BRUSSEL – De Europese Commissie heeft nieuwe adviezen gepubliceerd over de tijdelijke grenscontroles binnen het Schengengebied. Daarbij roept Brussel negen landen, waaronder Nederland en Duitsland, op om toe te werken naar het geleidelijk afschaffen van de controles aan de binnengrenzen.
De adviezen hebben betrekking op de tijdelijke grenscontroles die momenteel worden uitgevoerd door Oostenrijk, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Italië, Nederland, Noorwegen, Slovenië en Zweden. Volgens de Europese Commissie zijn de controles onder bepaalde omstandigheden toegestaan, bijvoorbeeld bij ernstige bedreigingen voor de openbare orde of binnenlandse veiligheid. Wanneer de controles langer dan twaalf maanden duren, is de Commissie verplicht hierover een oordeel uit te brengen.
In de adviezen beoordeelt de Commissie of de grenscontroles nog noodzakelijk en proportioneel zijn en welke alternatieve maatregelen beschikbaar zijn om de negatieve gevolgen voor grensoverschrijdend verkeer te beperken. Daarbij wijst Brussel erop dat binnengrenscontroles onvermijdelijk gevolgen hebben voor transport, grenswerkers en internationale handel.
Volgens de Commissie zijn er inmiddels effectievere alternatieven beschikbaar, zoals mobiele politiecontroles, biometrische identificatie en voertuigvolgsystemen. Veel lidstaten maken volgens Brussel al gebruik van risicogebaseerde en niet-systematische controles die relatief eenvoudig verder kunnen worden uitgebreid als alternatief voor vaste grenscontroles.
De Commissie verwacht daarnaast dat het nieuwe Europese migratie- en asielpact zal bijdragen aan het geleidelijk afbouwen van de grenscontroles. Ook nieuwe systemen zoals het sinds april volledig operationele Entry-Exit System (EES) en het toekomstige ETIAS-systeem moeten zorgen voor beter toezicht aan de buitengrenzen van de Europese Unie.
Henna Virkkunen, Executive Vice-President voor Tech Sovereignty, Security and Democracy, noemt Schengen “een van de grootste Europese prestaties”. Volgens haar moeten grenscontroles uitzonderlijk en tijdelijk blijven. “Door betere samenwerking tussen politiediensten, informatie-uitwisseling en technologie kunnen we onze burgers beschermen en tegelijkertijd Schengen veilig én grensvrij houden”, aldus Virkkunen.
Ook Eurocommissaris Magnus Brunner voor Binnenlandse Zaken en Migratie benadrukt dat de Europese Unie werkt aan een grootschalige hervorming van het migratiebeheer. Volgens hem zijn de illegale grensoverschrijdingen in 2026 opnieuw met 40 procent gedaald. “Met deze omstandigheden kunnen lidstaten werken aan het afbouwen van controles aan de binnengrenzen”, aldus Brunner.
