GENEVE – De contracttarieven voor Europees wegtransport zijn in het eerste kwartaal van 2026 opnieuw gestegen, terwijl de spotmarkt juist een lichte daling liet zien. Dat blijkt uit het nieuwste rapport van International Road Transport Union, Upply en Ti.

De contracttarieven bereikten een niveau van 140,1 indexpunten, een stijging van 3,2 punten ten opzichte van het vorige kwartaal en 8,9 punten op jaarbasis. De spotprijzen daalden daarentegen licht naar 132,3 indexpunten, een afname van 2,8 punten kwartaal-op-kwartaal en 2,0 punten op jaarbasis.

Verschil tussen contract- en spotmarkt

De daling van de spotprijzen aan het begin van het jaar volgt volgens de onderzoekers een bekend seizoenspatroon, waarbij de vraag na de piekperiode afneemt. Europese consumenten bleven in het eerste kwartaal voorzichtig met uitgaven, mede door aanhoudende kostenstijgingen.

Tegelijkertijd laten contracttarieven al drie kwartalen op rij een stijgende lijn zien. De industrie speelt hierin een belangrijke rol. De inkoopmanagersindex (PMI) voor de eurozone-industrie kwam in maart uit op 51,6, het hoogste niveau sinds juni 2022 en een teken van groei.

Brandstofprijzen drijven kosten op

Een belangrijke factor achter de stijgende tarieven zijn de fors opgelopen dieselprijzen. De gemiddelde dieselprijs in de EU steeg van €1,56 per liter eind 2025 naar €1,96 per liter eind eerste kwartaal 2026, een toename van 26 procent. De stijging hangt samen met geopolitieke spanningen, waaronder de oorlog in Iran en de impact op de Straat van Hormuz.

In landen als Frankrijk en Duitsland namen de dieselprijzen nog sterker toe, met respectievelijk 27 en 35 procent tussen december en maart. Verschillen in nationale maatregelen, zoals accijnsverlagingen of prijsplafonds, zorgen bovendien voor prijsverschillen tot wel €1 per liter binnen de EU, wat zogenoemd ‘tanktoerisme’ aanwakkert.

Druk op sector door kosten en onzekerheid

Volgens Vincent Erard van de IRU leggen de volatiliteit van brandstofprijzen en geopolitieke spanningen de kwetsbaarheid van de sector bloot. Hij waarschuwt dat ongecoördineerde maatregelen van overheden de markt kunnen verstoren en transporteurs extra onder druk zetten.

Naast brandstof speelt ook de beschikbaarheid van AdBlue een rol. Dit additief, essentieel voor moderne dieseltrucks en grotendeels geproduceerd in het Midden-Oosten, kan bij aanhoudende spanningen schaars worden.

Verwachtingen voor 2026

Voor de rest van 2026 wordt een gematigde maar aanhoudende stijging van de tarieven verwacht. Brandstofkosten blijven daarbij de belangrijkste drijfveer, zelfs als de vraag naar transport zou afzwakken.

De zogeheten Road Freight Sentiment Index steeg in het eerste kwartaal naar 16,9 punten, wat aangeeft dat marktpartijen rekenen op verdere tariefstijgingen in de komende maanden.

Volgens Upply-topman Thomas Larrieu bevindt de markt zich in een nieuwe fase waarin kostenstijgingen de belangrijkste factor zijn geworden voor prijsontwikkeling. “De vraag is vooral hoe snel en in welke mate deze kosten worden doorberekend in tarieven binnen verschillende markten en contractvormen,” aldus Larrieu.