UTRECHT â De kans op nieuwe stakingen in het Nederlandse stads- en streekvervoer is flink toegenomen. Werkgeversvereniging VWOV heeft vrijdag 30 oktober onverwacht een eindbod neergelegd voor de nieuwe cao Openbaar Vervoer. Vakbond CNV is teleurgesteld en legt het voorstel met een negatief stemadvies voor aan de leden. Als zij het eindbod afwijzen, dreigen opnieuw stakingen bij vervoerders als Arriva, EBS, Qbuzz, Keolis en Transdev.
Volgens CNV ontbreken in het eindbod belangrijke verbeteringen voor de ongeveer 13.000 werknemers die onder de cao vallen. Tegelijkertijd willen de werkgevers volgens de vakbond bestaande regelingen voor onregelmatige diensten en oudere werknemers versoberen.
“Dit is niet de cao waarvoor wij hebben onderhandeld. We leggen dit eindbod daarom met een negatief stemadvies aan onze leden voor”, zegt CNV-onderhandelaar Niels Rook.
De vakbond verwacht dat de leden kritisch zullen reageren op het voorstel. Als zij het eindbod afwijzen, worden nieuwe acties besproken.
“Dan zullen we opnieuw met onze leden in gesprek gaan over het vervolg. De kans dat ze opnieuw tot actie zullen overgaan is groot”, aldus Rook.
Werkgevers willen onregelmatigheidstoeslag aanpassen
Een belangrijk struikelblok in de onderhandelingen is de onregelmatigheidstoeslag (ORT).
Volgens CNV willen de werkgevers af van de huidige gemiddelde onregelmatigheidstoeslag. In plaats daarvan zou iedere werknemer een persoonlijke toeslag krijgen.
Die persoonlijke toeslag wordt vervolgens afgebouwd bij iedere cao-loonstijging.
Volgens CNV betekent dit dat buschauffeurs hun toeslag geleidelijk zien verdwijnen, waardoor zij uiteindelijk aanzienlijk minder inkomen kunnen overhouden dan onder de huidige regeling.
“Daarmee eten de chauffeurs langzaam hun persoonlijke toeslag op en lopen ze een enorm risico op inkomensverlies”, waarschuwt Rook.
“Dat is voor ons onacceptabel.”
De vakbond vreest bovendien dat de voorgestelde regeling negatieve gevolgen heeft voor de flexibiliteit binnen het openbaar vervoer.
Onder de huidige regeling kunnen chauffeurs volgens CNV relatief eenvoudig onderling diensten ruilen. Met een persoonlijke onregelmatigheidstoeslag zou dat minder aantrekkelijk worden.
Volgens Rook kan dit de personeelsplanning bij vervoersbedrijven bemoeilijken.
Ook leeftijdsregelingen onder druk
Naast de onregelmatigheidstoeslag vormen de regelingen voor oudere werknemers een belangrijk discussiepunt.
De werkgevers willen volgens CNV de leeftijd waarop werknemers aanspraak kunnen maken op extra leeftijdsdagen verhogen.
De bestaande 50+-regeling zou voortaan pas vanaf 53 jaar moeten gelden.
Daarna zou deze leeftijdsgrens automatisch moeten meestijgen met de AOW-leeftijd.
Ook de 63+-regeling moet volgens het werkgeversvoorstel worden aangepast.
Daarbij willen de werkgevers een verplichte koppeling met de regeling voor vervroegde uittreding (RVU).
Volgens CNV kan deze koppeling leiden tot een aanzienlijke financiÃĢle achteruitgang voor werknemers die gebruik willen maken van de regeling.
De vakbond vreest dat daardoor minder oudere werknemers de mogelijkheid krijgen om hun werkbelasting te verminderen.
“Dat is geen verbetering, maar een beperking van bestaande rechten waardoor er minder mensen van gebruik zullen maken”, zegt Rook.
“De kans dat zij uitvallen neemt daardoor toe.”
Onderhandelingen onverwacht beÃĢindigd
CNV zegt verrast te zijn door het besluit van werkgeversvereniging VWOV om een eindbod neer te leggen.
De vakbonden CNV en FNV waren donderdag en vrijdag nog met de werkgevers in gesprek over de nieuwe cao.
Voor volgende week stond bovendien al een nieuwe onderhandelingsronde gepland.
Volgens CNV betekent het eindbod dat de werkgevers niet langer bereid zijn verder te onderhandelen.
“Ik had echt de hoop dat we er samen zouden uitkomen”, zegt Rook.
“Gisteren en vandaag waren we nog met elkaar in gesprek en voor volgende week was zelfs nog een afspraak gepland. Maar door nu met een eindbod te komen, zeggen de werkgevers dat ze niet meer verder willen onderhandelen.”
De CNV-onderhandelaar noemt de gang van zaken teleurstellend.
“Waar je normaal gesproken een nieuwe cao afsluit om er verbeteringen in aan te brengen, gaan deze werkgevers alleen maar voor verslechteringen.”
Eerdere staking op 22 oktober
De spanningen rond de cao Openbaar Vervoer leidden eerder deze maand al tot een landelijke stakingsactie.
Op donderdag 22 oktober legden chauffeurs gedurende 24 uur het werk neer uit protest tegen de plannen van de werkgevers.
Volgens CNV leek die staking aanvankelijk resultaat te hebben.
Werkgeversvereniging VWOV stuurde de vakbonden na de actie een brief waarin verschillende toezeggingen werden gedaan.
Voor CNV waren die toezeggingen voldoende om verdere stakingsacties voorlopig op te schorten en opnieuw aan de onderhandelingstafel plaats te nemen.
“Dat was voor ons voldoende om de staking op te schorten en weer terug om tafel te gaan”, aldus Rook.
Volgens de vakbond blijkt uit het nieuwe eindbod echter dat de werkgevers onvoldoende tegemoetkomen aan de bezwaren van de werknemers.
“Helaas blijkt nu dat de werkgevers geen boter bij de vis wilden doen”, zegt Rook.
Leden stemmen tot 16 november
De vakbonden beginnen vanaf begin volgende week met het voorleggen van het eindbod aan hun leden.
Werknemers die onder de cao Openbaar Vervoer vallen, krijgen tot en met 16 november de gelegenheid om hun oordeel over het voorstel te geven.
CNV adviseert zijn leden om tegen het eindbod te stemmen.
Wanneer een meerderheid het voorstel afwijst, gaan de vakbonden opnieuw met hun leden in gesprek over mogelijke vervolgstappen.
Volgens CNV is de kans groot dat dit leidt tot een of meerdere nieuwe stakingsdagen.
Of en wanneer die acties plaatsvinden, is nog niet bekend.
Ongeveer 13.000 werknemers vallen onder cao
De cao Openbaar Vervoer geldt voor ongeveer 13.000 werknemers in het Nederlandse stads- en streekvervoer.
Het gaat voornamelijk om buschauffeurs, maar ook om medewerkers op kantoor en andere werknemers bij de betrokken vervoersbedrijven.
Onder de cao vallen onder meer werknemers van Arriva, EBS, Qbuzz, Keolis en Transdev, waaronder de vervoersmerken Connexxion en Hermes.
Ook RET Streekvervoer valt onder de regeling.
Het stadsvervoer in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam valt buiten deze cao.
Naast busvervoer vallen ook enkele regionale treinverbindingen onder de cao Openbaar Vervoer.
Voorbeelden daarvan zijn de spoorlijnen Zwolle-Kampen en Zwolle-Enschede, die door Keolis worden geÃĢxploiteerd.
De komende weken moet duidelijk worden of de werknemers het eindbod van de werkgevers accepteren of dat het openbaar vervoer opnieuw te maken krijgt met werkonderbrekingen.
