‘S-HERTOGENBOSCH – De hitte van afgelopen zomer kost de Nederlandse economie naar schatting 9,2 miljard euro aan gemiste economische productie. Nederland behoort daarmee volgens het nieuwe Allianz Climate Economics Report 2026 van Allianz Trade tot de vijf zwaarst getroffen economieën van Europa. Voor dertig onderzochte Europese landen samen wordt het economische verlies door de hittegolven van 2026 geraamd op 113 miljard euro.
Alleen Italië, Duitsland, Frankrijk en België lopen volgens de berekeningen meer economische schade op. Voor Italië wordt het verlies geschat op 27,8 miljard euro, gevolgd door Duitsland met 25 miljard euro, Frankrijk met 20,1 miljard euro en België met 9,4 miljard euro.
Samen met Nederland zijn deze vijf landen goed voor 81 procent van de berekende Europese verliezen. Voor alle dertig onderzochte landen komt de schade overeen met ongeveer 0,46 procent van het gezamenlijke verwachte bruto binnenlands product (bbp) in 2026.
Vooral productiviteitsverlies
Volgens Allianz Trade bestaat een groot deel van de economische schade niet uit direct zichtbare gevolgen, zoals mislukte oogsten of beschadigde infrastructuur, maar uit een lagere productiviteit.
“Schade die je niet direct ziet”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “Mensen zijn door de warmte minder productief. Ook moeten vaak machines of productieprocessen worden aangepast en werkzaamheden worden uitgesteld. Dat alles telt uiteindelijk op tot miljarden aan gemiste economische productie.”
De onderzoekers berekenden hoeveel de arbeidsproductiviteit tijdens extreme hitte afneemt. Volgens Allianz Trade daalt de productie per gewerkt uur voor iedere extra graad tussen 30 en 35 graden met ongeveer 3 procent.
Tegelijkertijd kunnen de energiekosten oplopen door het extra gebruik van koel- en klimaatsystemen. Ook andere gevolgen van warm en droog weer, zoals lagere waterstanden in rivieren, kunnen volgens de onderzoekers economische gevolgen hebben.
“Die economische klap treft eerst de winstgevendheid van bedrijven en daarna de koopkracht van huishoudens”, aldus Geeroms.
Luchtvochtigheid speelt belangrijke rol
Voor het onderzoek is per land gekeken naar de zwaarste periode van vijf opeenvolgende hittedagen tussen juni en augustus 2026. Daarbij werd niet alleen naar de temperatuur gekeken, maar ook naar de luchtvochtigheid.
Die combinatie kan volgens Allianz Trade grote verschillen veroorzaken. Zo lag tijdens de onderzochte hittepiek de temperatuur in Hongarije hoger dan in Italië, maar was door de hogere luchtvochtigheid de hittestress in Italië groter.
Het negatieve effect op de economische groei wordt voor Italië geraamd op 1,19 procentpunt, tegenover 0,51 procentpunt in Hongarije. Voor Nederland gaat het om ongeveer 0,7 procentpunt.
“Een thermometer vertelt dus maar een deel van het verhaal”, stelt Geeroms. Volgens hem is voor bedrijven vooral van belang hoe zwaar de combinatie van temperatuur en luchtvochtigheid werknemers en productieprocessen belast.
Ook gevolgen voor transport en logistiek
Klimaatrisico’s kunnen bedrijven volgens Allianz Trade zowel aan de productie- als aan de kostenkant raken. Naast een lagere arbeidsproductiviteit kunnen ondernemingen worden geconfronteerd met hogere grondstof- en energiekosten.
Ook lagere waterstanden in rivieren worden in het onderzoek genoemd als factor die economische gevolgen kan hebben. Daarmee kunnen perioden van langdurige hitte en droogte ook gevolgen hebben voor onder meer transport en logistiek.
Volgens Geeroms moeten ondernemingen klimaatrisico daarom niet uitsluitend als een duurzaamheidsvraagstuk beschouwen, maar ook als een bedrijfs- en financieel risico.
El Niño kan inflatie verhogen
Allianz Trade kijkt in het rapport ook vooruit naar 2027. Een sterke El Niño kan volgens de berekeningen de gemiddelde inflatie in de Europese Unie met 0,31 procentpunt verhogen. Voor voedselprijzen zou het effect kunnen oplopen tot 0,50 procentpunt.
De gevolgen verschillen volgens de onderzoekers sterk per land en kunnen in delen van Noord- en Oost-Europa aanzienlijk groter zijn.
In een scenario met een zeer sterke El Niño zou de wereldeconomie ongeveer 451 miljard dollar aan productie kunnen verliezen. Voor de EU-27 raamt Allianz Trade de netto economische schade in dat scenario op ongeveer 24 miljard dollar.
Investeren in preventie
Volgens Allianz Trade laten klimaatrampen in 2025 en 2026 zien dat landen die vooraf investeren in preventie, waarschuwingssystemen en financiering beter voorbereid zijn dan landen die vooral geld uitgeven nadat een ramp heeft plaatsgevonden.
Voor bedrijven noemt Geeroms onder meer het koelen van werkplekken en productielocaties, aangepaste werktijden, alternatieve leveranciers en voldoende financiële buffers als mogelijke maatregelen.
“Wachten tot extreem weer de bedrijfsvoering daadwerkelijk raakt, wordt steeds kostbaarder”, aldus Geeroms. “Klimaataanpassing wordt steeds meer onderdeel van normale risicobeheersing.”
