BRUSSEL â De Europese Commissie heeft het voorlopige mededingingsonderzoek naar Nederlandse Spoorwegen (NS) afgesloten. Aanleiding is een nieuw verkoopbeleid waarmee NS toezegt treinen die het bedrijf niet langer wil gebruiken, via een open, transparante en niet-discriminerende procedure te verkopen. Volgens Brussel neemt het nieuwe beleid de zorgen over mogelijke concurrentiebeperking op de spoorwegmarkt weg.
Dat heeft de Europese Commissie donderdag 12 november 2026 bekendgemaakt. Het onderzoek richtte zich op de manier waarop NS omgaat met treinen die uit de reguliere reizigersdienst worden gehaald. De Commissie onderzocht met name de keuzes van het spoorwegbedrijf om materieel als reserve achter de hand te houden, te verkopen of te ontmantelen.
Brussel maakte zich zorgen dat NS door deze werkwijze concurrerende spoorwegmaatschappijen mogelijk beperkte in hun mogelijkheden om tweedehands treinen aan te schaffen. Daardoor zouden andere vervoerders moeilijker toegang kunnen krijgen tot geschikt materieel om reizigersdiensten aan te bieden.
NS gaat overtollige treinen via open procedure verkopen
Na overleg met de Europese Commissie heeft NS op 12 november een nieuw verkoopbeleid gepubliceerd voor reizigersmaterieel dat wordt uitgefaseerd. Daarin staat dat NS treinen die het bedrijf niet langer van plan is te gebruiken, voortaan te koop zal aanbieden.
De verkoop moet plaatsvinden via een open, transparante en niet-discriminerende procedure. Daarmee moeten ook concurrerende spoorwegmaatschappijen een eerlijke mogelijkheid krijgen om het beschikbare materieel aan te schaffen.
De Europese Commissie heeft alle verzamelde informatie opnieuw beoordeeld en concludeert dat het nieuwe beleid voldoende tegemoetkomt aan de eerder geuite mededingingsbezwaren. Volgens Brussel draagt de maatregel bovendien bij aan de ontwikkeling van een markt voor tweedehands reizigerstreinen, zowel in Nederland als daarbuiten.
Tweedehands treinen belangrijk voor nieuwe vervoerders
De Europese Commissie benadrukt dat de beschikbaarheid van spoorwegmaterieel essentieel is voor het aanbieden van reizigersvervoer per spoor. De aanschaf van nieuwe treinen is kostbaar en gaat vaak gepaard met lange levertijden.
Vooral kleinere spoorwegmaatschappijen en nieuwe toetreders tot de markt ondervinden daarvan problemen. Zij beschikken doorgaans over minder financiÃĢle mogelijkheden dan grote, gevestigde vervoerders en hun dochterondernemingen.
Het aanschaffen van tweedehands treinen kan voor deze bedrijven een sneller en goedkoper alternatief zijn. Dat is volgens de Commissie echter alleen mogelijk wanneer bestaande spoorwegmaatschappijen bereid zijn hun overtollige materieel aan andere vervoerders te verkopen, ook wanneer die bedrijven toekomstige concurrenten zijn.
NS is de grootste reizigersvervoerder van Nederland en verzorgt naast binnenlands spoorvervoer ook internationale verbindingen vanuit Nederland naar BelgiÃĢ, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
Europese Commissie wil vernietiging bruikbare treinen tegengaan
De Europese Commissie werkt daarnaast aan bredere maatregelen om de Europese markt voor tweedehands spoorwegmaterieel te versterken.
In haar actieplan voor hogesnelheidstreinen heeft Brussel aangekondigd met wetgeving te willen komen die het om concurrentiebeperkende redenen slopen van nog functionerende en veilige treinen moet verbieden.
Ook wil de Commissie transparante voorwaarden creÃĢren voor de doorverkoop en het gebruik van tweedehands spoorwegmaterieel tussen verschillende EU-lidstaten. Daarmee moet het voor spoorwegmaatschappijen eenvoudiger worden om bestaand materieel over te nemen en in andere landen in te zetten.
Afsluiting onderzoek betekent geen vrijspraak
Hoewel het voorlopige onderzoek naar NS wordt afgesloten, benadrukt de Europese Commissie dat dit niet betekent dat het eerdere handelen van het spoorwegbedrijf in overeenstemming was met de Europese mededingingsregels.
De Commissie heeft daarover geen definitieve juridische vaststelling gedaan. De beslissing om het onderzoek te beÃĢindigen is gebaseerd op het nieuwe verkoopbeleid en de conclusie dat daarmee de mededingingsbezwaren voldoende worden weggenomen.
Brussel blijft de handelspraktijken in verschillende sectoren controleren, waaronder de markt voor tweedehands reizigerstreinen. Daarmee wil de Commissie eerlijke concurrentieverhoudingen waarborgen voor bedrijven en consumenten.
