DEN HAAG – Het gerechtshof Den Haag heeft een Roemeense vrachtwagenchauffeur veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf voor het smokkelen van vijftien migranten in een verborgen ruimte van een koeltrailer. De chauffeur probeerde de migranten op 27 mei 2019 via Hoek van Holland naar het Verenigd Koninkrijk te vervoeren. Volgens het hof zouden de vijftien personen, onder wie zeven minderjarigen, tijdens de overtocht door zuurstofgebrek zijn overleden als de Koninklijke Marechaussee hen niet had ontdekt. Dat blijkt uit de op 9 november 2026 gepubliceerde uitspraak.
De chauffeur, geboren in 1978 in Roemenië, werd in juli 2020 door de rechtbank Rotterdam veroordeeld tot 42 maanden gevangenisstraf. Het Openbaar Ministerie ging tegen die uitspraak in hoger beroep. Het gerechtshof heeft de eerdere uitspraak nu vernietigd en een gevangenisstraf van zeven jaar opgelegd.
Vijftien migranten verborgen achter lading kozijnen
Op 27 mei 2019 arriveerde de vrachtwagen met koeltrailer rond 12.55 uur bij de uitreiscontrole van Stena Line in Hoek van Holland. De combinatie zou met de veerboot naar het Verenigd Koninkrijk vertrekken. Volgens de vrachtbrief vervoerde de chauffeur een lading kozijnen.
Bij de controle sloeg een migratiehond aan op de trailer. Medewerkers van de Koninklijke Marechaussee besloten daarop de laadruimte te onderzoeken. Achter de lading kozijnen ontdekten zij een speciaal geprepareerde ruimte waarin vijftien personen verborgen zaten.
Het ging om veertien personen uit Vietnam en één persoon uit Afghanistan. De migranten bevonden zich in een constructie met drie boven elkaar geplaatste compartimenten, die door een wand waren afgescheiden van de rest van de laadruimte.
De omstandigheden waren volgens het hof mensonterend. Iedere persoon beschikte over slechts 0,17 kubieke meter ruimte. In de verborgen compartimenten werden onder meer een fles met urine en een zak met vermoedelijk uitwerpselen aangetroffen.
Levensgevaar door zuurstofgebrek
Uit onderzoek van TNO bleek dat de migranten tijdens de geplande overtocht ernstig gevaar liepen. De koeltrailer zou tijdens de reis naar het Verenigd Koninkrijk ten minste zes en een half uur stilstaan op het afgesloten parkeerdek van de veerboot.
Volgens een rapport van TNO uit februari 2020, met een nadere toelichting uit mei 2024, zou in de betreffende situatie al na ongeveer anderhalf uur een levensbedreigende situatie ontstaan door onvoldoende ventilatie.
Het hof concludeert dat de vijftien migranten tijdens de overtocht door zuurstofgebrek zouden zijn overleden als de Koninklijke Marechaussee niet had ingegrepen.
Ook verklaringen van de migranten ondersteunen deze conclusie. Een van hen verklaarde dat hij ongeveer zeven tot tien uur in de rijdende trailer had gezeten en dat hij zou zijn gestikt als hij langer in de verborgen ruimte had moeten blijven. Een andere migrant verklaarde eveneens moeite te hebben gehad met ademhalen.
De marechaussees die de verborgen ruimte onderzochten, verklaarden dat de temperatuur steeds verder opliep naarmate zij dichter bij het toegangsluik kwamen. De migranten zagen er vermoeid uit en waren hevig aan het zweten. In de ruimte was het volgens de marechaussees extreem warm en benauwd.
De verborgen ruimte kon bovendien niet zelfstandig van binnenuit worden verlaten. Het toegangsluik was met een ijzeren stang en een lange schroef afgesloten. Om het te openen was gereedschap nodig dat de migranten niet bij zich hadden.
Chauffeur ontkende wetenschap van migranten
De vrachtwagenchauffeur heeft tijdens de strafzaak ontkend dat hij wist dat er migranten in zijn trailer verborgen zaten. Volgens zijn verdediging moest hij daarom worden vrijgesproken. Subsidiair betwistte de verdediging dat sprake was van voorzienbaar levensgevaar.
Het gerechtshof heeft deze verweren verworpen. Volgens de rechters blijkt uit verschillende omstandigheden dat de chauffeur wel degelijk op de hoogte moet zijn geweest van de aanwezigheid van de migranten.
Zo verliep de samenwerking tussen de chauffeur en een medeverdachte op ongebruikelijke wijze. De twee hadden elkaar via een kennis ontmoet op een parkeerplaats en slechts beperkte afspraken gemaakt over de werkzaamheden en de betaling.
Ook werden volgens de uitspraak regelmatig onbekende personen ingeschakeld om de vrachtwagen te tanken. Tijdens een eerdere rit verbleef de chauffeur ongeveer tien dagen in een hotel in het Verenigd Koninkrijk, terwijl werkzaamheden aan de trailer werden uitgevoerd.
Daarnaast verbleven de chauffeur en zijn medeverdachte een weekend in een hotel in Keulen. De vrachtwagen, geladen met kozijnen, stond ondertussen drie dagen onbeheerd en onafgesloten op een parkeerplaats bij de Duitse stad.
Volgens het hof past deze gang van zaken niet bij een normaal zakelijk transport.
WhatsApp-berichten en ritregistratie doorslaggevend
Een belangrijk onderdeel van het bewijs bestaat uit WhatsApp-berichten tussen de chauffeur, zijn medeverdachte en andere betrokkenen. De berichten wijzen volgens het hof op een nauwere samenwerking dan de chauffeur zelf heeft verklaard.
Zo schreef de chauffeur aan zijn medeverdachte: “Wacht maar, straks zijn we ervan af, broer. Het duurt niet lang meer/we moeten nog maar even.” De medeverdachte reageerde daarop dat het hen dan ook eens zou meezitten.
Ook had de medeverdachte de chauffeur gevraagd de geschiedenis van zijn telefoons te wissen.
Daarnaast beschikte het hof over WhatsApp-berichten uit het Britse opsporingsonderzoek Operation Atlantite. Daarin werd onder meer gesproken over de noodzaak om de vrachtwagen onderweg te laten stoppen, zodat iemand de trailer kon schoonmaken, voetafdrukken kon verwijderen en de temperatuur kon regelen.
De berichten konden worden gekoppeld aan de ritregistratie van de vrachtwagen.
Op 27 mei 2019 werd de chauffeur herhaaldelijk opgedragen te stoppen. Uit de ritgegevens bleek dat de vrachtwagen rond 08.09 uur daadwerkelijk stopte bij verzorgingsplaats De Slenk aan de A67. Om 08.20 uur vervolgde de chauffeur zijn rit.
In een WhatsApp-bericht van 08.19 uur werd gemeld dat alles schoon was en iedereen zich in de trailer bevond.
Volgens het hof sluiten de berichten en ritgegevens nauwkeurig op elkaar aan. De chauffeur voerde instructies uit die verband hielden met de verborgen migranten.
Ook vond het hof het opmerkelijk dat de temperatuur van de trailer geregeld moest worden, terwijl volgens de vrachtbrief uitsluitend kozijnen werden vervoerd.
Zeven minderjarigen in levensgevaar gebracht
Het hof rekent het de chauffeur zwaar aan dat hij uit financieel gewin de levens van vijftien personen, onder wie zeven minderjarigen, op het spel heeft gezet.
Volgens de rechters heeft de chauffeur zich samen met anderen schuldig gemaakt aan mensensmokkel, waarbij gebruik werd gemaakt van zijn beroep als vrachtwagenchauffeur. Bovendien was sprake van voorzienbaar levensgevaar.
Bij het bepalen van de straf hield het hof rekening met de landelijke oriëntatiepunten voor mensensmokkel. Daarin geldt een uitgangspunt van drie maanden gevangenisstraf per gesmokkelde persoon. Voor vijftien personen komt dat neer op 45 maanden.
Daarbovenop wegen de strafverzwarende omstandigheden zwaar. Het ging om mensensmokkel in georganiseerd verband, gepleegd tijdens de beroepsuitoefening als vrachtwagenchauffeur, waarbij vijftien mensen aan levensgevaar werden blootgesteld.
Het hof vond daarom in beginsel een gevangenisstraf van acht jaar passend.
Straf verlaagd wegens lange duur hoger beroep
Uiteindelijk legde het gerechtshof een gevangenisstraf van zeven jaar op. De verlaging van één jaar houdt verband met de lange duur van de strafprocedure.
Het Openbaar Ministerie stelde op 5 augustus 2020 hoger beroep in. Pas op 6 november 2026 volgde de uitspraak van het gerechtshof. Daarmee werd de redelijke termijn voor de behandeling in hoger beroep met ruim vier jaar overschreden.
Vanwege deze aanzienlijke vertraging besloot het hof de aanvankelijk passend geachte straf van acht jaar te verminderen tot zeven jaar gevangenisstraf.
De advocaat-generaal had een gevangenisstraf van zes jaar en twee maanden geëist.
Het hof heeft daarnaast besloten de schorsing van de voorlopige hechtenis niet op te heffen. De chauffeur was sinds 13 november 2021 onder voorwaarden op vrije voeten. Volgens het hof waren er geen omstandigheden die onmiddellijke hervatting van de voorlopige hechtenis noodzakelijk maakten.
De tijd die de chauffeur eerder in voorarrest heeft doorgebracht, wordt in mindering gebracht op de opgelegde gevangenisstraf.
