DEN HAAG – Groei van het aantal vluchten op Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport is in 2026 en 2027 uitgesloten vanwege de geldende stikstofplafonds. Eindhoven Airport zit bovendien al dicht tegen het maximale emissieniveau. Bij een dreigende overschrijding kunnen forse maatregelen nodig zijn, waaronder het niet opnieuw uitgeven van vrijgekomen slots. Dat schrijft minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in antwoord op Kamervragen.
De minister heeft de Tweede Kamer geïnformeerd naar aanleiding van vragen van de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat over de nieuwe besluiten voor Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad Airport.
Voor Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport houdt de minister in de gebruiksjaren 2026 en 2027 vast aan eerder vastgestelde emissieplafonds. Deze moeten voorkomen dat de luchthavens meer stikstof uitstoten dan binnen hun bestaande rechten en referentiesituatie is toegestaan.
Groei aantal vluchten uitgesloten
Op de vraag of de luchthavens onder de stikstofplafonds kunnen groeien of juist moeten krimpen, is de minister duidelijk.
Hoewel vliegtuigen door vlootvernieuwing stiller worden, stoten moderne vliegtuigen volgens de minister tegelijkertijd meer stikstof uit. Daarom acht zij groei van het aantal vluchten in 2026 en 2027 uitgesloten.
Voor Eindhoven Airport is de situatie extra relevant, omdat de luchthaven al dicht tegen het emissieplafond zit. Wanneer een overschrijding dreigt, kan de luchthaven volgens Van Essen genoodzaakt zijn stevige maatregelen te nemen. Als voorbeeld noemt zij het niet opnieuw uitgeven van slots die beschikbaar komen.
Eindhoven Airport moet vanwege die beperkte ruimte ieder kwartaal rapporteren over de stikstofemissies. Rotterdam The Hague Airport hoeft dit na afloop van ieder gebruiksjaar te doen. De rapportages worden door een technisch adviseur beoordeeld.
Lelystad maximaal 97 vliegbewegingen met grote vliegtuigen
Voor Lelystad Airport geldt een andere situatie. Daar heeft de minister een emissieplafond vastgesteld van 2.490 kilogram NOx per jaar. Daarnaast geldt een maximum van 97 vliegbewegingen met grote vliegtuigen.
Dat aantal is gebaseerd op 2022, het jaar voordat het Noordelijk Areaal van Lelystad Airport in gebruik werd genomen. Met het maximum wil de minister voorkomen dat het aantal bewegingen met grote vliegtuigen groeit ten opzichte van de situatie van vóór de ingebruikname van dat gebied.
Nieuwe natuurvergunningen vanaf 2028
De stikstofplafonds gelden voor de gebruiksjaren 2026 en 2027. Het kabinet gaat ervan uit dat vanaf 2028 nieuwe natuurvergunningen voor de luchthavens gelden.
Of dat daadwerkelijk lukt, staat echter nog niet vast. Op de vraag wat er gebeurt als de luchthavens in 2028 nog geen geldige natuurvergunning hebben, antwoordt Van Essen dat zij daar nu niet op vooruit kan lopen. Zij gaat ervan uit dat het voor die tijd mogelijk is nieuwe besluiten te nemen.
Voor een nieuwe natuurvergunning moet onder meer worden aangetoond dat maatregelen waarmee stikstofruimte wordt gecreëerd niet tegelijkertijd noodzakelijk zijn om de natuurdoelen van Natura 2000-gebieden te halen. Volgens het kabinet moet het landelijke pakket voor natuurherstel uiteindelijk stap voor stap weer ruimte creëren voor vergunningverlening.
Dwangsom bij overschrijding
De emissieplafonds zijn volgens de minister niet vrijblijvend. Als een luchthaven boven het plafond uitkomt, ontstaat volgens haar een beginselplicht om handhavend op te treden.
Bij een overschrijding zal een last onder dwangsom worden opgelegd. Bij Eindhoven Airport kunnen de kwartaalrapportages zelfs aanleiding zijn om al tijdens het gebruiksjaar een dwangsom op te leggen. Blijkt na afloop van het jaar dat het plafond daadwerkelijk is overschreden, dan wordt de eerder opgelegde dwangsom verbeurd.
Luchtvaart moet NOx-uitstoot terugdringen
De luchtvaart valt binnen de sector mobiliteit, waarvoor het kabinet een generieke doelstelling heeft vastgesteld van 50 procent minder NOx-uitstoot in 2035 ten opzichte van 2019. Luchthavens nemen volgens de minister al maatregelen, waaronder elektrificatie van het platformverkeer, meer gebruik van walstroom en elektrisch taxiën.
Volgens de minister is de bijdrage van vliegverkeer van en naar Nederlandse luchthavens goed voor ongeveer 0,1 tot 0,2 procent van de gemiddelde stikstofneerslag in Natura 2000-gebieden. Voertuigen en machines op luchthavens zijn goed voor 0,01 tot 0,02 procent.
