APELDOORN – De Apeldoornse culturele organisatie CODA heeft een nieuwe elektrische boekenbus in gebruik genomen. De Volvo FM Electric vervangt de trekker-opleggercombinatie waarmee de organisatie ruim twintig jaar door Apeldoorn en omliggende dorpen reed. De nieuwe boekenbus is compacter, wendbaarder en toegankelijker, terwijl er nog altijd ruimte is voor 6.300 boeken. De elektrische vrachtwagen is geleverd door Volvo Trucks-dealer Harbers Trucks uit Apeldoorn.
Rijdende bibliotheken zijn in Nederland inmiddels een bijzonder verschijnsel. Het aantal bibliobussen is de afgelopen decennia sterk afgenomen. CODA houdt het concept juist in stand om inwoners van Apeldoorn en omliggende dorpen toegang te blijven bieden tot een uitgebreide boekencollectie.
De CODA Bus rijdt vijf dagen per week en heeft 24 haltes bij scholen, buurthuizen en in wijken en dorpen binnen de gemeente Apeldoorn.
Van trekker-opleggercombinatie naar compacte vrachtwagen
De vorige boekenbus bestond uit een trekker met oplegger. Bij de vervanging koos CODA bewust voor een andere oplossing: een vaste opbouw op een Volvo FM Electric.
De nieuwe boekenbus is ruim tien meter lang en compacter uitgevoerd dan zijn voorganger. Hierdoor kan het voertuig gemakkelijker door de smallere straten van Apeldoorn manoeuvreren.
“Wij komen ook in de kleinste straatjes van Apeldoorn”, vertelt Iris Brus, Manager Bedrijfsvoering van CODA. “Met de trekker-opleggercombinatie was dat soms een hele uitdaging. We wilden daarom een bus die compacter en wendbaarder is, maar wel voldoende ruimte biedt voor onze boekencollectie.”
Ondanks de kleinere afmetingen is de beschikbare ruimte efficiënt benut. De nieuwe boekenbus biedt plaats aan 6.300 boeken, hetzelfde aantal als in de vorige combinatie.
Lage instap en camerasysteem
Bij de ontwikkeling van de opbouw speelde toegankelijkheid een belangrijke rol. De carrosserie is zo laag mogelijk op het chassis geplaatst en de boekenbus is voorzien van een schuifdeur en een vaste trap.
Dankzij de automatische luchtvering kan het voertuig met één druk op de knop worden verlaagd en waterpas worden gezet. Hierdoor wordt de instap zo laag mogelijk gemaakt, wat vooral belangrijk is voor bezoekers die minder goed ter been zijn.
Ook voor de chauffeur is rekening gehouden met de dagelijkse praktijk. De Volvo FM Electric is uitgerust met een Camera Monitor System, dat aan beide zijden van de vrachtwagen goed zicht biedt.
C-rijbewijs maakt vinden van chauffeurs eenvoudiger
De boekenbus wordt bestuurd door twee vaste chauffeurs en een invalkracht. Zij verzorgen niet alleen het vervoer, maar helpen bezoekers ook bij het vinden en uitlenen van boeken.
Voor CODA is het daarom een voordeel dat de nieuwe Volvo FM Electric met een C-rijbewijs mag worden bestuurd.
“Dat maakt het eenvoudiger om chauffeurs te vinden die zowel willen rijden als bezoekers willen helpen”, zegt Brus. “Voor onze vorige combinatie was een CE-rijbewijs nodig. Dat hoeft nu niet meer.”
Elektrisch rijden met zonnepanelen op het dak
De overstap naar elektrisch rijden was voor CODA een belangrijke wens. De boekenbus komt ook in de binnenstad van Apeldoorn, waar de gemeente in 2030 een zero-emissiezone invoert.
Met de elektrische Volvo FM kan de organisatie haar dienstverlening ook in de toekomst blijven uitvoeren.
“Met onze vorige combinatie hebben we ruim twintig jaar gereden en ook nu wilden we een truck waarmee we jaren vooruit kunnen”, aldus Brus.
Volgens haar blijft de belangstelling voor de rijdende bibliotheek groot. In 2025 trok de CODA Bus ongeveer 27.000 bezoekers en werden circa 36.000 boeken uitgeleend.
“Daarom vinden we het belangrijk om dit concept te behouden. Met de nieuwe bus kunnen we dat op een duurzame en praktische manier blijven doen.”
Omdat de boekenbus geen lange afstanden achter elkaar aflegt, is een relatief compact accupakket voldoende. Het voertuig wordt opgeladen op de vaste stallingsplaats in Apeldoorn, waar al een laadpaal aanwezig is.
De apparatuur voor het uitlenen en innemen van boeken en de overige voorzieningen in de opbouw worden gevoed door een afzonderlijk accupakket.
Op het dak van de boekenbus zijn zonnepanelen geplaatst om de benodigde energie voor deze voorzieningen zo duurzaam mogelijk op te wekken.
Samenwerking met lokale Volvo Trucks-dealer
Bij de keuze voor de leverancier speelde niet alleen de vrachtwagen zelf een rol. CODA wilde ook samenwerken met een lokale partner die kon meedenken over de specifieke eisen voor de opbouw.
De keuze viel op Harbers Trucks uit Apeldoorn. De dealer werkte voor de realisatie van de boekenbus samen met Carrosseriefabriek Willemsen in Tiel en interieurbouwer Vika Winkelinrichtingen.
“Wij zochten een leverancier die begreep dat een boekenbus meer is dan alleen een vrachtwagen”, vertelt Brus.
“Er waren veel specifieke wensen voor de afmetingen, de vering, de instap en de opbouw. Harbers Trucks dacht daar goed in mee en hielp ook met de laatste details.”
De planning voor de ingebruikname was volgens CODA strak. De apparatuur en alle 6.300 boeken moesten in korte tijd worden overgezet van de oude naar de nieuwe boekenbus.
Tijdens de ombouw kon CODA gebruikmaken van de faciliteiten van Harbers Trucks. Ook mocht de oude boekenbus tijdelijk bij de dealer worden gestald.
Tweede elektrische vrachtwagen voor workshops en voorstellingen
De nieuwe elektrische boekenbus is niet het enige mobiele project van CODA. De organisatie werkt ook aan een tweede voertuig waarmee activiteiten naar de wijken en dorpen kunnen worden gebracht.
Hiervoor wordt een kleinere elektrische vrachtwagen met vaste opbouw aangeschaft, eveneens geleverd via Harbers Trucks.
Dit voertuig wordt ingericht voor onder meer workshops, voorstellingen en voorleesactiviteiten.
“We willen inspelen op waar in de wijken en dorpen behoefte aan is”, zegt Brus.
“De CODA Bus blijft de CODA Bus met voornamelijk een substantiële boekencollectie. Met het nieuwe voertuig voegen we daar programmering en activiteiten aan toe.”
CODA combineert in Apeldoorn een openbare bibliotheek, het gemeentelijk archief, een museum voor hedendaagse kunst en erfgoedpresentaties en een ExperienceLab. Met de mobiele voertuigen brengt de organisatie haar culturele en educatieve activiteiten ook rechtstreeks naar inwoners in de wijken en omliggende dorpen.
