BRUSSEL – De commissies Vervoer en Toerisme (TRAN) en Industrie, Onderzoek en Energie (ITRE) van het Europees Parlement willen het budget van de Connecting Europe Facility (CEF) voor de periode 2028-2034 verhogen naar 91,3 miljard euro. Dat is bijna 10 miljard euro meer dan de Europese Commissie oorspronkelijk heeft voorgesteld en bijna drie keer zoveel als het budget van 33,7 miljard euro voor de huidige periode 2021-2027. Internationale wegtransportorganisatie IRU verwelkomt het voorstel, dat onder meer extra investeringen mogelijk moet maken in transportinfrastructuur, beveiligde vrachtwagenparkeerplaatsen, alternatieve brandstoffen en militaire mobiliteit.
De Connecting Europe Facility is het belangrijkste financieringsinstrument van de Europese Unie voor de ontwikkeling en modernisering van trans-Europese transport- en energienetwerken. Het programma ondersteunt onder meer grensoverschrijdende verbindingen, verduurzaming van transport en infrastructuur die geschikt is voor zowel civiel als militair gebruik.
Met het voorstel komen de Europarlementariërs dichter bij de ambitie van 100 miljard euro die 45 Europese transportorganisaties, waaronder IRU, in februari 2026 gezamenlijk naar voren brachten. Zij riepen de Europese instellingen destijds op om aanzienlijk meer te investeren in Europese transportverbindingen, verduurzaming, weerbaarheid en militaire mobiliteit.
38 miljard euro voor transportinfrastructuur
De parlementaire commissies stellen voor om het totale CEF-budget van 91,3 miljard euro over drie onderdelen te verdelen. Voor transport wordt ongeveer 38 miljard euro uitgetrokken, voor energie 33,5 miljard euro en voor militaire mobiliteit 19,8 miljard euro.
Volgens IRU zijn investeringen binnen alle drie de onderdelen van groot belang voor de toekomst van het Europese wegtransport. De organisatie wijst erop dat de sector niet alleen behoefte heeft aan betere wegen en grensoverschrijdende verbindingen, maar ook aan voldoende energievoorzieningen, veilige parkeerplaatsen en moderne digitale systemen.
Raluca Marian, algemeen vertegenwoordiger van IRU bij de Europese Unie, spreekt van een belangrijk politiek signaal.
“De ambitie om de Connecting Europe Facility aanzienlijk te versterken is een krachtig en welkom politiek signaal. Investeringen in transport, energie en militaire mobiliteit zijn essentieel voor het concurrentievermogen, de veiligheid en de verduurzaming van de Europese Unie”, aldus Marian.
Meer geld voor beveiligde vrachtwagenparkeerplaatsen
Voor het wegtransport biedt het voorgestelde budget volgens IRU verschillende mogelijkheden. Tot de prioriteiten die voor financiering vanuit de Connecting Europe Facility in aanmerking komen, behoren infrastructuur voor alternatieve brandstoffen, veilige en beveiligde vrachtwagenparkeerplaatsen, intelligente transportsystemen en multimodale verbindingen.
Vooral de uitbreiding van laad- en tankinfrastructuur is volgens de organisatie noodzakelijk om de overstap naar schoner wegtransport mogelijk te maken. Daarbij gaat het niet alleen om laadvoorzieningen voor elektrische vrachtwagens, maar ook om de beschikbaarheid van voldoende elektriciteit en waterstofinfrastructuur.
De investeringen in energienetwerken zijn daarom volgens IRU minstens zo belangrijk als de rechtstreekse financiering van transportprojecten. Zonder voldoende netcapaciteit en betrouwbare energievoorzieningen wordt het voor transportbedrijven moeilijker om hun wagenpark te verduurzamen.
Militaire mobiliteit biedt kansen voor wegtransport
Een opvallend onderdeel van het voorstel is de reservering van 19,8 miljard euro voor militaire mobiliteit. Deze middelen zijn bedoeld om de Europese infrastructuur beter geschikt te maken voor militaire verplaatsingen, maar kunnen volgens IRU tegelijkertijd belangrijke voordelen opleveren voor het reguliere goederenvervoer.
Het versterken van bruggen, verbeteren van strategische wegverbindingen, wegnemen van knelpunten en ontwikkelen van infrastructuur voor dubbel gebruik kan ook de bereikbaarheid en betrouwbaarheid van het Europese wegennet verbeteren.
“Van cruciaal belang is dat investeringen in militaire mobiliteit, zoals wegen, bruggen en veilige en beveiligde parkeerplaatsen, ook aanzienlijke voordelen kunnen opleveren voor het civiele transport”, benadrukt Marian.
Volgens IRU moeten de drie onderdelen van het financieringsprogramma daarom in samenhang worden uitgevoerd. Investeringen in transport, energie en militaire mobiliteit kunnen elkaar versterken en gezamenlijk bijdragen aan een beter functionerend Europees transportnetwerk.
Definitieve EU-begroting nog niet vastgesteld
Hoewel de betrokken commissies van het Europees Parlement voor een aanzienlijk hoger budget pleiten, is de financiering voor de periode 2028-2034 nog niet definitief vastgesteld.
De Raad van de Europese Unie heeft inmiddels een gedeeltelijke algemene benadering vastgesteld over de regelgevende bepalingen van het toekomstige programma. De financiële afspraken maken echter nog deel uit van de bredere onderhandelingen over het volgende meerjarig financieel kader van de Europese Unie.
De komende onderhandelingen moeten uitwijzen hoeveel geld uiteindelijk beschikbaar komt voor de Connecting Europe Facility en hoe dat over de verschillende onderdelen wordt verdeeld.
IRU roept de Europese instellingen op om de voorgestelde financiële ambitie tijdens deze onderhandelingen vast te houden en ervoor te zorgen dat het wegtransport daadwerkelijk kan profiteren van de beschikbare middelen.
Wegtransport moet substantieel deel ontvangen
Volgens IRU is het niet voldoende om alleen het totale budget te verhogen. De organisatie vindt dat bij de uiteindelijke uitvoering van het programma ook rekening moet worden gehouden met de grote investeringsbehoefte van de wegtransportsector.
Daarbij gaat het onder meer om verduurzaming, digitalisering, infrastructuur en de ontwikkeling van vaardigheden binnen de sector.
“Het is van het grootste belang dat het wegtransport bij de uitvoering van het programma een substantieel deel van de beschikbare financiering ontvangt, in overeenstemming met de aanzienlijke investeringsbehoeften van de sector op het gebied van verduurzaming, digitalisering en vaardigheden”, zegt Marian.
Volgens haar heeft Europa een Connecting Europe Facility nodig die daadwerkelijk bijdraagt aan betere verbindingen, een sterker concurrentievermogen, grotere weerbaarheid en meer veiligheid.
Of het voorgestelde budget van 91,3 miljard euro uiteindelijk wordt overgenomen, moet blijken uit de verdere Europese begrotingsonderhandelingen.
