DEN HAAG – Branchevereniging voor de chemische logistiek VNCW waarschuwt voor de grote financiële gevolgen van de financiële zekerheidsstelling (FiZe) onder de Omgevingswet. Bedrijven die gevaarlijke stoffen opslaan, kunnen volgens de vereniging worden geconfronteerd met financiële verplichtingen die oplopen tot tientallen en zelfs honderden miljoenen euro’s. VNCW spreekt van rechtsongelijkheid, een bedreiging voor de concurrentiepositie van Nederlandse opslagbedrijven en een gebrek aan landelijke regie. De organisatie heeft maandag 9 november een brandbrief naar politiek Den Haag gestuurd.
De financiële zekerheidsstelling is bedoeld om te voorkomen dat de overheid en daarmee de belastingbetaler moeten opdraaien voor de kosten van milieuschade, herstelmaatregelen of het opruimen van gevaarlijke stoffen wanneer een onderneming bijvoorbeeld failliet gaat. VNCW onderschrijft dat bedrijven verantwoordelijkheid moeten dragen voor de milieugevolgen van hun activiteiten, maar plaatst grote vraagtekens bij de manier waarop de verplichting momenteel wordt uitgevoerd.
Vooral de hoogte van de verlangde financiële garanties, de onderbouwing daarvan en de verschillen tussen provincies zorgen volgens de branchevereniging voor toenemende onrust onder ondernemers in de chemische opslag- en logistieke sector.
Tientallen tot honderden miljoenen euro’s
“Waar we grote moeite mee hebben, is dat bedrijven met financiële verplichtingen kunnen worden geconfronteerd die in geen verhouding lijken te staan tot hun werkelijke risico’s”, zegt Luciën Govaert, directeur van VNCW.
“We spreken niet over enkele duizenden euro’s, maar over bedragen van tientallen miljoenen en in sommige gevallen zelfs honderden miljoenen euro’s. Zulke bedragen kunnen grote gevolgen hebben voor de financierbaarheid en continuïteit van ondernemingen. Dit raakt niet alleen individuele bedrijven, maar potentieel de gehele Nederlandse chemische opslagsector.”
Volgens VNCW dreigen ondernemingen hierdoor grote bedragen te moeten reserveren of bankgaranties te moeten regelen, terwijl onvoldoende duidelijk is of de verlangde zekerheid daadwerkelijk in verhouding staat tot de mogelijke milieuschade.
Verschillen tussen provincies leiden tot rechtsongelijkheid
Een belangrijk bezwaar van VNCW is dat de uitvoering van de financiële zekerheidsstelling per provincie kan verschillen. Hoewel de verplichting voortvloeit uit landelijke wetgeving, hebben provincies ruimte bij de beoordeling van individuele situaties en de vaststelling van de financiële zekerheid.
Hierdoor kunnen vergelijkbare ondernemingen op verschillende momenten met de verplichting worden geconfronteerd en kunnen de verlangde bedragen uiteenlopen. Volgens VNCW is het onwenselijk dat de vestigingsplaats van een onderneming mede bepaalt welke financiële verplichtingen worden opgelegd. Vooral voor logistieke dienstverleners met meerdere vestigingen leidt dit tot onzekerheid en een gebrek aan voorspelbaarheid.
Daar komt bij dat gespecialiseerde chemische opslagbedrijven doorgaans goederen opslaan die eigendom zijn van hun opdrachtgevers. Deze bedrijven verzorgen de opslag en logistieke afhandeling van chemische producten, maar zijn veelal niet de producent of eigenaar van de stoffen.
Toch kunnen juist deze logistieke dienstverleners worden geconfronteerd met omvangrijke financiële zekerheidsverplichtingen. VNCW vindt dat bij de berekening rekening moet worden gehouden met de feitelijke werkzaamheden, de aard van de opgeslagen stoffen, de aanwezige veiligheidsvoorzieningen en de daadwerkelijke financiële risico’s.
Nederlandse opslagbedrijven mogelijk op achterstand
De branchevereniging maakt zich daarnaast zorgen over de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven ten opzichte van ondernemingen in onder meer België en Duitsland. Vanuit de achterban ontvangt VNCW signalen dat Nederlandse opslagbedrijven financiële verplichtingen krijgen opgelegd die bij buitenlandse concurrenten niet op vergelijkbare wijze worden toegepast.
Volgens de vereniging moet daarom dringend worden onderzocht hoe de Nederlandse regeling zich verhoudt tot de verplichtingen in andere Europese landen. Wanneer Nederlandse ondernemingen aanzienlijk hogere financieringslasten krijgen, kan dit volgens VNCW leiden tot een verslechtering van de concurrentiepositie en het verplaatsen van investeringen in opslagcapaciteit naar het buitenland.
“Het kan toch niet de bedoeling zijn dat een Nederlands bedrijf miljoenen aan bankgaranties moet organiseren, terwijl een vergelijkbare onderneming net over de grens niet met dezelfde financiële lasten wordt geconfronteerd”, aldus Govaert.
“Nederland heeft een belangrijke positie in de Europese chemische logistiek. Die positie moeten we niet ondergraven met een systeem waarvan de proportionaliteit en internationale gevolgen onvoldoende zijn aangetoond.”
Ook Deltalinqs en VNCI uitten eerder zorgen
De kritiek van VNCW staat niet op zichzelf. Ook havenondernemersvereniging Deltalinqs en de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) hebben eerder aandacht gevraagd voor de financiële gevolgen en de uitvoerbaarheid van de regeling.
Daarnaast publiceerde het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) op 2 november 2026 een kritisch advies over de financiële zekerheidsstelling. Volgens VNCW concludeert het adviescollege dat de noodzaak en effectiviteit van het huidige stelsel onvoldoende zijn onderbouwd en dat de regeling mogelijk tot onnodig hoge kosten voor bedrijven leidt.
Ook uit een eerdere evaluatie in opdracht van het Interprovinciaal Overleg (IPO) kwam volgens de branchevereniging naar voren dat fundamentele verbeteringen noodzakelijk zijn.
Voor VNCW bevestigen deze signalen dat de problemen verder gaan dan bezwaren van individuele ondernemingen. De vereniging vindt het opmerkelijk dat bedrijven ondertussen al met mogelijk zeer omvangrijke financiële consequenties worden geconfronteerd, terwijl tegelijkertijd wordt gewezen op tekortkomingen in de huidige systematiek.
Brandbrief aan politiek Den Haag
Met de brandbrief van 9 november dringt VNCW aan op landelijke regie en een fundamentele herbeoordeling van de manier waarop financiële zekerheidsstelling wordt toegepast.
De branchevereniging wil voorkomen dat afzonderlijke ondernemingen met provincies en omgevingsdiensten moeten onderhandelen over financiële verplichtingen die voortvloeien uit landelijke wetgeving. Volgens VNCW kunnen de belangrijkste problemen alleen op nationaal niveau worden opgelost, in overleg met ministeries, provincies, toezichthouders en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven.
VNCW pleit voor een transparante en uniforme berekeningssystematiek, waarbij de hoogte van de verlangde financiële zekerheid aantoonbaar in verhouding staat tot het daadwerkelijke milieurisico.
Daarnaast vraagt de organisatie om serieus onderzoek naar alternatieve vormen van financiële zekerheid, zoals collectieve garantiefondsen, verzekeringsoplossingen en andere constructies die voldoende bescherming bieden zonder onnodig beslag te leggen op de financiële middelen van bedrijven.
De vereniging wil bovendien dat de overheid terughoudend is met het opleggen van nieuwe, ingrijpende financiële verplichtingen zolang de aangekondigde herbeoordeling van de regeling niet is afgerond.
“Dit probleem moet centraal worden aangepakt. We kunnen niet van iedere ondernemer verwachten dat hij afzonderlijk met zijn provincie gaat onderhandelen over verplichtingen die mogelijk tientallen miljoenen euro’s bedragen. Er moet vanuit Den Haag duidelijkheid komen over wat redelijk, proportioneel en uitvoerbaar is. Zolang die duidelijkheid ontbreekt, blijft het voor onze sector het Wilde Westen”, besluit Govaert.
