NIJMEGEN – Tien Litouwse vrachtwagenchauffeurs die achterstallig loon eisten van hun werkgever UAB Vytauto Paslaugos uit Kaunas, hebben bij de rechtbank Gelderland nul op het rekest gekregen. Hoewel de Nederlandse rechter eerder oordeelde dat Nederlands recht van toepassing is op hun arbeidsovereenkomsten, hebben de chauffeurs onvoldoende aangetoond op welke loonbedragen zij daadwerkelijk recht hebben. Hun vorderingen zijn daarom volledig afgewezen. Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerde uitspraak van de rechtbank Gelderland.
De zaak draait om de vraag of de tien chauffeurs, die in dienst waren van het Litouwse transportbedrijf Vytauto, aanspraak kunnen maken op loonbetaling volgens de Nederlandse cao Beroepsgoederenvervoer over de weg en de verhuur van mobiele kranen. De chauffeurs stellen dat zij jarenlang te weinig betaald hebben gekregen en dat hun werkgever de Nederlandse arbeidsvoorwaarden had moeten toepassen. Met ondersteuning van vakbond FNV lieten zij berekeningen maken van de bedragen die zij volgens hen nog tegoed hadden.
De rechtbank had in een eerder tussenvonnis al vastgesteld dat de Nederlandse rechter bevoegd is om over het geschil te oordelen en dat Nederlands recht van toepassing is op de loonvorderingen. Daarmee was echter nog niet vastgesteld dat de chauffeurs daadwerkelijk recht hadden op de door hen geëiste bedragen. De kantonrechter gaf hen daarom de gelegenheid hun loonvorderingen nader te onderbouwen.
FNV berekende loonvorderingen
Bij het opstellen van de oorspronkelijke loonvorderingen maakte FNV gebruik van gegevens over ontvangen betalingen en informatie van de Litouwse sociale verzekeringsinstantie Sodra. Deze instantie registreert onder meer de bruto lonen en dagvergoedingen die aan werknemers worden betaald.
Volgens de chauffeurs verstrekte Vytauto slechts incidenteel loonstroken en specificaties van dagvergoedingen. Daardoor beschikten zij niet over alle gegevens die nodig waren om hun loonvorderingen nauwkeurig vast te stellen. FNV ging bij de eerste berekeningen uit van werkdagen van acht uur. Voor een schatting van de gemaakte overuren werd onder meer gebruikgemaakt van beschikbare digitale tachograafgegevens van een van de chauffeurs.
Nadat de rechtbank om een nadere onderbouwing had gevraagd, dienden de chauffeurs nieuwe berekeningen in. Daarbij maakten zij gebruik van het loonberekeningsprogramma van VNB. Voor weken waarover wel gegevens beschikbaar waren, werd berekend welk loon volgens de Nederlandse cao verschuldigd zou zijn geweest. Voor ontbrekende perioden gebruikten zij gemiddelden van gewerkte uren, overuren en toeslagen voor zaterdag- en zondagwerk.
Omdat de chauffeurs naar eigen zeggen al jarenlang als beroepschauffeur werkzaam waren, gingen zij bij hun berekeningen uit van de hoogste trede, trede 6, van loonschaal D uit de cao. Op basis van de nieuwe berekeningen verhoogden zij hun oorspronkelijke loonvorderingen.
Litouws transportbedrijf betwist Nederlandse cao
Vytauto verzette zich tegen de loonvorderingen en stelde dat de chauffeurs onvoldoende bewijs hadden geleverd voor de gevraagde bedragen. Volgens het transportbedrijf ontbraken onderliggende documenten en waren de berekeningen op verschillende punten onduidelijk of onjuist.
Daarnaast betwistte Vytauto dat de Nederlandse cao Beroepsgoederenvervoer op de onderneming van toepassing was. Het bedrijf is gevestigd in Litouwen en is geen lid van werkgeversorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN). Volgens Vytauto kon de cao daarom in ieder geval niet gelden voor perioden waarin deze niet algemeen verbindend was verklaard. Ook stelde het bedrijf dat het niet onder de werkingssfeer van de cao viel, omdat het geen in Nederland gevestigde onderneming is.
Vytauto voerde verder aan dat de chauffeurs altijd correct waren betaald. Eventuele verschillen met het Nederlandse loon zouden volgens het bedrijf zijn gecompenseerd door toeslagen en vergoedingen voor werkzaamheden buiten Litouwen. Die bedragen moesten volgens Vytauto worden meegenomen bij de beoordeling van de loonvorderingen.
Ook beriep het bedrijf zich op verjaring en op de klachtplicht. Volgens Vytauto hadden de chauffeurs niet tijdig geklaagd over hun salaris en waren bepaalde loonvorderingen verjaard. De chauffeurs betwistten dit en wezen erop dat FNV het transportbedrijf al op 24 juni 2022 namens hen had aangesproken.
Nederlandse rechter blijft bevoegd
Het Litouwse transportbedrijf probeerde de rechtbank bovendien te bewegen terug te komen op het eerdere oordeel dat Nederlands recht van toepassing is. Volgens Vytauto was daarbij onvoldoende onderzocht of de arbeidsovereenkomsten een nauwere band met Litouwen hadden.
De kantonrechter erkent dat de motivering in het eerdere tussenvonnis uitgebreider had gekund. Dat betekent volgens de rechtbank echter niet dat de beslissing op een onjuiste juridische of feitelijke grondslag berust.
Het feit dat de chauffeurs in Litouwen inkomstenbelasting en sociale verzekeringspremies betalen, betekent volgens de rechtbank niet automatisch dat hun arbeidsovereenkomsten een kennelijk nauwere band met Litouwen hebben. De kantonrechter ziet daarom geen aanleiding om terug te komen op het eerdere oordeel dat Nederland het gewone werkland van de chauffeurs is en Nederlands recht van toepassing is.
Ook het bezwaar van Vytauto tegen de verhoging van de loonvorderingen wordt afgewezen. Volgens de rechtbank heeft het transportbedrijf voldoende gelegenheid gehad om zich tegen de aangepaste eisen te verdedigen en is de procedure daardoor niet onredelijk vertraagd.
Onderliggende bewijsstukken ontbreken
Uiteindelijk strandt de zaak op de onderbouwing van de loonvorderingen. Volgens de kantonrechter hebben de chauffeurs weliswaar nieuwe berekeningen overgelegd, maar ontbreken opnieuw de gegevens waarop die berekeningen zijn gebaseerd.
Zo zijn de beschikbare informatie van Sodra, tachograafgegevens en loonstroken niet als onderliggende bewijsstukken overgelegd. Ook bestaan volgens de rechtbank onduidelijkheden over de gehanteerde loonperioden, de gekozen loonschaal, pauzetijden en het aantal overuren.
De rechtbank vindt dat de chauffeurs deze vragen hadden moeten beantwoorden, zeker omdat zij na het eerdere tussenvonnis uitdrukkelijk de gelegenheid hadden gekregen hun vorderingen nader te onderbouwen.
Daarbij speelt ook mee dat de chauffeurs hun berekeningen volledig hebben gebaseerd op de Nederlandse cao. Volgens de kantonrechter zou deze cao, zelfs wanneer de chauffeurs onder de werkingssfeer ervan vallen, alleen van toepassing kunnen zijn tijdens de perioden waarin de cao algemeen verbindend was verklaard.
De chauffeurs hadden geen afzonderlijke bedragen gevorderd die geheel of gedeeltelijk waren gebaseerd op het Nederlandse minimumloon. Ook hadden zij geen verklaring voor recht of nader vast te stellen bedragen gevorderd. Bovendien hebben zij volgens de rechtbank onvoldoende aangetoond dat zij in totaal minder dan het Nederlandse minimumloon hebben ontvangen.
Discussie over detachering verandert oordeel niet
De chauffeurs voerden daarnaast aan dat algemeen verbindend verklaarde cao-bepalingen moeten worden beschouwd als bijzonder dwingend recht. Volgens hen zou het discriminerend zijn wanneer chauffeurs die in Nederland werken minder verdienen dan Nederlandse collega’s, uitsluitend omdat hun werkgever in een andere EU-lidstaat is gevestigd.
De kantonrechter wijst erop dat bij tijdelijke detachering naar Nederland onder bepaalde voorwaarden Nederlandse arbeidsvoorwaarden en algemeen verbindend verklaarde cao-bepalingen van toepassing kunnen zijn. Daarbij verwijst de rechtbank onder meer naar de Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie en de Europese regels voor detachering van chauffeurs in het wegvervoer.
Vytauto stelde echter dat onvoldoende was onderbouwd dat bij de betrokken chauffeurs sprake was van detachering in de zin van deze regelgeving. De rechtbank volgt dat standpunt, maar benadrukt dat ook een eventuele toepasselijkheid van deze regels niets verandert aan het ontbreken van voldoende bewijs voor de hoogte van de loonvorderingen.
De kantonrechter ziet geen aanleiding de chauffeurs nogmaals de gelegenheid te geven aanvullende berekeningen en bewijsstukken in te dienen. Alle loonvorderingen worden daarom afgewezen. De rechtbank komt niet meer toe aan een inhoudelijke beoordeling van de overige verweren van Vytauto, waaronder verjaring en de klachtplicht.
Chauffeurs moeten ruim 8.000 euro proceskosten betalen
Omdat de tien chauffeurs in de hoofdzaak in het ongelijk zijn gesteld, moeten zij de proceskosten van Vytauto betalen. De rechtbank stelt het salaris van de gemachtigde van het transportbedrijf vast op 6.924 euro. Daarnaast worden 1.100 euro aan vertaalkosten en 144 euro aan nakosten toegewezen.
Daarmee bedraagt de proceskostenveroordeling in totaal 8.168 euro. Dit bedrag moet binnen veertien dagen na aanschrijving worden betaald. Bij niet-tijdige betaling kan wettelijke rente verschuldigd worden en kunnen eventuele kosten voor betekening van het vonnis daar nog bovenop komen.
De proceskosten van de afzonderlijke procedures over de bevoegdheid van de rechter en het overleggen van documenten worden gecompenseerd. Dat betekent dat beide partijen voor die onderdelen hun eigen kosten dragen.
Met de uitspraak komt de rechtbank tot het oordeel dat Nederlands recht weliswaar van toepassing is op de arbeidsovereenkomsten van de chauffeurs, maar dat dit op zichzelf onvoldoende is om hun loonvorderingen toe te wijzen. Zonder een deugdelijke onderbouwing van de daadwerkelijk verschuldigde bedragen kunnen de gevorderde loonbetalingen niet worden toegewezen.







