ROTTERDAM – De langdurige sluiting van de Straat van Hormuz dreigt uit te groeien tot een structurele ontwrichting van mondiale supply chains en de Nederlandse economie. Daarvoor waarschuwt PwC in een nieuwe whitepaper over de economische gevolgen van de blokkade van de strategische zeeroute.
Volgens PwC is de situatie sinds de gezamenlijke Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran op 28 februari 2026 snel geëscaleerd van een geopolitieke schok naar een langdurige economische verstoring. De Straat van Hormuz geldt als een van de belangrijkste maritieme corridors ter wereld. Normaal gesproken passeert ongeveer twintig procent van de wereldwijd verhandelde olie en een aanzienlijk deel van het vloeibare aardgas via deze route.
De gevolgen beperken zich volgens PwC echter niet tot de energiemarkt. De whitepaper benadrukt dat de Golfregio ook een cruciale rol speelt in de wereldwijde toevoer van industriële grondstoffen en chemische producten die essentieel zijn voor moderne economieën en logistieke ketens. Door de verstoringen ontstaan wereldwijd tekorten aan onder meer helium, aluminium, kunstmest, methanol, glycol, industriële diamanten, zwavel en grafiet.
Voor Nederland zijn de risico’s volgens PwC extra groot vanwege de positie van het land als logistieke draaischijf, exporteur en chemisch productiecentrum. De verstoringen raken onder meer de Rotterdamse haven, chemieclusters, de hightechindustrie, de landbouwsector en producenten van bouwmaterialen en automotivecomponenten.
PwC wijst er bijvoorbeeld op dat Nederland sterk afhankelijk is van helium voor de halfgeleiderindustrie en medische toepassingen zoals MRI-scanners. Qatar is goed voor ongeveer 25 tot 30 procent van de wereldwijde heliumexport. Langdurige verstoringen kunnen volgens het adviesbureau leiden tot hogere operationele kosten en capaciteitsproblemen in ziekenhuizen en hightechproductie.
Ook aluminiumtekorten kunnen grote gevolgen hebben voor de bouwsector en voertuigindustrie. Volgens PwC is ongeveer een kwart van het wereldwijd verhandelde aluminium gekoppeld aan producenten in de Golfregio. Bedrijven die afhankelijk zijn van spotmarkten worden daardoor extra kwetsbaar voor prijsstijgingen en leveringsproblemen.
Daarnaast voorziet PwC toenemende druk op de landbouwsector door stijgende kunstmestprijzen. De Golfregio is goed voor minimaal twintig procent van de wereldwijde export van kunstmest over zee. Voor ureum ligt dat aandeel zelfs rond de 46 procent. Hogere prijzen en beperkte beschikbaarheid kunnen volgens PwC leiden tot stijgende voedselprijzen in Europa en daarbuiten.
De logistieke gevolgen zijn volgens de whitepaper eveneens aanzienlijk. Omvaarroutes, hogere verzekeringspremies, langere transittijden en stijgende vrachtkosten zorgen wereldwijd voor extra druk op supply chains. Bedrijven die sterk afhankelijk zijn van just-in-time leveringen of een beperkt aantal leveranciers lopen volgens PwC verhoogde risico’s.
Ook de energietransitie komt volgens het rapport onder druk te staan. Tekorten aan grafiet, industriële diamanten en zwavel raken onder meer batterijproductie, offshoreprojecten en duurzame energie-infrastructuur. PwC waarschuwt dat bedrijven de kwetsbaarheid van groene supply chains hebben onderschat.
De adviesorganisatie roept bedrijven daarom op om meer inzicht te krijgen in hun volledige supply chain, scenario’s uitgebreider door te rekenen en sneller maatregelen te nemen om risico’s te beperken. Daarbij noemt PwC onder meer strategische voorraden, diversificatie van leveranciers, recycling, alternatieve grondstoffen en langetermijncontracten.
Volgens PwC markeert de crisis een fundamentele verandering in de manier waarop bedrijven naar internationale handel en logistiek moeten kijken. “Veerkracht wordt zelf een economische factor”, concludeert het bureau in de whitepaper.
