Ook bij Transport Online maken we gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). De mogelijkheden daarvan ontwikkelen zich snel en kunnen de redactie ondersteunen bij het verwerken van grote hoeveelheden informatie. Tegelijkertijd weten we dat AI fouten kan maken en dat journalistieke verantwoordelijkheid nooit aan een computer kan worden overgelaten.
Daarom vinden we het belangrijk om transparant te zijn over de manier waarop we AI gebruiken. Op deze pagina leggen we uit waarvoor we AI inzetten, waarvoor niet en welke uitgangspunten daarbij gelden.
De ontwikkelingen rond AI gaan snel. Wanneer onze werkwijze verandert, zullen we deze pagina waar nodig aanpassen.
Ons uitgangspunt: de redactie blijft verantwoordelijk
AI is voor Transport Online een hulpmiddel en geen journalist of bron.
Nieuws wordt gepubliceerd onder verantwoordelijkheid van de redactie van Transport Online. Wanneer AI wordt gebruikt bij de totstandkoming van een artikel, betekent dit niet dat informatie automatisch wordt overgenomen of gepubliceerd.
De redactie beoordeelt de inhoud, controleert waar nodig de oorspronkelijke bron en bepaalt uiteindelijk wat wordt gepubliceerd. De hoofdredactie is eindverantwoordelijk voor de journalistieke inhoud van Transport Online.
Dat uitgangspunt verandert niet door het gebruik van nieuwe technologie.
Nieuwsberichten en persberichten
Transport Online ontvangt dagelijks grote hoeveelheden persberichten, verklaringen, rapporten, onderzoeken en andere informatie uit binnen- en buitenland.
AI kan worden gebruikt om deze informatie sneller te verwerken. Bijvoorbeeld bij het structureren van een persbericht, het maken van een eerste concept voor een nieuwsartikel, het samenvatten van omvangrijke documenten of het formuleren van mogelijke koppen en tussenkoppen.
Daarbij blijft de oorspronkelijke informatie leidend. AI mag geen feiten toevoegen die niet uit de gebruikte bronnen blijken.
Voordat een artikel wordt gepubliceerd, beoordeelt de redactie de tekst en waar nodig de oorspronkelijke bron.
Waarom gebruiken we AI hiervoor?
Omdat het tijd kan besparen bij routinematige redactionele werkzaamheden. Hierdoor blijft meer tijd beschikbaar voor het volgen van actuele ontwikkelingen, het beoordelen van nieuws, het controleren van bronnen en het onderhouden van contact met bedrijven, overheden, hulpdiensten en andere partijen binnen de transport- en logistieke sector.
Buitenlandse berichtgeving en vertalingen
Transport en logistiek stoppen niet bij de Nederlandse grens. Een belangrijk deel van het nieuws op Transport Online is afkomstig van buitenlandse overheden, politie- en hulpdiensten, bedrijven, rechtbanken en andere organisaties.
AI kan worden gebruikt als hulpmiddel bij het vertalen van buitenlandse bronnen en het verwerken daarvan tot een Nederlandstalig nieuwsbericht.
Daarbij proberen we de oorspronkelijke betekenis, feiten, cijfers en context zo nauwkeurig mogelijk te behouden. Namen van organisaties, locaties, voertuigtypen en vaktermen krijgen daarbij extra aandacht.
Bij twijfel wordt de oorspronkelijke bron opnieuw geraadpleegd.
Rechtbankuitspraken en juridische documenten
Transport Online publiceert regelmatig over rechterlijke uitspraken die relevant zijn voor de transportsector. Dergelijke uitspraken kunnen tientallen pagina’s lang zijn en veel juridische informatie bevatten.
AI kan de redactie helpen om dergelijke documenten te analyseren, relevante passages te vinden en de chronologie, argumenten van partijen en beslissing van de rechter overzichtelijk te maken.
Dat kan bijvoorbeeld gaan om zaken over rij- en rusttijden, bestuurderskaarten, vergunningen, arbeidsrecht, aansprakelijkheid, ontslag, transportovereenkomsten of verkeersovertredingen.
Juist bij rechtbankverslaggeving vinden we zorgvuldigheid belangrijk. De rechterlijke uitspraak zelf blijft de bron. De redactie controleert belangrijke feiten, bedragen, data en de uiteindelijke beslissing aan de hand van het oorspronkelijke document.
Waar nodig anonimiseren we betrokken personen overeenkomstig de wijze waarop rechterlijke uitspraken worden gepubliceerd.
Waarom gebruiken we hier AI?
Omdat AI kan helpen om zeer omvangrijke juridische documenten sneller te doorzoeken en te structureren. Daardoor kan de redactie meer relevante rechtspraak voor de transportsector behandelen, zonder dat de juridische bron wordt vervangen door een door AI gemaakte interpretatie.
Koppen en presentatie
AI kan worden gebruikt om verschillende voorstellen te doen voor koppen, intro’s, tussenkoppen en de opbouw van een artikel.
De uiteindelijke keuze wordt door de redactie gemaakt.
Daarbij kijken we niet alleen naar vindbaarheid in zoekmachines en platforms zoals Google Discover, maar vooral naar journalistieke duidelijkheid. Een kop mag nieuwsgierig maken, maar moet passen bij de inhoud van het artikel en mag de lezer niet bewust op het verkeerde been zetten.
Feiten controleren
AI is niet foutloos.
Een AI-systeem kan informatie verkeerd interpreteren, verbanden leggen die er niet zijn of zelfs feiten, namen of gebeurtenissen verzinnen. Dit wordt ook wel ‘hallucineren’ genoemd.
Daarom beschouwen we AI nooit als zelfstandige nieuwsbron.
Voor feitelijke informatie baseren we ons op bronnen zoals politie, brandweer, Rijkswaterstaat, rechtbanken, overheden, bedrijven, persbureaus, brancheorganisaties en onze eigen journalistieke bronnen.
Wanneer AI iets beweert wat niet door een betrouwbare bron kan worden ondersteund, hoort die informatie niet in het artikel thuis.
Afbeeldingen
Bij nieuwsberichten heeft authentiek journalistiek beeld onze voorkeur. Foto’s die door fotografen, hulpdiensten, bedrijven, overheden of andere bronnen beschikbaar worden gesteld, worden waar mogelijk met de juiste bronvermelding gepubliceerd.
In sommige gevallen kan Transport Online gebruikmaken van een met AI gemaakte illustratie, bijvoorbeeld wanneer geen geschikt beeld beschikbaar is of wanneer een onderwerp zich beter leent voor een illustratieve weergave.
Wanneer een afbeelding volledig met AI is gegenereerd en als illustratie bij een nieuwsbericht wordt gebruikt, willen we daar duidelijk over zijn. Een dergelijke afbeelding mag niet worden gepresenteerd alsof het een foto van de daadwerkelijke gebeurtenis betreft.
We gebruiken AI ook niet om journalistieke foto’s zodanig te manipuleren dat daardoor een andere werkelijkheid ontstaat.
Wat we niet doen
AI krijgt bij Transport Online niet zelfstandig de opdracht om nieuws te publiceren. Er worden geen volledig geautomatiseerde nieuwsartikelen zonder redactionele beoordeling online geplaatst.
Ook gebruiken we AI niet om:
- citaten van personen te verzinnen of inhoudelijk te veranderen;
- gebeurtenissen als feit te presenteren waarvoor geen betrouwbare bron bestaat;
- mensen uitspraken toe te schrijven die zij niet hebben gedaan;
- journalistieke foto’s te manipuleren waardoor een misleidend beeld van een gebeurtenis ontstaat;
- verzonnen bronnen te gebruiken;
- zonder menselijke beoordeling conclusies over personen, bedrijven of juridische zaken te publiceren.
Transparantie zonder ieder artikel een AI-label te geven
AI is inmiddels onderdeel van veel digitale gereedschappen die redacties gebruiken. Het kan bijvoorbeeld helpen bij vertalen, zoeken, structureren, spelling, transcriptie of het formuleren van tekst.
Daarom plaatsen we niet automatisch bij ieder artikel waarbij tijdens het redactieproces AI is gebruikt een afzonderlijke AI-vermelding.
Voor ons is vooral van belang wie verantwoordelijk is voor wat uiteindelijk wordt gepubliceerd. Die verantwoordelijkheid ligt altijd bij Transport Online.
Wanneer AI zelf een wezenlijk onderdeel van de gepubliceerde inhoud vormt – bijvoorbeeld bij een volledig gegenereerde illustratie – kunnen we dit wel expliciet vermelden.
Journalistiek blijft mensenwerk
Nieuwe technologie kan ons helpen sneller te werken, grote hoeveelheden informatie te verwerken en internationaal nieuws toegankelijk te maken. Maar technologie bepaalt niet wat nieuwswaardig is, welke bronnen betrouwbaar zijn of welke context een verhaal nodig heeft.
Die afwegingen blijven mensenwerk.
Transport Online bestaat sinds 2005 en onze journalistieke uitgangspunten veranderen niet doordat de beschikbare gereedschappen veranderen: nieuws moet relevant, controleerbaar en zo feitelijk mogelijk zijn.
AI kan ons daarbij helpen. De verantwoordelijkheid blijft bij ons.
Vragen of opmerkingen?
Heb je een vraag over het gebruik van AI door Transport Online? Of denk je dat er ondanks onze controles een fout in een artikel staat?
Neem dan contact op met de redactie van Transport Online. We bekijken meldingen serieus en corrigeren informatie wanneer daar aanleiding voor is.