DEN HAAG – Voertuigen die zelf zonne-energie opwekken kunnen een belangrijke rol gaan spelen in de energietransitie. Dat blijkt uit het Europese onderzoeksproject SolarMoves. Volgens de onderzoekers kunnen zogenoemde Vehicle Integrated Photovoltaics (VIPV) – zonnepanelen die zijn geïntegreerd in voertuigen – de elektriciteitsvraag, CO₂-uitstoot en de druk op het elektriciteitsnet aanzienlijk verlagen.
Elektrisch vervoer botst op grenzen van het net
De snelle groei van elektrisch vervoer zorgt in Nederland en andere Europese landen voor toenemende druk op het elektriciteitsnet. Netbeheerders lopen in meerdere regio’s tegen capaciteitsproblemen aan. VIPV biedt volgens SolarMoves een mogelijke oplossing, doordat voertuigen zelf energie opwekken via zonnepanelen op onder meer het dak, de motorkap en de zijkanten. Hierdoor is minder externe laadinfrastructuur en netverzwaring nodig.
Minder laadbehoefte en lagere netbelasting
Uit het onderzoek blijkt dat een personenauto in Centraal-Europa tot 55 procent van zijn energiebehoefte zelf kan opwekken. In Zuid-Europa kan dit oplopen tot 80 procent. Vooral in stedelijke gebieden, waar voertuigen relatief korte afstanden afleggen en vaak stilstaan, kan dit ertoe leiden dat automobilisten in zonnige periodes wekenlang zonder extern laden kunnen rijden.
Dit leidt tot minder laadmomenten, lagere kosten voor gebruikers en een afname van piekbelasting op het elektriciteitsnet. In een simulatie berekenden de onderzoekers dat als alle nieuwe voertuigen tussen 2024 en 2030 met VIPV worden uitgerust, de Europese elektriciteitsvraag in 2030 met 15,6 TWh kan dalen. In stedelijke gebieden komt dit neer op een virtuele uitbreiding van de transformatorcapaciteit met circa 25 procent. Daarnaast kan de CO₂-uitstoot met ongeveer 1,8 megaton worden verminderd.
Grote potentie voor transportsector
Voor de logistieke sector zijn de voordelen volgens het rapport aanzienlijk. Bestelwagens, vrachtwagens en trailers beschikken over grote oppervlakken die geschikt zijn voor zonnepanelen. Deze voertuigen verbruiken bovendien veel energie voor onder meer koeling, verwarming en hulpmotoren.
Door inzet van VIPV kan de actieradius worden vergroot en het dieselverbruik worden verlaagd. Ook kunnen operationele kosten dalen. In sommige toepassingen zouden investeringen zich al binnen één tot twee jaar kunnen terugverdienen.
Opschaling vraagt om beleid
Hoewel de technologie volgens SolarMoves technisch en economisch veelbelovend is, is verdere opschaling afhankelijk van passende regelgeving en beleid. De onderzoekers pleiten onder meer voor opname van VIPV in Europese richtlijnen, aanpassing van rekenmodellen en stimulering van ‘solar ready’ voertuigen en parkeerfaciliteiten.
Europees samenwerkingsproject
SolarMoves is een Europees pilotproject van onder meer TNO, Fraunhofer ISE, Sono Motors, IM Efficiency en Lightyear. Het initiatief is opgezet op verzoek van de Europese Commissie (DG MOVE) en richt zich op het onderzoeken van de rol van zonne-energie in mobiliteit en het formuleren van aanbevelingen voor toekomstige regelgeving.
