BERLIJN – De Duitse regering heeft woensdag 14 oktober het Nationaal Actieplan Klimaatvriendelijke Scheepvaart goedgekeurd. Met 47 maatregelen en 400 miljoen euro aan financiering wil Duitsland de verduurzaming van de zee- en binnenvaart versnellen. Het plan richt zich onder meer op alternatieve aandrijfsystemen, duurzame brandstoffen, modernisering van schepen en de ontwikkeling van groene scheepvaartcorridors.
Het actieplan is opgesteld door het Duitse ministerie van Verkeer en maakt deel uit van het nationale klimaatbeschermingsprogramma 2026.
Volgens de Duitse regering speelt de zee- en binnenvaart een centrale rol in de economie. De sector is van groot belang voor de bevoorrading, werkgelegenheid en internationale goederenstromen. Met het nieuwe actieplan wil Duitsland ervoor zorgen dat de scheepvaart haar klimaatdoelstellingen kan behalen en tegelijkertijd concurrerend blijft.
400 miljoen euro voor nieuwe maatregelen
Voor de nieuwe subsidiemaatregelen binnen het actieplan is 400 miljoen euro beschikbaar gesteld. Het geld komt uit het Duitse Klimaat- en Transformatiefonds, binnen het budget voor klimaatvriendelijke scheepvaart en havens.
De middelen worden de komende jaren ingezet om de uitstoot van broeikasgassen in de zee- en binnenvaart terug te dringen.
Met de goedkeuring door het Duitse kabinet begint de uitvoering van de 47 maatregelen uit het actieplan.
Alternatieve aandrijving en duurzame brandstoffen
Het actieplan richt zich op vier belangrijke onderdelen van de verduurzaming van de scheepvaart.
Een van de speerpunten is de ontwikkeling en toepassing van alternatieve aandrijf- en energiesystemen. Daarnaast wil Duitsland de beschikbaarheid van koolstofarme en duurzaam geproduceerde hernieuwbare energiedragers voor de scheepvaart verbeteren.
Ook de klimaatvriendelijke modernisering van de bestaande scheepsvloot krijgt aandacht.
Verder zet de regering in op de ontwikkeling van groene scheepvaartcorridors, waar schepen gebruik kunnen maken van klimaatvriendelijkere technologieën en energievoorzieningen.
Geen voorkeur voor specifieke technologie
De Duitse minister van Verkeer, Steffen Bilger, benadrukt dat de scheepvaart voor een ingrijpende verandering staat.
“De scheepvaart staat voor een diepgaande transformatie en grote uitdagingen. Met het Nationaal Actieplan Klimaatvriendelijke Scheepvaart ondersteunen wij de sector om deze transformatie succesvol vorm te geven, nieuwe economische waarde te creëren en Duitsland te positioneren als toonaangevende innovatielocatie voor klimaatvriendelijke maritieme technologieën”, aldus Bilger.
Volgens de minister kiest Duitsland nadrukkelijk voor een technologieneutrale aanpak.
Daarmee wil de regering voorkomen dat vooraf wordt bepaald welke alternatieve brandstoffen of aandrijftechnologieën de voorkeur krijgen.
Het doel is om betrouwbare randvoorwaarden te creëren, zodat de meest geschikte klimaatvriendelijke oplossingen zich op de markt kunnen ontwikkelen.
Ook het verminderen van onnodige bureaucratische belemmeringen is een belangrijk uitgangspunt. Daarmee moet de marktintroductie en grootschalige toepassing van nieuwe technologieën worden versneld.
Ook aandacht voor lage waterstanden op de Rijn
Het actieplan is opgesteld in overleg met brancheorganisaties, wetenschappers en vertegenwoordigers van de Duitse deelstaten en federale ministeries.
De maatregelen vormen een aanvulling op bestaande internationale en Europese initiatieven om de scheepvaart te verduurzamen.
Daarnaast is het plan nauw verbonden met maatregelen om de scheepvaart aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering.
Daarbij verwijst het Duitse ministerie van Verkeer specifiek naar het Actieplan Laagwater Rijn, dat gericht is op de gevolgen van lage waterstanden voor de binnenvaart.
Vervolgstappen op 5 november
De uitvoering van het actieplan wordt de komende periode verder uitgewerkt.
Op 5 november 2026 organiseert het Duitse ministerie van Verkeer een vakconferentie over klimaatvriendelijke scheepvaart.
Tijdens deze bijeenkomst bespreken vertegenwoordigers van overheden, het bedrijfsleven, brancheorganisaties, wetenschap en betrokken instanties de volgende stappen.
Volgens de Duitse regering moet de verduurzaming van de zee- en binnenvaart een gezamenlijk proces blijven, waarbij klimaatbescherming, economische concurrentiekracht en technologische innovatie hand in hand gaan.
