ROTTERDAM – Een pluimveehouder moet een boete van 1.275 euro betalen omdat bij het vervoer van kuikens naar een slachterij een transportcontainer te zwaar was beladen. In een van de lades zaten 38 kuikens, terwijl er volgens de vervoersplanning 28 waren toegestaan. De dieren hadden daardoor bijna 20 procent minder vloeroppervlak dan wettelijk vereist en vertoonden tekenen van benauwdheid en stress. Volgens de rechtbank Rotterdam kan ook de pluimveehouder verantwoordelijk worden gehouden voor een dergelijke overtreding, zelfs wanneer het laden wordt uitgevoerd door een gespecialiseerd bedrijf.
Dat blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 november 2026, die dinsdag 10 november is gepubliceerd. De pluimveehouder had bezwaar gemaakt tegen de boete die was opgelegd wegens overtreding van de Wet dieren en de Europese regels voor diertransport. De rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard.
NVWA ontdekt overbelading bij slachterij
De overtreding werd op 3 augustus 2023 rond 04.20 uur vastgesteld tijdens een inspectie door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bij slachterij Plukon Dedemsvaart.
Een toezichthouder controleerde in de aanvoerhal de aangevoerde kuikens die inmiddels uit de vrachtwagen waren gelost. Daarbij viel een stapel transportcontainers op waarin verschillende kuikens hun kop omhoog hielden en zichtbaar tegen elkaar werden gedrukt.
Sommige dieren vertoonden volgens de inspecteur tekenen van stress. Ze hijgden met geopende snavel en hadden nauwelijks ruimte om zich te verplaatsen. Bij het openen van een lade zag de toezichthouder dat de lichamen van de kuikens tegen de tralies werden gedrukt en dat veren door de openingen naar buiten staken.
Ook viel op dat de kuikens nauwelijks konden reageren op de luchtstroom van een ventilator die voor de containers stond. Normaal gesproken bewegen de dieren zich van de luchtstroom af, maar door het ruimtegebrek was dat in deze lade niet mogelijk.
38 kuikens in plaats van 28
De toezichthouder schakelde de Poultry Welfare Officer van de slachterij in om de situatie te beoordelen. Vervolgens werd een van de verdachte lades geopend en werden de aanwezige kuikens geteld.
In de betreffende lade bleken 38 kuikens te zitten, terwijl volgens de vervoersdocumenten 28 kuikens per lade waren gepland. De dieren waren afkomstig uit een stal van de pluimveehouder en waren met een vrachtwagen naar de slachterij vervoerd.
Het gemiddelde gewicht van de kuikens bedroeg 2,78 kilogram. Daarmee kwam het totale gewicht in de overbeladen lade uit op 105,64 kilogram, terwijl voor deze gewichtscategorie maximaal 84 kilogram was toegestaan.
De NVWA berekende aanvankelijk dat de kuikens 20,51 procent te weinig vloeroppervlak hadden. Later bleek uit aanvullende informatie van de fabrikant dat de lade iets groter was dan eerder aangenomen. Op basis van de gecorrigeerde afmetingen bedroeg de overbelading 19,7 procent.
Voor pluimvee met een gewicht tussen 1,6 en 3 kilogram geldt volgens de Europese transportverordening een minimumvloeroppervlak van 160 vierkante centimeter per kilogram levend gewicht. Aan deze norm werd in de betreffende lade niet voldaan.
Volgens de toezichthouder veroorzaakte de overbelading onnodig dierenleed. Door het ruimtegebrek hadden de kuikens het warm en benauwd. In een andere, niet overbeladen lade werden dergelijke verschijnselen niet in dezelfde mate waargenomen.
Pluimveehouder wijst op verantwoordelijkheid laadbedrijf
De pluimveehouder betwistte dat de boete terecht was opgelegd. Volgens het bedrijf was de inspectie onvoldoende zorgvuldig uitgevoerd en ontbrak belangrijke informatie in het rapport van de NVWA.
Ook wees de pluimveehouder erop dat de dieren op het moment van de controle al ongeveer twee uur bij de slachterij hadden gestaan, zonder rijwindkoeling of drinkwater. Volgens de ondernemer konden de verschijnselen van benauwdheid daardoor zijn ontstaan.
Daarnaast stelde de pluimveehouder dat slechts één lade te zwaar was beladen en dat alle andere lades correct waren gevuld. Bij het werken met levende dieren zou het volgens de ondernemer onmogelijk zijn om iedere fout volledig uit te sluiten.
De pluimveehouder had voor het vangen en laden van de dieren een professioneel en gecertificeerd pluimveelaadbedrijf ingeschakeld. Volgens de ondernemer was het onmogelijk om alle werkzaamheden van deze vangploeg voortdurend te controleren.
Ook vond de pluimveehouder dat de vrachtwagenchauffeur de overbelading tijdens het laden had moeten constateren en corrigeren. Bovendien was volgens de ondernemer ook aan de slachterij een boete opgelegd vanwege haar verantwoordelijkheid voor het transport.
Rechtbank: ook pluimveehouder blijft verantwoordelijk
De rechtbank volgt deze argumenten niet. Volgens de rechter hebben alle betrokken partijen bij het vervoeren en laten vervoeren van dieren een eigen verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de wettelijke voorschriften worden nageleefd.
Dat een vangploeg, vervoerder of slachterij mogelijk eveneens verantwoordelijk kan worden gehouden, betekent niet dat de pluimveehouder daardoor van zijn eigen verantwoordelijkheid wordt ontslagen.
De kuikens waren afkomstig uit de stal van de ondernemer en werden gevangen door een door de pluimveehouder ingehuurde vangploeg. Volgens de rechtbank had de pluimveehouder moeten controleren of de dieren op de juiste wijze in de transportcontainers werden geladen, wanneer dat nodig was.
De ondernemer voerde nog aan dat het om zeer beweeglijke biologische kuikens ging, die uit de lades konden springen. Ook zou de communicatie met de vangploeg door een taalbarrière niet altijd eenvoudig zijn geweest. Volgens de rechtbank verandert dit niets aan de verantwoordelijkheid van de pluimveehouder.
Daarbij benadrukt de rechter dat het niet om een kleine afwijking ging. In de betreffende lade zaten ongeveer een derde meer kuikens dan gepland.
Ook één overbeladen lade is overtreding
Tijdens de rechtszaak stelde de pluimveehouder dat de beschikbare vloeroppervlakte van de gehele vrachtwagen moest worden gedeeld door het totale aantal vervoerde kuikens. Daarmee zou volgens de ondernemer moeten worden beoordeeld of aan de wettelijke normen was voldaan.
De rechtbank verwerpt deze redenering. Ieder afzonderlijk kuiken moet tijdens het vervoer over voldoende vloeroppervlak beschikken. Wanneer één lade te vol is, kan daardoor al sprake zijn van een overtreding van de Europese transportregels.
Volgens de rechter heeft de NVWA voldoende duidelijk vastgesteld dat de dieren in de betreffende lade onvoldoende ruimte hadden en daardoor onnodig hebben geleden. De overbelading was aanzienlijk en de gevolgen voor het dierenwelzijn waren niet gering.
Boete verlaagd vanwege late afhandeling
De pluimveehouder beklaagde zich ook over de lange tijd tussen de inspectie en het ontvangen van het boetevoornemen. De overtreding werd op 3 augustus 2023 vastgesteld, maar het rapport van bevindingen werd pas op 28 juli 2024 opgesteld.
De ondernemer ontving het rapport en het voornemen tot het opleggen van een boete uiteindelijk pas op 26 november 2024, bijna vijftien maanden na de controle. Daardoor kon de pluimveehouder zich naar eigen zeggen nauwelijks nog herinneren wat er tijdens het laden was gebeurd.
De overheid erkende dat de afhandeling op dit punt onzorgvuldig was verlopen. Daarom werd de oorspronkelijke standaardboete van 1.500 euro met 15 procent verlaagd naar 1.275 euro.
De rechtbank begrijpt dat de pluimveehouder eerder geïnformeerd had willen worden, bijvoorbeeld om de betrokken vangploeg nog naar de gang van zaken te kunnen vragen. Toch vindt de rechter dat de ondernemer door het tijdsverloop niet wezenlijk in de verdediging is geschaad. Het inspectierapport en de bijbehorende documenten boden voldoende mogelijkheden om de bevindingen te bestrijden.
De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om de boete verder te verlagen. Gezien de ernst van de overbelading en het vastgestelde dierenleed wordt de boete van 1.275 euro passend geacht.
Het beroep van de pluimveehouder is ongegrond verklaard. Tegen de uitspraak kan binnen zes weken na verzending hoger beroep worden ingesteld bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
