SCHIPHOL – KLM kan zijn financiële positie verbeteren zonder werknemers te ontslaan. De luchtvaartmaatschappij is nog altijd winstgevend en verkeert volgens onderzoeksbureau Profundo niet in een crisis. Dat blijkt uit het rapport ‘A stronger KLM for a stronger Netherlands’, dat in opdracht van vakbond FNV is opgesteld. De onderzoekers stellen dat KLM vooral kansen laat liggen door onvoldoende in te spelen op veranderingen in de luchtvaartmarkt. FNV roept de directie daarom op om te investeren in een betere bedrijfsstrategie in plaats van te bezuinigen op personeel.
Het onderzoek, uitgevoerd door luchtvaartanalist John Burant en gepubliceerd op 18 november 2026, is een reactie op de toekomstscenario’s die KLM zelf heeft laten onderzoeken. Daarin wordt rekening gehouden met ingrijpende kostenbesparingen en reorganisaties. Volgens Profundo ontbreekt echter overtuigend bewijs dat de financiële situatie van KLM zulke maatregelen noodzakelijk maakt. De winstgevendheid is weliswaar afgenomen, maar de maatschappij behoort volgens het onderzoek nog altijd tot de middengroep van vergelijkbare Europese luchtvaartmaatschappijen. Bovendien genereert KLM voldoende operationele kasstroom om investeringen te financieren en verbeteren de financiële prestaties zich.
“De KLM-directie doet alsof er maar één oplossing is: snijden in personeel en kosten. Maar dat is veel te makkelijk. KLM moet eerst kijken hoe het bedrijf slimmer en sterker kan worden. Er zijn genoeg mogelijkheden om meer te verdienen aan bestaande vluchten, de dienstverlening te verbeteren en het vluchtschema beter af te stemmen op de vraag. Daar moet de directie haar energie in steken, niet in het schrappen van banen”, zegt Egon Groen, bestuurder FNV KLM Grondpersoneel.
KLM moet vluchtnetwerk beter afstemmen op vraag
Een belangrijke aanbeveling uit het rapport is dat KLM zijn vluchtnetwerk sterker moet richten op reizigers die hun reis in Nederland beginnen of eindigen. Deze groep vertegenwoordigt bijna twee derde van de klanten van KLM Group en levert volgens de onderzoekers vermoedelijk meer op dan overstappende passagiers. Hoewel transferreizigers belangrijk blijven voor het internationale netwerk, is het volgens Profundo niet vanzelfsprekend rendabel om extra vluchten aan te bieden die voornamelijk bedoeld zijn om overstappers aan te trekken.
De onderzoekers adviseren KLM kritisch te kijken naar routes waarop te vaak wordt gevlogen of die onvoldoende rendement opleveren. Een beperkte vermindering van het aantal vluchten op bepaalde routes zou de winstgevendheid kunnen verbeteren zonder dat de internationale bereikbaarheid van Nederland wezenlijk wordt aangetast. Volgens Profundo is het huidige netwerkmodel onvoldoende aangepast aan veranderende marktomstandigheden. De afnemende stoelbezetting in combinatie met een lagere winstgevendheid wijst volgens het onderzoeksbureau op tekortkomingen in de afstemming tussen capaciteit en vraag.
Daarnaast ziet Profundo mogelijkheden om meer inkomsten te halen uit bestaande vluchten. Andere Europese luchtvaartmaatschappijen bieden volgens het rapport een breder aanbod aan betaalde upgrades en aanvullende diensten. KLM zou zijn producten beter kunnen onderscheiden en reizigers meer keuzemogelijkheden kunnen bieden, zonder daarvoor noodzakelijkerwijs extra vluchten uit te voeren. Ook de rol en het aanbod van Transavia op Schiphol verdienen volgens de onderzoekers een nieuwe beoordeling.
Piloten verantwoordelijk voor groot deel stijging loonkosten
Het rapport besteedt ook uitgebreid aandacht aan de personeelskosten. Hoewel de loonkosten van KLM zijn gestegen, vinden de onderzoekers dat de directie eerst moet vaststellen welke personeelsgroepen verantwoordelijk zijn voor die stijging. Volgens Profundo heeft vooral de groei van het aantal piloten, in combinatie met hun relatief hoge beloning, een belangrijke bijdrage geleverd aan de hogere kosten.
Uit de analyse blijkt dat piloten sinds 2017 verantwoordelijk zijn voor ongeveer 41 procent van de stijging van de personeelskosten, terwijl zij slechts ongeveer 12 procent van het personeelsbestand vormen. Volgens de onderzoekers moet KLM daarom bij eventuele kostenmaatregelen niet automatisch naar het grondpersoneel kijken. Zij pleiten voor een evenwichtige beoordeling van de personeelsbehoefte, waarbij ook rekening wordt gehouden met natuurlijk verloop en verschillen in beloning tussen werknemersgroepen.
Uitbesteden grondafhandeling levert beperkt voordeel op
FNV verzet zich nadrukkelijk tegen het afstoten of uitbesteden van de grondafhandeling. Volgens het onderzoek zou het buiten KLM plaatsen van deze activiteiten naar schatting hooguit 40 miljoen euro aan besparingen kunnen opleveren. Dat bedrag zou de winstmarge slechts met enkele tienden van een procentpunt verbeteren, terwijl de gevolgen voor de dienstverlening aanzienlijk kunnen zijn.
De vakbond vreest dat uitbesteding leidt tot versnippering van werkzaamheden, slechtere samenwerking en minder grip op de arbeidsomstandigheden. Ook kan de kwaliteit van de dienstverlening onder druk komen te staan. Bagageafhandeling, het instappen van passagiers en de ondersteuning van reizigers zijn volgens FNV wezenlijke onderdelen van de dienstverlening van KLM.
‘Grondpersoneel is geen kostenpost die je zomaar buiten de deur kunt zetten. Bagageafhandeling, boarding en hulp aan passagiers bepalen mede hoe reizigers KLM ervaren. Als de directie betere service wil bieden, moet ze juist zorgen voor goede, vaste teams die bij KLM horen. Je kunt niet aan de ene kant investeren in kwaliteit en aan de andere kant de mensen die dat werk doen op afstand zetten’, aldus Groen.
Volgens FNV staat verdere uitbesteding bovendien haaks op de wens van Schiphol, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Tweede Kamer om meer grip te krijgen op de kwaliteit, arbeidsomstandigheden en veiligheid van de grondafhandeling op de luchthaven.
Duurzamere vliegtuigen en meer internationale treinverbindingen
Naast commerciële verbeteringen en een andere benadering van de personeelskosten pleit Profundo voor verdere verduurzaming van de luchtvaartmaatschappij. KLM moet volgens de onderzoekers blijven investeren in zuinigere vliegtuigen en brandstoffen waarvan de lagere klimaatimpact aantoonbaar is. Hoewel de vernieuwing van de vloot al is begonnen en duurzamere brandstoffen worden ingezet, zijn de effecten daarvan volgens het rapport vooralsnog beperkt.
Ook ziet het onderzoeksbureau mogelijkheden om korte vluchten te vervangen door internationale treinverbindingen. Daarbij moeten reizigers trein- en vliegtickets eenvoudig als één reis kunnen boeken, met gegarandeerde aansluitingen of de mogelijkheid om te worden omgeboekt wanneer een verbinding wordt gemist. KLM biedt al gecombineerde trein- en vliegreizen aan vanuit Brussel en Antwerpen, maar volgens Profundo is het aanbod nog beperkt vergeleken met soortgelijke programma’s van andere Europese luchtvaartmaatschappijen.
Voor een verdere uitbreiding is samenwerking nodig tussen KLM, Schiphol, spoorwegmaatschappijen en infrastructuurbeheerders. Het rapport benadrukt dat het vervangen van korte vluchten door treinreizen alleen daadwerkelijk tot minder vliegverkeer leidt wanneer de vrijgekomen capaciteit niet opnieuw voor andere vluchten wordt gebruikt.
FNV wil toekomstplan zonder gedwongen ontslagen
FNV wil dat KLM de aanbevelingen uit het onderzoek serieus uitwerkt in overleg met werknemers en vakbonden. De bond vindt dat een reorganisatie met ontslagen niet het uitgangspunt mag zijn voor de toekomst van de luchtvaartmaatschappij. In plaats daarvan moet de directie volgens FNV een samenhangend plan ontwikkelen dat de financiële positie versterkt, de dienstverlening verbetert en de kennis en ervaring van werknemers behoudt.
Volgens Profundo kan KLM zijn resultaten verbeteren door het vluchtaanbod beter op de vraag af te stemmen, meer inkomsten uit bestaande reizigers te halen en zorgvuldig om te gaan met personeelskosten. De onderzoekers concluderen dat kostenbesparingen alleen onvoldoende zijn om de luchtvaartmaatschappij op langere termijn financieel sterker te maken.







