HomeTRANSPORTNIEUWSFinancieelEuropese Commissie keurt 9,5 miljard euro Nederlandse staatssteun voor windparken op Noordzee...

Europese Commissie keurt 9,5 miljard euro Nederlandse staatssteun voor windparken op Noordzee goed

BRUSSEL – De Europese Commissie heeft dinsdag 17 november 2026 goedkeuring gegeven aan een Nederlandse steunregeling van maximaal 9,45 miljard euro voor de ontwikkeling van twee nieuwe windparken op de Noordzee. Het gaat om de windparken IJmuiden Ver Gamma-A en IJmuiden Ver Gamma-B, die samen een vermogen van 2 gigawatt (GW) krijgen. De projecten moeten naar verwachting vanaf 2032 duurzame elektriciteit produceren. De steunregeling moet ervoor zorgen dat de windparken ondanks de financiële en economische risico’s voor ontwikkelaars gerealiseerd kunnen worden.

De Europese Commissie heeft de regeling beoordeeld aan de hand van de Europese staatssteunregels en vastgesteld dat deze verenigbaar is met de interne markt. Volgens Brussel draagt de maatregel bij aan de Nederlandse plannen voor de uitbreiding van windenergie op zee en aan de Europese doelstellingen binnen de Clean Industrial Deal.

De twee windparken krijgen gezamenlijk een verwachte jaarlijkse elektriciteitsproductie van maximaal 7.441 gigawattuur (GWh). Nederland schat dat de projecten gedurende hun volledige levensduur ongeveer 147 miljoen ton CO2-equivalent aan uitstoot kunnen voorkomen.

Twee aanbestedingen vóór juli 2027

De Nederlandse steunregeling heeft de naam Tijdelijk Ondersteuningsmechanisme Windenergie Op Zee (TOWOZ). Hiermee wil het kabinet de ontwikkeling van de twee windparken mogelijk maken via afzonderlijke aanbestedingen die vóór juli 2027 moeten plaatsvinden.

De aanbestedingen worden volgens de Europese Commissie op een transparante en niet-discriminerende manier georganiseerd. Ontwikkelaars krijgen daarbij de mogelijkheid om een voorstel in te dienen voor de bouw en exploitatie van een windpark zonder financiële ondersteuning van de overheid.

In dat geval bieden zij een concessievergoeding aan de Nederlandse staat voor het gebruik van de betreffende locatie op zee. Daarnaast kunnen ontwikkelaars een voorstel indienen waarbij zij wel financiële ondersteuning nodig hebben om het project te realiseren.

De Nederlandse overheid zal aanvragen voor staatssteun echter uitsluitend beoordelen wanneer er geen inschrijvingen zijn waarbij een ontwikkelaar bereid is een concessievergoeding te betalen.

Wanneer financiële steun noodzakelijk blijkt, concurreren de inschrijvers op basis van de laagste gevraagde steunprijs. Voor elk van de twee windparklocaties wordt uiteindelijk één winnaar geselecteerd.

Maximaal vijftien jaar financiële ondersteuning

De goedgekeurde regeling heeft een maximumbudget van 9,45 miljard euro. Dat betekent niet dat dit bedrag automatisch wordt uitgekeerd. De uiteindelijke steun is afhankelijk van de uitkomsten van de aanbestedingen en de toekomstige elektriciteitsprijzen.

Wanneer subsidie noodzakelijk is, kan deze gedurende maximaal vijftien jaar vanaf de ingebruikname van de windparken worden verstrekt. De start van de exploitatie wordt momenteel in 2032 verwacht.

De ondersteuning krijgt de vorm van een variabele premie boven op de inkomsten die exploitanten ontvangen uit de verkoop van elektriciteit. Deze premie wordt uitgekeerd wanneer de marktprijzen voor elektriciteit onvoldoende zijn om de productiekosten te dekken.

De regeling bevat verschillende maatregelen om te voorkomen dat ontwikkelaars meer financiële steun ontvangen dan noodzakelijk. Zo geldt een maximum voor de biedprijs en is een terugbetalingsmechanisme opgenomen.

Wanneer de marktprijs voor elektriciteit hoger uitvalt dan de contractueel vastgelegde referentieprijs, moet een deel van de ontvangen steun worden terugbetaald.

Minder afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers

Bij de aanbestedingen worden ook voorwaarden opgenomen die voortkomen uit de Europese Net Zero Industry Act. Deze wetgeving is bedoeld om de Europese productiecapaciteit voor schone technologieën te versterken en de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers te verminderen.

Ontwikkelaars moeten daarom bij hun inschrijving rekening houden met de spreiding van toeleveringsketens voor windturbines en belangrijke onderdelen daarvan.

Het doel is om de afhankelijkheid van import van buiten Europa te beperken en de leveringszekerheid van essentiële componenten te verbeteren.

Daarmee richt de steunregeling zich niet alleen op de productie van duurzame elektriciteit, maar ook op de versterking van de Europese industrie en de weerbaarheid van internationale toeleveringsketens.

Europese Commissie ziet staatssteun als noodzakelijk

De Europese Commissie heeft de Nederlandse regeling beoordeeld op basis van artikel 107, lid 3, onder c, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Dit artikel maakt het onder voorwaarden mogelijk om staatssteun te verlenen voor de ontwikkeling van bepaalde economische activiteiten.

Daarnaast zijn de Europese richtsnoeren voor staatssteun ten behoeve van klimaat, milieubescherming en energie toegepast.

Volgens de Commissie is de steunregeling noodzakelijk en geschikt om de ontwikkeling van windenergie op zee te bevorderen. Daarbij wordt gewezen op de markt- en investeringsrisico’s waarmee dergelijke grootschalige projecten te maken hebben.

Brussel concludeert bovendien dat de regeling een stimulerend effect heeft, omdat investeringen zonder overheidssteun niet in dezelfde omvang tot stand zouden komen.

De Commissie beschouwt de regeling ook als evenredig, omdat eventuele financiële ondersteuning via een concurrerende aanbesteding wordt vastgesteld en alleen wordt toegekend wanneer een subsidievrije inschrijving niet succesvol is. De aanvullende maatregelen tegen overcompensatie moeten voorkomen dat exploitanten onnodig hoge steunbedragen ontvangen.

Onderdeel van Europese energiedoelstellingen

De goedkeuring sluit aan bij de Europese plannen om het aandeel hernieuwbare energie verder te vergroten. In de herziene Europese richtlijn voor hernieuwbare energie uit 2023 is vastgelegd dat in 2030 minimaal 42,5 procent van het energieverbruik in de Europese Unie uit hernieuwbare bronnen moet komen. Daarnaast streeft de EU naar een aandeel van 45 procent.

De ontwikkeling van windenergie op zee speelt een belangrijke rol bij het realiseren van deze doelstellingen.

Ook past de Nederlandse regeling binnen het Europese REPowerEU-plan, dat op 18 mei 2022 werd gepresenteerd. Dit programma is gericht op het verminderen van de afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen door energiebesparing, uitbreiding van duurzame energieproductie en diversificatie van de energievoorziening.

De Europese elektriciteitsverordening biedt lidstaten tot juli 2027 de mogelijkheid om steunregelingen voor hernieuwbare energie vorm te geven met variabele premies in plaats van tweezijdige contracten ter verrekening van prijsverschillen, de zogenoemde Contracts for Difference (CfD).

‘Europa wordt minder afhankelijk van geïmporteerde energie’

Teresa Ribera, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor een Schone, Rechtvaardige en Concurrerende Transitie, noemt de goedkeuring een belangrijke stap voor de Europese energievoorziening.

“Elke euro die wordt geïnvesteerd in zelf geproduceerde schone energie maakt Europa onafhankelijker op energiegebied en onze industrie concurrerender”, aldus Ribera.

Volgens haar maakt het besluit 9,5 miljard euro aan Nederlandse steun mogelijk voor twee grote windenergieprojecten op de Noordzee. Daarmee kan meer duurzame elektriciteit aan het net worden toegevoegd, terwijl de uitstoot wordt verminderd en de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen afneemt.

Besluit wordt gepubliceerd in Europees staatssteunregister

De niet-vertrouwelijke versie van het besluit wordt gepubliceerd in het staatssteunregister van de Europese Commissie zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn afgehandeld.

Het besluit is geregistreerd onder zaaknummer SA.118604 en heeft als persberichtnummer IP/26/2457.

Met de goedkeuring van Brussel kan Nederland verder met de voorbereiding van de twee aanbestedingen voor IJmuiden Ver Gamma-A en IJmuiden Ver Gamma-B. Of daadwerkelijk financiële steun nodig zal zijn en hoe hoog deze uiteindelijk uitvalt, wordt pas duidelijk na de aanbestedingen en is mede afhankelijk van de toekomstige elektriciteitsprijzen.

spot_img

Transportrisico

Van der Lee

Hankook Tyres

Dag van de Vrachtwagenchauffeur 2026

MEER NIEUWS

Transportrisico

Van der Lee

Hankook Tyres

Dag van de Vrachtwagenchauffeur 2026