HOOGEVEEN/AMSTERDAM – Kunstmatige intelligentie (AI) maakt een snelle opmars in de transport- en logistieksector en zorgt nu al voor merkbare efficiëntiewinst. Dat blijkt uit een nieuwe sectorstudie van Panteia, ING en verzekeraar TVM, die donderdag is gepubliceerd. De onderzoekers stellen dat AI steeds vaker wordt ingezet voor administratieve processen, automatische vertalingen, klantcommunicatie en planning. De echte brede doorbraak moet echter nog komen.
Hoewel zelfrijdende vrachtwagens nog toekomstmuziek zijn, gebruiken transportbedrijven AI al achter de schermen om routes te optimaliseren, realtime bij te sturen en zelfs het welzijn van chauffeurs in de gaten te houden. Bedrijven die hier vroeg mee aan de slag gaan, bouwen volgens de studie aan een belangrijk toekomstig concurrentievoordeel.
Markt vraagt om nieuwe vaardigheden
Door toenemende kosten, strengere eisen van klanten en de noodzaak om efficiënter te werken, moeten transporteurs flink investeren in digitalisering. Dat betekent ook een veranderende vraag naar personeel. Bedrijven zoeken steeds vaker naar data-analisten, IT-specialisten en logistiek ingenieurs.
Tegelijkertijd kampt de sector met een fors personeelstekort. AI kan daarbij helpen door repetitieve taken te automatiseren, waardoor meer tijd ontstaat voor kerntaken en strategische planning. Maar dat vraagt wel om extra investeringen in het om- en bijscholen van huidige medewerkers.
Transportbedrijven als dataknooppunt
In de logistieke keten zijn transporteurs het natuurlijke “dataknooppunt”. Wanneer data voldoende gestructureerd is, kunnen bedrijven AI gebruiken om flexibeler in te spelen op vraagfluctuaties.
Op drukke dagen kan bijvoorbeeld worden gestuurd op maximale efficiëntie, terwijl op rustiger dagen meer aandacht kan gaan naar CO₂-reductie of het verlagen van de werkdruk van chauffeurs.
Kleine bedrijven komen onder druk te staan
De adoptie van AI staat in de sector nog aan het begin, met grote verschillen tussen bedrijven. Vooral grote transporteurs hebben de middelen én voldoende datavolume om AI effectief in te zetten. Zij profiteren van schaalvoordelen, wat volgens de studie leidt tot verdere schaalvergroting en mogelijke verdringing van kleinere spelers.
Kleinere, vaak familiebedrijven werken nog veel met handmatige processen en verouderde systemen. Hierdoor dreigen zij achter te blijven terwijl grotere bedrijven versneld vooruitlopen.
Reacties uit de sector
Ronald Kuipers, commercieel directeur TVM, benadrukt de noodzaak van verandering:
“De sector kampt met personeelstekorten, stijgende kosten en hoge verwachtingen van klanten. Dat vraagt om slimme en toekomstgerichte oplossingen. AI biedt grote mogelijkheden, maar vraagt ook om investeringen en keuzes.”
ING-sectorspecialist Erik Slaaf vult aan: “AI is geen hype, maar een blijvende ontwikkeling. De echte revolutie zit nu vooral in het slimmer en efficiënter maken van dagelijkse werkzaamheden. Wie nu begint met investeren en experimenteren, bouwt aan het concurrentievoordeel van de toekomst.”
Volgens de onderzoekers is de boodschap duidelijk: de AI-versnelling is begonnen, en de bedrijven die nu stappen zetten, bepalen straks het tempo van de sector.
