer een kapitein een loods langer aan boord wil houden.
Voor het gebruik van een helikopter bij een rendez-vousreis geldt een vast bedrag van 7.893 euro. Voor een inkomende of uitgaande reis bedraagt het helikoptertarief 4.353 euro en voor een LNG-reis 5.729 euro.
Frequentiekorting blijft ongewijzigd
Het bestaande systeem van frequentiekortingen blijft in 2027 ongewijzigd.
Schepen die regelmatig dezelfde havens aandoen, kunnen afhankelijk van hun lengte en het aantal jaarlijkse aanlopen korting krijgen op de loodsgeldtarieven.
De maximale frequentiekorting bedraagt 38 procent voor schepen vanaf 241 meter lengte die jaarlijks voldoende aanlopen maken. Voor kleinere schepen gelden andere kortingspercentages en drempels.
Ook de factoren voor bijzondere loodsreizen en aanvullende diensten blijven gelijk aan die van 2026.
Bij betaling via automatische incasso blijft een korting van 0,85 procent op het totale factuurbedrag mogelijk, mits de facturen gemiddeld binnen zeven dagen worden geïncasseerd. Voor debiteuren of scheepsagenten die in meerdere regio’s actief zijn, geldt daarbij dat de machtiging alle regio’s van Nederlands Loodswezen B.V. moet omvatten.
Ook opleidingstarieven omhoog
Naast de loodsgeldtarieven heeft de ACM de overige tarieven voor 2027 vastgesteld.
Het basistarief voor de examinering van houders van een Pilot Exemption Certificate (PEC) stijgt in de regio’s Noord, Amsterdam-IJmond en Rotterdam-Rijnmond van 4.372 euro naar 4.605 euro.
Voor de regio Scheldemonden, voor zover de betreffende schepen niet onder het Scheldereglement vallen, stijgt het basistarief van 5.846 euro naar 6.158 euro.
Het tarief voor een aanpassingsstage of bekwaamheidsexamen voor een EU-verklaring als registerloods stijgt van 1.834 euro naar 1.932 euro per dag.
Deze overige tarieven zijn gebaseerd op een wettelijke indexatie van het gehanteerde uurtarief met 4,29 procent.
Het tarief voor een uittreksel uit het loodsenregister blijft ongewijzigd op 20 euro.
Voorzichtig herstel containeroverslag verwacht
Ondanks de verwachte daling van het aantal scheepsreizen ziet Ecorys ook enkele positieve ontwikkelingen.
Voor 2027 wordt een geleidelijke groei van de containeroverslag verwacht, onder meer door aantrekkende consumptie en uitbreiding van de havencapaciteit. Handelsonzekerheden en overcapaciteit in de sector kunnen dat herstel echter afremmen.
In Rotterdam blijven daarnaast grote verduurzamingsprojecten van belang voor de ontwikkeling op langere termijn. Daarbij worden onder meer de waterstoffabriek van Air Liquide, de elektrolyser van Shell en het CO2-opslagproject Porthos genoemd.
Volgens Ecorys kan de druk op het marktaandeel van Rotterdam binnen de Europese havenrange tussen Gdansk en Le Havre voorlopig aanhouden. Grotere groeieffecten worden pas tegen het einde van 2027 of in 2028 verwacht, wanneer nieuwe havencapaciteit beschikbaar komt.
De vastgestelde loodsgeldtarieven gelden voor het kalenderjaar 2027. Belanghebbenden kunnen binnen zes weken na bekendmaking bezwaar maken tegen het besluit van de ACM.
