DEN HAAG – De bijna 400 onbeveiligde spoorwegovergangen op haven- en industrielijnen die onder beheer van ProRail vallen, worden voorlopig niet allemaal beveiligd. Het beveiligen van deze overwegen zou volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zeker 400 miljoen euro kosten. Vanwege het volgens deskundigen relatief beperkte risico krijgen andere investeringen in spoorveiligheid prioriteit.
Dat schrijft staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat in een reactie op het rapport ‘Beveilig alle onbeveiligde spoorwegovergangen, ook op goederenlijnen’. Het rapport werd opgesteld door de nabestaanden van de machinist die op 28 augustus 2024 om het leven kwam bij een ernstig ongeval bij Hooge Zwaluwe.
De machinist bestuurde een goederentrein die in botsing kwam met een vrachtwagen die de onbeveiligde overweg Zanddijk in Hooge Zwaluwe overstak.
Nabestaanden willen beveiliging overwegen
Naar aanleiding van het ongeval pleiten de nabestaanden ervoor om alle onbeveiligde overwegen, waaronder die op goederenlijnen, te beveiligen. Ook de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) deed na onderzoek naar het ongeval aanbevelingen rond de veiligheid van deze overwegen.
De staatssecretaris noemt het overlijden van de machinist zeer triest en bedankt de nabestaanden voor het opstellen van het rapport en het delen van hun inzichten.
“Machinisten moeten erop kunnen rekenen dat ze weer veilig thuiskomen na hun werkdag”, schrijft Bertram.
Volgens haar moet de veiligheid van medewerkers niet afhankelijk zijn van geluk.
Bijna 400 onbeveiligde overwegen
Op haven- en industrielijnen zijn momenteel nog bijna 400 onbeveiligde overwegen in beheer bij ProRail.
Volgens het ministerie rijden treinen op de meeste haven- en industrielijnen maximaal 40 kilometer per uur en worden zij geacht voor ieder obstakel te kunnen stoppen. Ook is de treinfrequentie op deze lijnen doorgaans laag.
Daardoor zijn de risico’s voor machinisten op deze overwegen volgens deskundigen van ProRail lager dan op veel overwegen op het gemengde spoorwegnet. Daar bevinden zich ongeveer 1.600 beveiligde en circa 70 resterende, veelal particuliere, onbeveiligde overwegen. Treinen kunnen daar snelheden tot 140 kilometer per uur bereiken.
400 miljoen euro nodig
Het beveiligen van alle bijna 400 onbeveiligde overwegen op haven- en industrielijnen zou volgens het ministerie minimaal 400 miljoen euro kosten.
Vanwege de combinatie van de volgens ProRail relatief lage risico’s en de hoge kosten krijgt het volledig beveiligen van deze overwegen geen prioriteit.
Volgens de staatssecretaris zijn machinisten, ook die van goederentreinen, op dit moment meer gebaat bij investeringen in spoorveiligheid op het gemengde spoorwegnet.
Het Rijk heeft de afgelopen jaren ruim 650 miljoen euro uitgegeven aan risicogestuurde maatregelen bij overwegen. Daaronder vallen onder meer het opheffen of beveiligen van alle openbaar toegankelijke onbeveiligde overwegen op het gemengde net, het plaatsen van flitscamera’s en de aanleg van onderdoorgangen bij bepaalde drukke overwegen.
Goedkopere maatregelen onderzocht
Dat betekent volgens het ministerie niet dat er niets gebeurt met de onbeveiligde overwegen op haven- en industrielijnen.
Naar aanleiding van het dodelijke ongeval bij Hooge Zwaluwe heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid ProRail aanbevolen om in het risicomodel ook rekening te houden met het gedrag van weggebruikers bij overwegen waar weinig treinen worden verwacht.
ProRail beoordeelt momenteel hoe deze aanbeveling kan worden verwerkt.
Daarnaast heeft de staatssecretaris ProRail gevraagd te onderzoeken of de bijna 400 overwegen op een andere en goedkopere manier veiliger kunnen worden gemaakt. Het ministerie is hierover met ProRail in gesprek.
Wanneer goedkopere veiligheidsmaatregelen beschikbaar zijn, kunnen maatregelen volgens het ministerie mogelijk wel kosteneffectief worden uitgevoerd.
De verdere uitwerking wordt meegenomen in de nieuwe beleidsagenda spoorveiligheid, waaraan momenteel wordt gewerkt.
