GENÈVE – Het wereldwijde tekort aan beroepschauffeurs neemt verder toe en vormt inmiddels de grootste zorg voor veel transportbedrijven. Dat blijkt uit het nieuwste wereldwijde onderzoek naar chauffeurstekorten van de internationale wegvervoersorganisatie IRU. In de achttien onderzochte markten staan momenteel circa 2,9 miljoen vacatures voor vrachtwagenchauffeurs open, goed voor ongeveer 11 procent van het totale personeelsbestand.

Europa kent met een tekort van 13 procent een van de hoogste percentages. In totaal gaat het om ongeveer 502.000 onvervulde vacatures voor vrachtwagenchauffeurs.

Chauffeurstekort groeit verder

Volgens IRU is het tekort in vrijwel alle onderzochte markten groter dan in 2021, het jaar waarin de eerste meting werd uitgevoerd. De organisatie concludeert dat het probleem steeds minder samenhangt met economische schommelingen en steeds meer een structureel karakter krijgt.

Vergrijzing, hoge drempels om het beroep in te stromen, onvoldoende infrastructuur en veranderende verwachtingen over werk blijken belangrijke oorzaken van het groeiende tekort.

In Europa en Australië speelt vooral de vergrijzing een grote rol. In Mexico en Brazilië zorgen structurele arbeidsmarktproblemen en beperkte opleidingsmogelijkheden voor aanhoudende tekorten. In Oezbekistan en China groeit de vraag naar transport sneller dan het aanbod aan beschikbare chauffeurs.

Twee derde van de Europese bedrijven weigert opdrachten

Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer twee derde van de Europese transportbedrijven nieuwe opdrachten moet weigeren vanwege een gebrek aan chauffeurs. Voor 65 procent van de Europese ondernemers is het chauffeurstekort inmiddels de grootste uitdaging. Dat is vier keer zo vaak als enig ander probleem.

“Ondanks de aanzienlijke inspanningen van de sector is het chauffeurstekort uitgegroeid tot een kritisch structureel probleem voor de wegtransportsector”, zegt IRU-secretaris-generaal Umberto de Pretto.

Volgens hem heeft het tekort directe gevolgen voor de transportcapaciteit, de groei van bedrijven en de betrouwbaarheid van logistieke ketens.

Vooral kleine bedrijven onder druk

Vooral langeafstandsvervoerders en kleinere ondernemingen worden zwaar getroffen. Bedrijven met minder dan vijftig medewerkers rapporteren tekorten die gemiddeld zes procentpunten hoger liggen dan bij grote transportondernemingen.

Binnen de Europese Unie bestaat 98 procent van de wegtransportbedrijven uit ondernemingen met minder dan tien werknemers. Deze bedrijven beschikken vaak over minder middelen om te investeren in werving, opleidingen en internationale rekrutering.

Weinig vrouwen achter het stuur

Het rapport laat ook zien dat vrouwen en jongeren nog altijd sterk ondervertegenwoordigd zijn in het beroep. In Europa is slechts ongeveer vier procent van de vrachtwagenchauffeurs vrouw.

Volgens IRU kan het wegnemen van opleidingsdrempels, het verbeteren van voorzieningen en het moderniseren van het imago van het beroep bijdragen aan een grotere instroom.

Vergrijzing vergroot probleem

De vergrijzing vormt volgens IRU een extra uitdaging. In Europa zullen naar verwachting ongeveer 660.500 chauffeurs vóór 2030 met pensioen gaan. In Australië zal naar verwachting 24 procent van de huidige chauffeurs binnen vijf jaar uitstromen. In Europa gaat het om ongeveer 20 procent van de beroepsgroep.

Niet alleen salaris belangrijk

Uit het onderzoek blijkt verder dat hogere lonen alleen niet meer voldoende zijn om chauffeurs aan te trekken of te behouden. Transportbedrijven signaleren volgens IRU een zogenoemde “loonmuur”.

Factoren als de kwaliteit van cabines en opleggers, veilige parkeerplaatsen, voldoende tijd thuis, voorspelbare roosters en een goede balans tussen werk en privé worden steeds belangrijker voor beroepschauffeurs.

Steeds meer bedrijven investeren daarom in betere arbeidsomstandigheden, opleidingen en samenwerkingen met onderwijsinstellingen. Volgens IRU is echter ook nauwe samenwerking tussen transportbedrijven, brancheorganisaties en overheden noodzakelijk om het chauffeurstekort structureel aan te pakken.

“Het tekort kan niet uitsluitend worden opgelost met wervingscampagnes”, aldus De Pretto. “De sector moet de kwaliteit van het beroep verbeteren en van professioneel rijden een loopbaan maken waarin mensen willen instappen, zich willen ontwikkelen en langdurig actief willen blijven.”