BRUSSEL – De tarieven voor het Europese wegtransport zijn in het derde kwartaal van 2026 op recordhoogte gebleven. Zowel de contracttarieven als de tarieven op de spotmarkt stegen licht, ondanks een duidelijke afname van het vrachtvolume tussen grote Europese economieën. Vooral de sterk gestegen dieselprijzen en hogere tolkosten houden de transporttarieven hoog. Dat blijkt uit het European Road Freight Rates Report over het derde kwartaal van 2026 van Upply, Transport Intelligence (Ti) en de internationale wegtransportorganisatie IRU.
De index voor contracttarieven steeg in het derde kwartaal met 0,8 punt naar 148,9 punten. Daarmee ligt de index 14,6 punten hoger dan een jaar eerder. Ook de spotmarkt liet een stijging van 0,8 punt zien en kwam uit op 147,6 punten, een toename van 12,9 punten op jaarbasis. Beide indices bereikten daarmee hun hoogste niveau sinds het begin van de metingen.
De stijging is aanzienlijk kleiner dan in de eerste helft van 2026. Volgens de onderzoekers komt dat doordat de hogere tarieven vrijwel volledig worden veroorzaakt door stijgende operationele kosten en nauwelijks door een toenemende vraag naar transportcapaciteit.
Dieselprijs bereikt record van 2,27 euro per liter
De dieselprijs vormt momenteel de grootste kostenpost die de Europese transporttarieven omhoogdrijft. De gewogen gemiddelde dieselprijs in de Europese Unie bedroeg in het derde kwartaal 2,05 euro per liter. Dat is 6 procent meer dan in het tweede kwartaal en 32 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar.
In september lag de gemiddelde dieselprijs zelfs op 2,19 euro per liter. Op 27 september werd een record bereikt van 2,27 euro per liter. Daarmee werd niet alleen het eerdere record uit april overschreden, maar ook het historische hoogtepunt van juni 2022.
Op 22 juli steeg de dieselprijs boven de grens van 2 euro per liter, nadat de Straat van Hormuz voor de tweede keer was gesloten. Op het hoogtepunt van 27 september lag de dieselprijs 39 procent boven het niveau van 27 februari, voorafgaand aan het uitbreken van de oorlog.
Volgens de onderzoekers wordt de prijsstijging ditmaal niet zozeer veroorzaakt door ruwe olie, maar door een tekort aan diesel zelf. De sterk teruggelopen dieselexport uit het Midden-Oosten en Rusland, raffinaderijen die aan hun maximale capaciteit draaien en recordtarieven voor producttankers hebben de markt verder onder druk gezet.
Begin september stegen de raffinagemarges voor diesel in Noordwest-Europa daardoor tot meer dan 100 dollar per vat.
Transportkosten stijgen vooral door brandstof
Hoe groot de invloed van diesel is, blijkt uit de kostenontwikkeling in Frankrijk. De index voor langeafstandstransport van het Franse Comité National Routier (CNR) lag in september 13,2 procent hoger dan een jaar eerder. Wanneer diesel buiten beschouwing wordt gelaten, bedraagt de kostenstijging slechts 1,3 procent.
Michael Clover, Head of Commercial Development bij Transport Intelligence, verwacht dat de hoge brandstofprijzen voorlopig aanhouden.
Volgens hem zijn de conflicten in Iran en, in mindere mate, Oekraïne de belangrijkste oorzaken van de huidige kostendruk. Omdat een snelle oplossing voor deze geopolitieke spanningen niet waarschijnlijk lijkt, verwacht hij dat diesel gedurende de winter duur blijft.
Daarmee zullen volgens Clover ook de transporttarieven hoog blijven, zeker wanneer de vraag naar transport richting de feestdagen tijdelijk aantrekt.
Vrachtvolume tussen Europese landen daalt met 4,5 procent
Tegenover de recordtarieven staat een afnemende vraag naar internationaal wegtransport.
Volgens cijfers van Eurostat daalde het vervoerde vrachtvolume in tonnen tussen grote Europese economieën in het derde kwartaal met 4,5 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Vergeleken met dezelfde periode in 2025 ligt het volume 4,2 procent lager.
De daling is aanzienlijk groter dan de seizoensmatige afname van 1,7 procent die in dezelfde maanden van vorig jaar werd geregistreerd.
Vooral de transportcorridor tussen Spanje en Frankrijk werd geraakt, met een daling van 5,4 procent op kwartaalbasis. De verbinding tussen Polen en Italië was met een groei van 0,7 procent de enige onderzochte corridor waar het vrachtvolume toenam.
Ook het algemene economische sentiment in de eurozone verslechterde. De Economic Sentiment Indicator daalde in september met 0,5 punt naar 97,9 punten en kwam daarmee opnieuw onder het langjarige gemiddelde van 100 terecht.
Duitse transporttarieven stijgen sterk
De ontwikkelingen verschillen aanzienlijk per land. Duitsland liet de sterkste stijging van de binnenlandse transporttarieven zien.
De Duitse contracttarieven bereikten 164,9 indexpunten, een stijging van 21,6 punten ten opzichte van een jaar eerder. De Duitse spottarieven kwamen uit op 148,3 punten en lagen daarmee 28,3 punten hoger dan in het derde kwartaal van 2025.
De stijging werd mede veroorzaakt door de lage waterstanden op de Rijn. Vanaf juli golden beperkingen voor de binnenvaart, waardoor een deel van het vrachtvervoer moest uitwijken naar de weg en het spoor.
Spanje kende met 168,5 indexpunten nog altijd de hoogste binnenlandse spottarieven van de vier onderzochte markten. De jaarlijkse stijging bleef daar met 7,8 punten echter relatief beperkt.
In Frankrijk daalden de binnenlandse spottarieven juist met 3,6 punten ten opzichte van het tweede kwartaal, naar 143,9 indexpunten.
Tolheffingen verhogen kosten verder
Naast brandstof blijven ook tolheffingen een belangrijke kostenfactor voor transportbedrijven.
De Europese tolindex van IRU kwam in het derde kwartaal uit op 116,6 punten. Dat is 7 procent hoger dan een jaar eerder en 17 procent boven het niveau van begin 2023.
Volgens het rapport heeft Nederland de nieuwe kilometerafhankelijke vrachtwagenheffing voor de laatste vier maanden van het jaar met 22,3 procent verlaagd.
Ook nationale maatregelen om de brandstofkosten te beperken spelen een rol. Medio september hadden zestien EU-landen nog steunmaatregelen voor brandstof van kracht, hoewel veel regelingen inmiddels waren versoberd.
Op 30 september liep opnieuw een aantal maatregelen af. De recordprijzen voor diesel dwongen verschillende overheden begin oktober echter tot een gedeeltelijke terugkeer van de ondersteuning.
Marie-Anne Cervoni, Associate Director for Strategy and Market Intelligence bij IRU, waarschuwt dat de combinatie van recordhoge brandstofkosten, stijgende tolheffingen en een zwakkere transportvraag Europese vervoerders financieel onder druk zet.
Volgens haar veranderen brandstofprijzen vrijwel wekelijks, terwijl transporttarieven minder snel kunnen worden aangepast. Daardoor ontstaat een risico voor de financiële gezondheid van transportondernemingen.
Cervoni roept overheden op om tijdelijke en wisselende steunmaatregelen te vervangen door voorspelbare ondersteuning. Zonder dergelijke maatregelen dreigt volgens haar transportcapaciteit verloren te gaan die niet snel opnieuw kan worden opgebouwd.
Groei verkoop zware vrachtwagens zwakt af
Ook op de Europese markt voor zware vrachtwagens zijn tekenen van afkoeling zichtbaar.
In het derde kwartaal van 2026 werden in de Europese Unie ongeveer 60.100 zware vrachtwagens geregistreerd. De groei over de twaalf maanden tot en met september bedroeg 7,0 procent, tegenover 8,4 procent in juni.
Het is de eerste vertraging sinds het herstel van de vrachtwagenmarkt begin 2026 op gang kwam.
Volgens de onderzoekers wijst de ontwikkeling erop dat transportbedrijven investeringen in de vervanging van hun wagenpark uitstellen, in plaats van extra transportcapaciteit toe te voegen.
Tegelijkertijd neemt het aantal transportondernemingen in verschillende Europese landen af. In België blijft bovendien het aantal faillissementen stijgen.
Vooruitzichten: hoge tarieven houden aan
Voor het vierde kwartaal verwachten Upply, Ti en IRU dat de Europese transporttarieven op een hoog niveau blijven. De dieselprijs blijft daarbij de belangrijkste bepalende factor.
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht dat de Europese dieselprijzen opnieuw kunnen stijgen. Hogere tarieven voor producttankers, het aanvullen van onvoldoende opgebouwde voorraden huisbrandolie en een aanhoudend krappe gasoliemarkt zorgen naar verwachting tot ver in 2027 voor prijsdruk.
IEA-lidstaten besloten in oktober om de vrijgave van nog eens 100 miljoen vaten olie te versnellen, waarbij diesel prioriteit krijgt. Dat zou de prijsstijging kunnen afremmen.
Veel nationale brandstofmaatregelen lopen echter op 31 oktober of 31 december af. Daardoor zullen politieke en fiscale beslissingen mede bepalen hoeveel transportbedrijven uiteindelijk aan de pomp betalen.
De vraag naar transport zal naar verwachting slechts beperkt herstellen. Volgens de onderzoekers wordt de economische vertraging vooral veroorzaakt door de geringe groei van de reële inkomens. Huishoudens houden na inflatie nauwelijks extra besteedbaar inkomen over en spreken hun spaargeld aan.
Wel kunnen verkoopmomenten zoals Singles’ Day, Black Friday en Cyber Monday tijdelijk voor extra vrachtvolumes zorgen.
De Europese Centrale Bank verwacht voor de eurozone een economische groei van 0,9 procent in 2026 en 1,4 procent in 2027. Op basis van de prognoses van IRU zou dat kunnen leiden tot een groei van het wegvervoer, gemeten in tonkilometers, van respectievelijk 0,5 en 1,5 procent. Daarbij moet wel voldoende transportcapaciteit beschikbaar blijven.
Ook het handelsbeleid biedt enige verlichting. De Amerikaanse Section 122-heffing van 10 procent liep op 24 juli af. De vervangende Section 301-tarieven beperken de totale invoerheffing op de meeste Europese goederen tot 10 procent, minder dan in de eerste helft van het jaar.
Ruim 81 procent verwacht verdere tariefstijging
Ondanks de afnemende transportvraag verwachten de meeste marktpartijen dat de tarieven verder zullen stijgen.
De Ti x Upply x IRU European Road Freight Sentiment Index daalde in het derde kwartaal met 4,7 punten naar 23,6 punten. Daarmee ligt de index onder het recordniveau van het tweede kwartaal, maar blijft het de op één na hoogste stand sinds het begin van de metingen.
In totaal verwacht 81,2 procent van de ondervraagden dat de transporttarieven in de komende drie maanden verder zullen stijgen. Wel rekenen meer respondenten inmiddels op een beperkte stijging in plaats van een forse toename.
Thomas Larrieu, topman van Upply, stelt dat de Europese wegtransportmarkt zich op een recordhoog prijsniveau stabiliseert. De tarieven stijgen minder snel dan in de eerste helft van het jaar, maar vertonen volgens hem nog geen tekenen van een structurele daling.
Voor transportbedrijven en opdrachtgevers die onderhandelen over contracten voor 2027 wordt het volgens Larrieu daarom belangrijk om rekening te houden met de grote verschillen tussen landen en transportcorridors.
