DEN HAAG – Ondanks het rijverbod voor vrachtwagens en touringcars op de Merwedebrug in de A27 bij Gorinchem rijden dagelijks nog ongeveer 300 tot 400 zware voertuigen illegaal over de brug. Sinds de invoering van het verbod op 18 juli 2026 zijn circa 32.000 overtredingen geregistreerd, maar slechts 5.500 processen-verbaal opgemaakt. Dat blijkt uit een Kamerbrief van minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat, gedateerd 19 november 2026. Rijkswaterstaat onderzoekt inmiddels aanvullende maatregelen om vrachtverkeer al vóór de brug tegen te houden.
De minister reageert met de brief op vragen die voortkomen uit een open brief aan de vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat. De beantwoording is opgesteld in samenwerking met Rijkswaterstaat, het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Openbaar Ministerie.
Volgens Karremans is het aantal zware voertuigen dat de Merwedebrug passeert sinds de invoering van het verbod sterk afgenomen. Voorheen maakten dagelijks ongeveer 18.000 zware voertuigen gebruik van de brug. Inmiddels zijn dat er nog circa 500 tot 600, waarvan ongeveer 200 voertuigen over een ontheffing beschikken. Dat betekent dat dagelijks nog honderden vrachtwagens en touringcars het verbod overtreden.
Slechts één op de vijf à zes overtredingen beboet
Uit de cijfers blijkt dat sinds 18 juli ongeveer 32.000 overtredingen zijn geregistreerd. Toen na de invoering van het verbod bleek dat veel chauffeurs de beperkingen negeerden, werd ongeveer een week later begonnen met handhaving.
Volgens de administratie van de buitengewoon opsporingsambtenaren zijn inmiddels circa 5.500 processen-verbaal opgemaakt. Daarmee heeft ongeveer één op de vijf à zes geregistreerde overtredingen tot een sanctie geleid.
De minister wijst erop dat er tijd zit tussen het registreren van een overtreding en het daadwerkelijk opmaken van een proces-verbaal. Daarnaast konden buitenlandse chauffeurs aanvankelijk alleen worden beboet wanneer zij door de politie werden staande gehouden.
Buitenlandse vrachtwagens moeilijker te beboeten
Het rijverbod geldt voor zowel Nederlandse als buitenlandse vrachtwagens en touringcars. In de praktijk blijkt het echter aanzienlijk moeilijker om overtredingen met buitenlandse kentekens via automatische cameracontrole af te handelen.
Sinds 1 september 2026 kunnen naast Nederlandse voertuigen ook vrachtwagens met Belgische, Duitse en Zwitserse kentekens eenvoudiger automatisch worden beboet. Met deze landen bestaan al verdragen voor de uitwisseling van voertuigregistratiegegevens. Sinds september is het technisch mogelijk om deze gegevens ook voor de handhaving van het rijverbod te gebruiken.
Voor veel andere Europese landen is automatische handhaving nog niet mogelijk. Daarin moet vanaf 20 juli 2027 verandering komen, wanneer de herziene Europese Cross-Border Enforcement-richtlijn wordt geïmplementeerd. Deze richtlijn maakt het eenvoudiger om via het Europese EUCARIS-systeem kenteken- en eigenaarsgegevens uit te wisselen en boetes grensoverschrijdend te innen.
De minister benadrukt dat er geen sprake is van bewuste voorkeursbehandeling van buitenlandse chauffeurs. Wel erkent hij dat de handhaving bij Nederlandse voertuigen eenvoudiger is. Een uitsplitsing van de geregistreerde overtredingen naar Nederlandse en buitenlandse kentekens is momenteel niet beschikbaar.
200 boetes tijdens speciale controleweek
De politie heeft extra controles uitgevoerd om buitenlandse vrachtwagenchauffeurs te kunnen beboeten. Tijdens een speciale controleweek medio augustus werden 200 processen-verbaal opgemaakt.
Volgens de minister zijn dergelijke controles zeer arbeidsintensief. De Merwedebrug wordt daarom ook meegenomen in de reguliere surveillance van de aangrenzende politieteams en de verkeerspolitie. Daarbij merkt Karremans op dat de politie in het betreffende werkgebied ook andere prioriteiten heeft.
Rijkswaterstaat constateerde eind augustus dat het aantal vrachtwagens dat de brug passeerde inmiddels aanzienlijk was afgenomen.
Fysieke afsluitingen en fuikconstructies onderzocht
Rijkswaterstaat onderzoekt momenteel of aanvullende maatregelen nodig zijn om de resterende overtreders tegen te houden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar fysieke voorzieningen die vrachtwagens al vóór de brug weren, sluis- en fuikconstructies, aanpassingen aan op- en afritten en aanvullende verkeersgeleiding.
Ook worden scenario’s onderzocht waarbij bepaalde voertuigcategorieën gedeeltelijk of volledig worden geweerd. Volgens de minister kunnen dergelijke maatregelen echter grote gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid, doorstroming en bereikbaarheid van het overige verkeer.
Om de gevolgen goed in kaart te brengen, heeft Rijkswaterstaat een nieuw dynamisch verkeersmodel ontwikkeld. Daarin is ook het onderliggende wegennet opgenomen. Met dit model worden verschillende scenario’s doorgerekend, waarna Rijkswaterstaat samen met betrokken partijen bepaalt of aanvullende maatregelen wenselijk zijn en welke het meest effectief zijn.
Bij de eerdere afsluiting van de Merwedebrug in 2016 bleek al dat fuiken en doseersystemen weliswaar effectief kunnen zijn om zwaar verkeer tegen te houden, maar ook aanzienlijke verkeersproblemen kunnen veroorzaken.
Brugconstructie minder sterk dan aangenomen
De huidige beperkingen zijn ingesteld nadat uit materiaalonderzoek bleek dat de werkelijke staalkwaliteit van de Merwedebrug lager is dan op basis van de oorspronkelijke tekeningen werd aangenomen.
Daardoor bleek sprake van een grote overschrijding van de veiligheidsnorm voor de sterkte van de boogconstructie. Rijkswaterstaat besloot daarop de belasting van de brug onmiddellijk te verminderen door vrachtwagens en touringcars te weren.
Volgens de minister hebben de onderzoeken niet geleid tot een concrete grens voor het maximale aantal voertuigen dat de brug dagelijks of gelijktijdig veilig kan verwerken. Een dergelijke belastbaarheidsgrens kan daarom niet worden aangegeven.
Sinds begin augustus is het aantal zware voertuigen op de brug teruggebracht tot ongeveer 500 per dag. In combinatie met de huidige constructieve situatie en de maatregelen om zwaar verkeer te weren, wordt de situatie momenteel als voldoende veilig beschouwd.
Ook het verminderen van het gewicht van de asfaltlaag heeft bijgedragen aan het verlagen van de belasting op de brug. Desondanks blijft het volgens Karremans noodzakelijk om vrachtwagens en touringcars te weren. De handhaving blijft daarom van kracht.
Problemen uit 2016 staan los van huidige situatie
De minister gaat in de Kamerbrief ook in op de eerdere problemen met de Merwedebrug in 2016. Destijds werd de brug afgesloten voor voertuigen zwaarder dan 3,5 ton vanwege vermoeiing van verbindingen in de constructie.
Na het aanbrengen van verstevigingen en het invoeren van aanvullende inspecties kon de brug in december 2016 weer worden opengesteld voor al het verkeer.
Volgens Karremans staan de huidige problemen los van de gebreken die destijds werden vastgesteld. Het onderzoek uit 2016 had betrekking op vermoeiing van verbindingen en gaf geen uitsluitsel over de werkelijke sterkte van de boogconstructie.
Wel was destijds al duidelijk dat de Merwedebrug het einde van haar technische levensduur had bereikt. Het ministerie werkte toen al aan plannen voor de verbreding van de A27 tussen Houten en Hooipolder, inclusief de renovatie van de bestaande Merwedebrug.
Geen speciale compensatieregeling voor omrijdende transportbedrijven
Voor transportbedrijven die door het rijverbod extra kilometers moeten maken, bestaat geen versnelde of vereenvoudigde compensatieregeling. Dat bevestigt minister Karremans in de Kamerbrief.
Het uitgangspunt binnen het Nederlandse bestuursrecht is dat schade als gevolg van rechtmatig overheidshandelen in beginsel voor rekening van de betrokkenen blijft. Alleen wanneer een beperkte groep belanghebbenden schade ondervindt die uitstijgt boven het normale maatschappelijke risico of ondernemersrisico, kan mogelijk aanspraak worden gemaakt op nadeelcompensatie.
Dergelijke verzoeken worden afzonderlijk beoordeeld op basis van de wettelijke regels en de specifieke omstandigheden van de aanvrager. Een onafhankelijke commissie brengt hierover advies uit.
Voor transportondernemers betekent dit dat er geen automatische vergoeding bestaat voor extra brandstofkosten, langere rijtijden of andere kosten die ontstaan doordat vrachtwagens de Merwedebrug niet mogen gebruiken.
Omleidingen via A15, A16, A59 en A2
Vrachtverkeer dat vanwege het verbod niet over de Merwedebrug mag rijden, wordt omgeleid via de A15, A16 en A59 of via de A15, A2 en A59.
Volgens Rijkswaterstaat beschikken deze alternatieve routes naar verwachting over voldoende capaciteit om het extra verkeer te verwerken. Daarbij wordt rekening gehouden met andere werkzaamheden en beperkingen op het wegennet, waaronder de werkzaamheden aan de Papendrechtsebrug.
Rijkswaterstaat blijft de verkeerssituatie volgen en kan indien nodig aanvullende verkeersmaatregelen treffen. Ook kunnen werkzaamheden op omleidingsroutes worden verplaatst wanneer de verkeerssituatie daarom vraagt.
Lessen uit afsluiting A7 bij Purmerend
Bij de handhaving van het rijverbod op de Merwedebrug zijn ook ervaringen meegenomen van de gewichtsbeperkingen bij de A7-brug bij Purmerend.
Volgens de minister is in overleg met het Openbaar Ministerie onderzocht hoe de hoogte van de sanctie beter kan aansluiten bij de noodzaak om zwaar vrachtverkeer te weren. De uitkomsten daarvan zijn toegepast bij de Merwedebrug en hebben volgens Karremans bijgedragen aan de sterke afname van het aantal vrachtwagens dat de brug gebruikt.
De minister gaat daarnaast in op de toepassing van de feitcodes R554F en J16 bij de handhaving. Volgens hem is de wegbeheerder verantwoordelijk voor het plaatsen van de bebording. Zolang waarschuwingsbord J16 aanwezig is, kan de bijbehorende feitcode worden gebruikt, ongeacht of werkzaamheden zichtbaar zijn, tijdelijk stilliggen of niet zichtbaar zijn.
Rijverbod blijft voorlopig noodzakelijk
Hoewel het aantal zware voertuigen op de Merwedebrug sterk is afgenomen, vindt de minister dat de resterende 300 tot 400 dagelijkse overtredingen aandacht blijven vragen.
Rijkswaterstaat houdt daarom aanvullende fysieke en verkeerskundige maatregelen achter de hand. Wanneer de huidige handhaving onvoldoende effectief blijkt, kunnen deze alsnog worden ingezet.
Voorlopig blijft het rijverbod voor vrachtwagens en touringcars op de Merwedebrug in de A27 van kracht.







