ZWOLLE – Een veroordeelde mensensmokkelaar moet 1.335.990 euro aan de Nederlandse Staat betalen. Dat heeft de rechtbank Overijssel op dinsdag 10 november 2026 bepaald in een ontnemingsprocedure. Volgens de rechtbank heeft de man dit bedrag wederrechtelijk verdiend met het smokkelen van honderden migranten vanuit Libië over de Middellandse Zee naar Europa.
De zaak maakt deel uit van het grootschalige mensensmokkelonderzoek 27Pearce. De veroordeelde, geboren in 1983, werd op 27 januari 2026 door dezelfde rechtbank al veroordeeld voor het leidinggeven aan een criminele organisatie, meerdere gevallen van mensensmokkel en afpersing. Bij de mensensmokkel was sprake van levensgevaar voor de betrokken migranten.
Het Openbaar Ministerie had aanvankelijk geëist dat de man ruim 1,69 miljoen euro aan criminele opbrengsten zou terugbetalen. Op 15 juni 2026 werd deze vordering verlaagd naar 1.335.990 euro. De rechtbank heeft dat bedrag nu volledig toegewezen.
Honderden migranten via vrachtwagens naar de kust vervoerd
Uit het strafdossier blijkt dat de veroordeelde betrokken was bij een omvangrijke mensensmokkelorganisatie die vanuit Libië opereerde. Migranten verbleven in kampen, magazijnen en loodsen voordat zij met vrachtwagens naar de kust werden vervoerd om vervolgens met boten de Middellandse Zee over te steken.
Volgens getuigen verbleven in de loop der jaren steeds ongeveer 1.000 tot 1.500 migranten in het kamp, magazijn of de loods van de veroordeelde. Vanuit deze locaties werden groepen mensen naar de kust gebracht, waar zij aan boord moesten stappen van vaak overvolle boten.
Een getuige verklaarde dat hij samen met 108 andere migranten in een vrachtwagen naar een loods nabij de kust werd gebracht. Daar verbleven in totaal meer dan 200 mensen. Na tien dagen wachten kregen de migranten te horen dat twee nieuwe boten waren gekocht en dat zij met spoed moesten betalen voor de overtocht.
De getuige betaalde 2.200 dollar aan de veroordeelde. Uiteindelijk vertrokken volgens zijn verklaring ongeveer 320 migranten verdeeld over twee boten.
Andere getuigen beschreven vergelijkbare omstandigheden. Zo verklaarde een migrant dat hij met ongeveer honderd anderen in een vrachtwagen werd vervoerd, terwijl de veroordeelde toezicht hield op het vertrek.
Een andere getuige vertelde dat hij na twee weken verblijf in een kamp samen met ongeveer 57 migranten in een gesloten vrachtwagen naar de kust werd gebracht. Daar stonden drie Libiërs met een boot klaar, waarmee de groep richting Europa vertrok.
Duizenden dollars voor levensgevaarlijke overtocht
De bedragen die migranten moesten betalen, liepen sterk uiteen. Uit getuigenverklaringen blijkt dat voor een overtocht bedragen van 1.800 tot 7.500 dollar werden gevraagd. Sommige migranten konden het gevraagde bedrag niet betalen en moesten familieleden inschakelen om geld over te maken.
Zo verklaarde een getuige dat hij aanvankelijk 5.500 dollar moest betalen. Omdat hij dat bedrag niet kon opbrengen, betaalde zijn familie vanuit Eritrea na een jaar uiteindelijk 2.500 dollar. Pas enkele maanden later werd hij richting de kust gebracht.
Een andere migrant verklaarde dat hij 7.500 dollar moest betalen, maar uiteindelijk 5.500 dollar wist te voldoen. In het kamp waar hij verbleef, zaten volgens zijn verklaring meer dan duizend migranten.
De rechtbank beschrijft ook hoe migranten soms maanden moesten wachten voordat zij daadwerkelijk konden vertrekken. Zij werden vervolgens in grote groepen met vrachtwagens vervoerd en in rubberboten of houten boten richting Italië gestuurd.
Berekening gebaseerd op 758 gesmokkelde personen
Het Openbaar Ministerie baseerde de berekening van het criminele voordeel op in totaal 758 gesmokkelde personen. Daarbij werden zes afzonderlijke transporten over zee onderzocht, waarbij migranten tussen augustus 2015 en april 2018 in Italië aankwamen.
Het gaat onder meer om aankomsten op Lampedusa en in de Italiaanse havens Augusta, Messina en Pozzallo.
Voor de verschillende transporten berekende het Openbaar Ministerie hoeveel migranten aan de veroordeelde konden worden toegerekend en welke bedragen zij gemiddeld voor de overtocht hadden betaald.
Daarbij werd rekening gehouden met kosten van 800 dollar per gesmokkelde persoon.
Voor een transport dat op 1 augustus 2015 in Italië aankwam, werd het wederrechtelijk verkregen voordeel berekend op 131.303 euro. Voor twee transporten in december 2017 ging het om respectievelijk 394.867 euro en 527.149 euro.
Voor drie andere transporten in februari, maart en april 2018 werden bedragen van respectievelijk 49.357 euro, 62.185 euro en 171.129 euro vastgesteld.
Samen komt het berekende wederrechtelijk verkregen voordeel daarmee uit op 1.335.990 euro.
Verdediging betwist omvang criminele opbrengsten
De verdediging verzette zich tegen de berekening van het Openbaar Ministerie. Volgens de advocaat mocht uitsluitend rekening worden gehouden met de overtochten van de 24 migranten waarvoor in de oorspronkelijke strafzaak was vastgesteld dat de Nederlandse rechter rechtsmacht had.
Voor de overige gesmokkelde personen zou onvoldoende vaststaan dat zij door de veroordeelde waren gesmokkeld. Ook voerde de verdediging aan dat de Nederlandse rechter niet voor alle betrokken strafbare feiten rechtsmacht had.
Daarnaast wees de advocaat erop dat in het uitleveringsverzoek aan Ethiopië niet expliciet was gevraagd om uitlevering met het oog op een ontnemingsprocedure.
De rechtbank heeft deze verweren verworpen.
Volgens de rechters mogen bij een ontnemingsprocedure ook opbrengsten worden meegenomen uit andere strafbare feiten, zolang er voldoende aanwijzingen bestaan dat de veroordeelde deze heeft gepleegd. Daarbij is niet noodzakelijk dat voor al die feiten afzonderlijk de Nederlandse rechtsmacht is vastgesteld.
Ook het beroep op het zogenoemde specialiteitsbeginsel slaagde niet. De man was door Ethiopië aan Nederland uitgeleverd voor onder meer mensensmokkel, afpersing en deelname aan een criminele organisatie. De ontnemingsvordering heeft betrekking op opbrengsten uit diezelfde strafbare feiten en valt volgens de rechtbank daarom binnen de reikwijdte van de uitlevering.
Rechtbank spreekt van minimale schatting
De rechtbank vindt dat het Openbaar Ministerie voldoende bewijs heeft aangedragen voor de berekening van het criminele voordeel.
Daarbij hechten de rechters veel waarde aan de verklaringen van migranten over hun verblijf in de kampen, de betalingen aan de veroordeelde en het vervoer met vrachtwagens en boten.
Volgens de rechtbank heeft het Openbaar Ministerie bij de berekening steeds de ondergrens genomen van het aantal gesmokkelde personen en de ontvangen bedragen.
De rechters beschouwen de berekening daarom als een reële en minimale schatting van het daadwerkelijk behaalde voordeel.
De rechtbank ziet geen aanleiding om van de berekeningen af te wijken en stelt het wederrechtelijk verkregen voordeel vast op 1.335.990 euro.
Betalingsverplichting van ruim 1,3 miljoen euro
De veroordeelde moet het volledige bedrag van 1.335.990 euro aan de Staat betalen.
De rechtbank heeft daarbij geen bedragen in mindering gebracht voor schadevergoedingen die in de oorspronkelijke strafzaak aan slachtoffers zijn toegewezen. Volgens de rechtbank is niet gebleken dat deze schadevergoedingen inmiddels onherroepelijk zijn toegekend.
Daarnaast heeft de rechtbank bepaald dat bij het niet voldoen aan de betalingsverplichting onder de wettelijke voorwaarden gijzeling van maximaal 365 dagen kan worden gevorderd.
De uitspraak is op 10 november 2026 gedaan door de meervoudige strafkamer van de rechtbank Overijssel in Zwolle en op 11 november gepubliceerd.
