Op de A58 tussen Eindhoven en Tilburg start vandaag, maandag 18 mei, een proef met een innovatief filtersysteem dat vervuiling door bandenslijtage en andere schadelijke stoffen in bermen moet verminderen. Het gaat om het zogenoemde JSTN Eco Roadside Filter (ERF)-systeem, dat in samenwerking met Rijkswaterstaat wordt getest binnen het project InnovA58. De test duurt drie dagen.
Met het systeem willen de initiatiefnemers voorkomen dat microplastics, zware metalen, oliën en PAK’s via regenwater in bermen en uiteindelijk in de bodem en het grondwater terechtkomen.
Bandenslijtage grote bron van microplastics
Volgens de initiatiefnemers bestaat bandenslijpsel uit kleine rubberdeeltjes die zich ophopen op het wegdek en via regenwater wegspoelen naar de berm. Hoewel rubber slechts ongeveer zes procent van de totale plasticconsumptie vertegenwoordigt, is bandenslijtage verantwoordelijk voor circa 35 procent van de microplastics waaraan mensen in Nederland worden blootgesteld.
Op basis van modellen van TNO geldt bandenslijpsel als de op-een-na grootste bron van microplastics in Nederland.
Lokale filtering in de berm
Het ERF-systeem filtert vervuild wegwater direct in de berm, op de plek waar de vervuiling ontstaat. Daarmee verschilt het van traditionele systemen waarbij water wordt afgevoerd naar een centrale zuiveringsinstallatie.
Volgens de ontwikkelaars kan het systeem meer dan 85 procent van het jaarlijkse regenwater afkomstig van het wegdek zuiveren, met een zuiveringsrendement van minimaal 90 procent.
Het systeem bestaat uit twee varianten: een bermoplossing voor lange trajecten langs wegen en een matrasoplossing voor specifieke locaties zoals wadi’s.
Proefvakken vanaf najaar 2025
De eerste proefvakken zijn in het najaar van 2025 aangelegd. Naast de testlocatie bij InnovA58 op de A58 komen er ook proefopstellingen in de gemeente Arnhem.
Met de praktijkproeven willen de initiatiefnemers de laboratoriumresultaten toetsen en verder onderbouwen. De officiële marktintroductie van het systeem staat gepland voor 2027.
Bermen onder druk
Volgens de initiatiefnemers staan bermen langs drukke wegen steeds verder onder druk door stikstofdepositie en vervuiling vanuit het wegverkeer. Bermen vervullen niet alleen een veiligheidsfunctie voor het verkeer, maar vormen ook een belangrijk leefgebied voor planten en dieren.
Doordat bermen in de bodemkwaliteitsregels worden gezien als infrastructuur en industrie in plaats van natuur, gelden er sinds 2007 hogere toegestane vervuilingswaarden.
Met het nieuwe filtersysteem hopen de ontwikkelaars bij te dragen aan schonere bermen, een betere waterkwaliteit en meer ruimte voor biodiversiteit.
