ROTTERDAM – Hogeschool Rotterdam gaat leiding geven aan een internationaal onderzoek naar de veilige en efficiënte integratie van autonome scheepvaart in havens en logistieke ketens. Het zogeheten STARSHIP-project heeft hiervoor een SIA RAAK PRO-subsidie ontvangen van Regieorgaan SIA. De kick-off van het project vindt deze maand plaats.
Het consortium staat onder leiding van Hogeschool Rotterdam en haar Centre of Expertise HRTech en richt zich niet alleen op de techniek aan boord van autonome schepen, maar vooral op de gevolgen voor processen, organisatie, regelgeving en samenwerking binnen havens.
Focus op havenprocessen en veiligheid
Waar de ontwikkeling van autonoom varen zich tot nu toe vooral richt op technologische innovaties aan boord, kijkt STARSHIP nadrukkelijk naar de impact op het bredere havenecosysteem. Het project onderzoekt hoe autonome schepen veilig en efficiënt kunnen worden afgehandeld binnen bestaande en toekomstige havenstructuren.
Het onderzoek is opgezet rond drie ontwerpuitdagingen:
- automatisering, bemanningsvermindering en nieuwe taakverdelingen aan boord;
- afstemming tussen autonome schepen en logistieke processen in de haven;
- veilige begeleiding van autonome schepen door vaarwegbeheerders en het loodswezen bij binnenkomst in de haven.
- Samen met bedrijven en overheden worden oplossingen ontwikkeld die direct toepasbaar zijn in de praktijk.
Antwoord op personeelstekort
Volgens de initiatiefnemers is de maatschappelijke noodzaak groot. Het aantal zeevarenden neemt af, terwijl de maritieme sector blijft groeien. STARSHIP onderzoekt daarom onder welke voorwaarden schepen met minder bemanning veilig kunnen blijven varen, navigeren en aanleggen. Dit vraagt om ingrijpende aanpassingen in werkprocessen, communicatie en vaardigheden binnen de sector.
Als praktijkcasus dient onder meer de route Rotterdam–Oslo, waar in 2027 de eerste autonome schepen worden verwacht.
Concrete opbrengsten voor de sector
Het project moet leiden tot concrete handvatten voor de praktijk, waaronder:
- een model voor taakverdeling en bemanningsomvang op (zero-emissie)schepen bij toenemende automatisering;
- een procesontwerp en businessmodel voor de logistieke afhandeling van autonome schepen in havens;
- richtlijnen voor communicatie tussen autonome schepen, havenautoriteiten en andere partijen in het havenecosysteem.
Brede samenwerking
Het consortium bestaat uit een mix van onderwijsinstellingen en marktpartijen. Tot de betrokken partners behoren onder meer Samskip, Havenbedrijf Rotterdam, NTNU, TU Delft en STC Group.
Volgens Marleen Goumans, directeur van CoE HRTech, bevestigt de subsidie de kwaliteit en interdisciplinaire aanpak van het consortium. “We bundelen de krachten van hogescholen, universiteiten en het bedrijfsleven uit Nederland en Noorwegen. Ook betrekken we studenten actief bij de kennisontwikkeling en implementatie in de praktijk.”
Met het STARSHIP-project positioneert Hogeschool Rotterdam zich verder als kennisknooppunt voor de maritieme en logistieke sector, met oog voor technologische innovatie én de arbeidsmarkt van de toekomst.
