AMSTERDAM – Hoewel Iran en de Verenigde Staten volgens recente ontwikkelingen een belangrijke stap richting vrede lijken te zetten, blijft de economische nasleep van het conflict een risico vormen voor diverse sectoren in Nederland. Vooral de industrie, transportsector en bouw zijn volgens ABN AMRO kwetsbaar voor hogere energie- en transportkosten, materiaalschaarste, hogere rentes en oplopende loonkosten.
Volgens de bank kan het nog maanden duren voordat de olie- en gassector in het Midden-Oosten weer normaal functioneert. Daarnaast blijft onzekerheid bestaan over het vredesakkoord en de wapenstilstand. Hierdoor blijven ondernemingen ook de komende maanden blootstaan aan economische risico’s.
Transportsector voelt gevolgen van hogere dieselprijzen
De sluiting van de Straat van Hormuz heeft volgens ABN AMRO in verschillende toeleveringsketens al geleid tot de hoogste inflatie in jaren. Voor de transportsector betekent dit vooral hogere brandstofkosten.
Ondanks deze tegenwind verwacht de bank dat de transportsector in 2026 nog met 1,5 procent groeit. Veel vervoerders proberen de gestegen dieselkosten door te berekenen aan opdrachtgevers in andere sectoren, zoals de retail.
Naast hogere energiekosten krijgt de sector ook te maken met mogelijke stijgingen van de loonkosten. Door de combinatie van een krappe arbeidsmarkt en oplopende inflatie verwacht ABN AMRO dat de druk op cao-onderhandelingen verder zal toenemen.
Industrie en bouw eveneens onder druk
Ook de industrie ondervindt de gevolgen van de oorlog. Inkoop- en afzetprijzen zijn sinds het uitbreken van het conflict gestegen. Hoewel de industrie naar verwachting blijft groeien met 2,5 procent in 2026 en 3 procent in 2027, heeft ABN AMRO haar groeiverwachtingen naar beneden bijgesteld.
De bouwsector wordt vooral geraakt door hogere materiaalprijzen. Ondanks volle orderportefeuilles en een stijgend aantal vergunningen verwacht de bank dat de groei in 2026 en 2027 beperkt blijft tot 1,5 procent per jaar. Daarnaast lopen bouwprojecten meer risico op vertraging door hogere energie- en transportkosten en de aanhoudende netcongestie.
Lagere koopkracht raakt retail, food en vrijetijd
De gevolgen beperken zich niet tot energie-intensieve sectoren. Ook sectoren die afhankelijk zijn van consumentenbestedingen krijgen te maken met zogenoemde tweede-ronde-effecten van de inflatie.
ABN AMRO verwacht dat voedselprijzen in de eerste helft van 2027 een piek bereiken, waardoor de koopkracht verder onder druk komt te staan. De vrijetijdssector krijgt dit jaar te maken met terughoudende consumenten en zal naar verwachting met 1 procent krimpen. Voor 2027 voorziet de bank een herstel van 2 procent.
Voor de retail wordt een beperkte volumegroei verwacht van 0,5 procent in 2026 en 1 procent in 2027. De foodsector kampt zowel met hogere energie- en grondstofprijzen als met afzwakkende consumentenbestedingen. Na een groei van 3 procent in 2025 verwacht ABN AMRO voor 2026 en 2027 stagnatie.
Krappe arbeidsmarkt zorgt voor extra loondruk
Volgens de bank zullen vooral arbeidsintensieve sectoren de gevolgen merken van stijgende looneisen. Dat geldt onder meer voor transport, zorg, vrijetijd, beveiliging, schoonmaak, uitzendwerk en onderwijs.
Voor zogenoemde krapteberoepen, waaronder bouwvakkers, monteurs en verpleegkundigen, kunnen de loonkosten de komende jaren aanzienlijk stijgen.
Verduurzaming als bescherming tegen geopolitieke risico’s
ABN AMRO ziet verduurzaming als een belangrijke manier om ondernemingen minder kwetsbaar te maken voor geopolitieke schokken en schommelingen in energieprijzen.
Albert Jan Swart, sectoreconoom Industrie en Transport & Logistiek bij ABN AMRO, wijst erop dat veel bedrijven sinds de energiecrisis van 2022 al meer aandacht besteden aan hun energieverbruik, maar dat verdere stappen mogelijk blijven.
“Veel ondernemingen kunnen hun processen nog elektrificeren en daardoor minder afhankelijk worden van fossiele energie. Zo is de batterijtechnologie in hoog tempo verbeterd, waardoor elektrische voertuigen grotere afstanden kunnen afleggen zonder te laden. Ook zijn batterijopslagsystemen veel goedkoper geworden, waardoor bedrijven in de industrie, bouw en transportsector deze bijvoorbeeld steeds vaker inzetten om netcongestie geen obstakel te laten zijn bij verdere elektrificatie”, aldus Swart.
