GENEVE – De internationale wegvervoersector wordt opnieuw geconfronteerd met oplopende brandstofkosten. Volgens een nieuwe analyse van de International Road Transport Union (IRU) van 20 maart 2026 stijgen diesel- en energieprijzen wereldwijd verder als gevolg van aanvallen op cruciale energie-installaties en verstoringen van de aanvoer.
Dieselprijzen in Europa fors omhoog
Binnen de Europese Unie zijn de brandstofprijzen de afgelopen weken aanzienlijk toegenomen. Het gewogen gemiddelde – gebaseerd op het verbruik van vrachtwagens – ligt inmiddels 25 procent hoger dan bij het uitbreken van het conflict.
De gemiddelde dieselprijs bedraagt momenteel circa 2,10 euro per liter (inclusief belastingen). De prijs varieert van 1,528 euro per liter in Slovenië tot 2,452 euro per liter in Ierland. In Spanje werd zelfs een stijging van 35 procent gemeld, de grootste toename binnen de EU.
In negen Europese landen, waaronder België, Frankrijk, Duitsland en Nederland, ligt de dieselprijs inmiddels boven de 2 euro per liter. De prijsverschillen hebben geleid tot zogenoemd ‘brandstoftoerisme’, waarbij vervoerders massaal tanken in goedkopere landen. Dit zorgt lokaal voor wachtrijen en tijdelijke krapte bij grensstations, al wordt op dit moment geen langdurig tekort verwacht.
Wereldwijd stijgende prijzen en verschillen in beleid
Ook buiten Europa nemen de kosten toe. In de Verenigde Staten stegen dieselprijzen sinds het begin van de oorlog met 33 procent, terwijl in het Verenigd Koninkrijk een stijging van 17 procent werd geregistreerd. In Noorwegen en Zwitserland ging het respectievelijk om 23 procent en 12 procent.
In Azië vallen de prijsstijgingen vooralsnog lager uit. China en India kennen een sterkere overheidsregulering van brandstofprijzen, waardoor pompprijzen daar minder snel oplopen. Tegelijkertijd zijn juist deze landen gevoeliger voor verstoringen in de aanvoer van olie uit het Midden-Oosten.
Olieprijs Brent blijft boven 100 dollar
De internationale Brent-olieprijs is sinds eind februari fors gestegen: van circa 73 dollar per vat op 27 februari naar rond 119 dollar op 19 maart. Sinds 16 maart blijft de prijs boven de 100 dollar, mede door aanvallen op olie- en gasinstallaties in de Golfregio en incidenten met tankers in de Straat van Hormuz.
Hoewel wereldwijd 400 miljoen vaten uit strategische reserves zijn vrijgegeven om de stijging te temperen, heeft dit nog niet geleid tot een duurzame prijsdaling. Discussies over militaire bescherming van tankers en stijgende verzekeringspremies zorgen voor extra onzekerheid.
Volgens Nobelprijswinnaar economie Philippe Aghion kan de inflatiedruk sterk toenemen als de oorlog langer aanhoudt en de olieprijs richting 150 dollar per vat stijgt. Centrale banken verwachten nu al een hogere inflatie in 2026, zowel in de eurozone als in de Verenigde Staten.
Overheden nemen maatregelen
Diverse landen hebben tijdelijke maatregelen genomen om de impact van de hoge brandstofprijzen te beperken. Zo verlaagden Hongarije, Italië en Slovenië tijdelijk accijnzen op brandstof en voerden Kroatië en Slowakije prijsplafonds in. Italië werkt bovendien aan een steunpakket van 100 miljoen euro voor vervoerders.
Volgens de IRU ontbreekt echter nog altijd een gecoördineerde Europese aanpak, terwijl vervoerders steeds meer onder druk komen te staan door stijgende operationele kosten.
Gasprijzen en AdBlue vormen extra risico
Naast dieselprijzen stijgen ook de kosten voor aardgas, wat indirect gevolgen heeft voor het wegtransport. Zo wordt AdBlue geproduceerd uit aardgas, waardoor de prijs in Duitsland sinds eind februari al met 17 procent is gestegen.
De Europese gasbenchmark (TTF) overschreed deze week voor het eerst sinds begin 2023 de 60 euro per MWh, mede door aanvallen op gasproductielocaties in Qatar en Iran. Tegelijkertijd zijn de gasvoorraden in de EU lager dan gebruikelijk. In Nederland liggen de voorraden rond de 7 procent, een historisch laag niveau.
Volgens de IRU kan dit op termijn ook de industriële productie en daarmee de vraag naar transport negatief beïnvloeden.
Toenemende druk op transportsector
De internationale brancheorganisatie waarschuwt dat langdurig hoge energieprijzen de marges van vervoerders verder onder druk zetten en kunnen leiden tot minder transportvolume. Zonder aanvullende maatregelen riskeren bedrijven liquiditeitsproblemen, zeker wanneer inflatie en energieprijzen verder oplopen.
De ontwikkelingen onderstrepen volgens de IRU de noodzaak voor overheden om snel met gerichte steun en beleidscoördinatie te komen om de continuïteit van het goederenvervoer te waarborgen.
