DEN BOSCH – Een man is door het gerechtshof ’s-Hertogenbosch veroordeeld tot 26 maanden gevangenisstraf voor zijn betrokkenheid bij een zorgvuldig voorbereide overval op een vrachtwagen met ongeveer 509 kilogram hennep. De daders deden zich voor als politieagenten, dwongen een vrachtwagenchauffeur naar een loods te rijden en haalden daar de lading uit zijn vrachtwagen. In de loods was zelfs een compleet neppolitiebureau ingericht, deels met echte politieattributen. De gestolen hennep vertegenwoordigde volgens een berekening van het hof een geschatte waarde van ruim 2 miljoen euro.
Dat blijkt uit een uitspraak van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch van dinsdag 10 november 2026. Het hof acht bewezen dat de verdachte zich samen met anderen schuldig heeft gemaakt aan wederrechtelijke vrijheidsberoving, diefstal door zich voor te doen als politieagent, het opzettelijk aanwezig hebben van een grote hoeveelheid hennep en opzetheling. De rechtbank Oost-Brabant had de man eerder veroordeeld tot 32 maanden gevangenisstraf. In hoger beroep is die straf verlaagd naar 26 maanden vanwege de lange duur van de strafprocedure en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte.
Vrachtwagen in Spanje voorzien van peilbaken
De zaak draait om een internationaal vrachttransport vanuit Spanje naar Nederland in februari 2019. De vrachtwagen vervoerde 24 pallets met een lading die bestond uit ongeveer 509 kilogram hennep en een deklading kaas. Volgens het gerechtshof was ook met de verpakking van de kaas geknoeid. Op de dozen waren stickers aangebracht met de vermelding ‘Zwitserse Raclette’, terwijl de betreffende producent het product en het vermelde lotnummer niet kende.
De daders hadden hun actie maanden van tevoren voorbereid. Om de vrachtwagen onderweg te kunnen volgen, reisden de verdachte en een medeverdachte meerdere keren naar Spanje. Uit telefoongegevens en betalingen aan een luchtvaartmaatschappij bleek dat zij in ieder geval drie keer naar Spanje waren gevlogen, telkens in de nacht voorafgaand aan het vertrek van een vrachtwagen met dezelfde lading en bestemming.
De laatste reis vond plaats op 12 februari 2019. Daarbij werd een peilbaken op de vrachtwagen geplaatst, waardoor het voertuig tijdens zijn reis naar Nederland kon worden gevolgd. Het baken maakte op 13, 14 en 15 februari verbinding met zendmasten in achtereenvolgens Spanje, Frankrijk, Luxemburg en België.
Volgens het hof was het plaatsen van het peilbaken essentieel voor het uitvoeren van het plan. Zonder informatie over de locatie van de vrachtwagen hadden de daders het transport niet kunnen onderscheppen.
Chauffeur door nepagenten tot stoppen gedwongen
Op 15 februari 2019 werd de vrachtwagenchauffeur, een man uit Wit-Rusland, onderweg door twee mannen in een gehuurde auto tot stoppen gemaand. De mannen deden zich voor als politieagenten en maakten gebruik van kleding en attributen die sterk leken op die van de echte politie.
Een van de nepagenten stapte bij de chauffeur in de cabine en gebruikte daarbij een zogenoemde jammer, een apparaat waarmee signalen kunnen worden verstoord. De chauffeur kreeg opdracht zijn navigatiesysteem uit te schakelen en moest vervolgens met zijn vrachtwagen de aanwijzingen van de mannen opvolgen.
De chauffeur verkeerde in de veronderstelling dat hij met echte politieagenten te maken had en dat hij verplicht was hun bevelen op te volgen. Hij werd naar een loods geleid, waar een afzonderlijke ruimte was ingericht als politiekantoor.
In die ruimte waren onder meer een politiepas, portofoon, wapenstok, holster, handboeien en andere politieattributen aanwezig. Ook waren er een bivakmuts, pruik en verpakkingen met nepsnorren aangetroffen.
Opvallend is dat een deel van de gebruikte spullen daadwerkelijk afkomstig was van een politie-eenheid. Een van de medeverdachten had deze voorwerpen kennelijk verkregen tijdens een stage bij de politie, die eind november 2018 was afgelopen.
Neppolitiebureau met vervalste documenten
De daders hadden hun plan tot in detail uitgewerkt. In de gehuurde auto werd een handgeschreven draaiboek aangetroffen waarin de verschillende taken van de betrokkenen stonden beschreven. Daarin was onder meer vastgelegd wie bij de chauffeur moest instappen, wanneer een jammer moest worden ingeschakeld, hoe de chauffeur moest worden ondervraagd en hoe hij uiteindelijk naar de grens moest worden begeleid.
Ook de documenten die de chauffeur kreeg, waren zorgvuldig voorbereid. In het nagebouwde politiekantoor werd hem een vals proces-verbaal overhandigd waarin onder meer de juiste pleegplaats en datum, de naam van het transportbedrijf, het kenteken van de vrachtwagen en het aantal van 24 pallets waren vermeld.
In het document stond bovendien dat de vrachtwagen zou zijn gecontroleerd in samenwerking met de Spaanse autoriteiten vanwege een verdenking van overtreding van de Opiumwet.
Daarnaast kreeg de chauffeur een document waarin hem werd opgedragen Nederland te verlaten. Deze aanzegging was opgesteld in het Nederlands en Litouws. Volgens het hof was de Litouwse vertaling vermoedelijk gebaseerd op het kenteken van de vrachtwagen, aangezien de chauffeur zelf de Wit-Russische nationaliteit had.
Terwijl de chauffeur in de veronderstelling verkeerde dat hij op een politiebureau zat, werd zijn vrachtwagen in de loods uitgeladen. De daders haalden de hennep en de deklading kaas uit het voertuig.
De chauffeur kreeg vervolgens te horen dat er illegale goederen in zijn vrachtwagen waren aangetroffen en dat hij Nederland moest verlaten. Onder begeleiding van de gehuurde auto werd hij met zijn vrachtwagen naar de landsgrens gebracht.
Geen geweld, toch sprake van vrijheidsberoving
De verdediging stelde tijdens het hoger beroep dat geen sprake was geweest van wederrechtelijke vrijheidsberoving. De chauffeur was volgens de advocaat niet vastgepakt, geboeid of met geweld bedreigd. Ook zou hem niet uitdrukkelijk zijn verteld dat hij was aangehouden of niet mocht vertrekken.
Het gerechtshof verwerpt dit verweer. Volgens de rechters kan ook zonder fysiek geweld of expliciete bedreigingen sprake zijn van vrijheidsberoving.
De chauffeur dacht vanaf het eerste moment dat hij met echte politieagenten te maken had. Hij moest zijn vrachtwagen stoppen, zijn navigatie uitschakelen en onder begeleiding naar de loods rijden. Tijdens zijn verblijf in het neppolitiekantoor mocht hij bovendien niet naar zijn vrachtwagen terugkeren of zijn telefoon gebruiken toen hij zijn leidinggevende wilde bellen.
De chauffeur verklaarde dat hij bang was en dacht dat hij niet zomaar een politiebureau kon verlaten, omdat hij daarmee mogelijk nog meer problemen zou krijgen.
Volgens het hof werd door de kleding, de politieattributen, het stopteken, de vervalste documenten en de inrichting van het kantoor de indruk gewekt dat het om een echte politieactie ging. Daardoor werd de chauffeur feitelijk de mogelijkheid ontnomen om zich aan de situatie te onttrekken.
Verdachte hielp bij voorbereiding en uitvoering
De verdachte ontkende dat hij als medepleger betrokken was geweest bij de overval. Hij erkende dat hij voorafgaand aan de feiten bepaalde handelingen had verricht, waaronder het huren van een auto, maar stelde dat hij niet wist waarvoor deze zou worden gebruikt.
Ook voerde de verdediging aan dat de chauffeur hem niet had herkend op een foto en dat telefoongegevens niet aantoonden dat hij tijdens de overval in de loods aanwezig was.
Het gerechtshof komt echter tot een andere conclusie. Volgens de rechters blijkt uit de combinatie van het draaiboek, de reizen naar Spanje, de huur van de auto en de aangetroffen sporen dat de verdachte een belangrijke rol heeft gespeeld.
In de loods werden onder meer vingerafdrukken van de verdachte aangetroffen op verpakkingen van nepsnorren. Ook werden DNA-sporen op drinkflesjes gevonden die met zijn DNA-profiel overeenkwamen.
Daarnaast concludeert het hof dat de verdachte tijdens de uitvoering van de overval met een heftruck heeft geholpen bij het uitladen van de vrachtwagen. Een medeverdachte had verklaard dat bij zijn aankomst al twee mannen bezig waren met het uitladen, van wie één met een heftruck werkte.
Volgens het hof sluit deze verklaring aan bij de taakverdeling in het aangetroffen draaiboek.
Hennep vertegenwoordigde waarde van ruim 2 miljoen euro
Het gerechtshof benadrukt dat de overval professioneel was voorbereid en uitgevoerd. De daders hadden niet alleen een vrachtwagen in Spanje voorzien van een peilbaken, maar ook een loods ingericht als politiebureau, vervalste documenten opgesteld en verschillende rollen verdeeld.
De hoeveelheid hennep die werd buitgemaakt, vertegenwoordigde bovendien een aanzienlijke waarde. Het hof rekent voor dat de partij van 509 kilogram bij een gehanteerde waarde van 4.070 euro per kilogram een geschatte totale waarde van 2.071.630 euro zou vertegenwoordigen.
Volgens de rechters is het vanwege de omvang en waarde van de lading onaannemelijk dat personen die bij de uitvoering betrokken waren, niet wisten dat er hennep in de vrachtwagen aanwezig was.
Het hof rekent de verdachte vooral zwaar aan dat hij en zijn mededaders zich voordeden als politieagenten. Daarmee werd niet alleen inbreuk gemaakt op de persoonlijke vrijheid van de chauffeur, maar werd volgens de rechters ook het gezag van en het vertrouwen in de politie ernstig ondermijnd.
Gevangenisstraf verlaagd naar 26 maanden
De rechtbank Oost-Brabant veroordeelde de verdachte op 31 januari 2024 tot 32 maanden gevangenisstraf. De man ging tegen deze uitspraak in hoger beroep en vroeg om vrijspraak. Subsidiair verzocht zijn advocaat rekening te houden met zijn persoonlijke omstandigheden en de lange tijd die sinds de feiten was verstreken.
Volgens de verdediging had de verdachte zijn leven inmiddels een positieve wending gegeven. Hij zou geen schulden, gokverslaving of problemen met alcohol meer hebben en inmiddels een goedlopend bedrijf bezitten. Ook zou hij verantwoordelijk zijn voor het inkomen van werknemers en ingehuurde zelfstandigen.
Het gerechtshof hield bij de strafoplegging rekening met deze omstandigheden, maar wees ook op het strafblad van de verdachte. Daaruit bleek dat hij eerder meerdere keren onherroepelijk was veroordeeld voor soortgelijke strafbare feiten, waaronder diefstallen en overtredingen van de Opiumwet.
Daarnaast constateerde het hof dat de redelijke termijn voor de behandeling van de strafzaak aanzienlijk was overschreden. In eerste aanleg duurde de procedure ongeveer een jaar en twee weken te lang. In hoger beroep werd de termijn met ongeveer negen maanden overschreden.
In totaal bedroeg de overschrijding bijna een jaar en tien maanden.
Volgens het hof zou zonder deze vertraging een gevangenisstraf van 32 maanden passend zijn geweest. Vanwege de overschrijding van de redelijke termijn en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte wordt de straf verlaagd naar 26 maanden gevangenisstraf.
De tijd die de man al in voorarrest heeft doorgebracht, wordt daarop in mindering gebracht. Het hof bevestigt de eerdere veroordeling voor de bewezenverklaarde strafbare feiten.
