BRUSSEL – De Europese Unie heeft nieuwe regels aangenomen voor het gebruik van spoorcapaciteit. De maatregelen moeten zorgen voor een efficiënter, beter gecoördineerd en betrouwbaarder Europees spoornetwerk, met voordelen voor zowel reizigers- als goederenvervoer.
De nieuwe verordening moet het gebruik van de steeds drukker wordende spoorinfrastructuur binnen de EU optimaliseren door een meer geharmoniseerde aanpak van capaciteitsplanning in te voeren. Volgens de Europese Commissie moet dit leiden tot betere punctualiteit, betrouwbaardere internationale verbindingen en soepelere grensoverschrijdende spooroperaties.
Onder het huidige systeem wordt spoorcapaciteit grotendeels jaarlijks, nationaal en via handmatige procedures georganiseerd. Volgens de EU sluit die versnipperde aanpak onvoldoende aan op internationaal spoorverkeer, met name goederenvervoer. Ongeveer de helft van alle railgoederenstromen binnen Europa passeert minstens één landsgrens.
De nieuwe regels moeten die knelpunten aanpakken door de grensoverschrijdende coördinatie te versterken en meerjarige capaciteitsplanning mogelijk te maken. Daarmee wil de EU het bestaande spoorwegnet efficiënter benutten en inspelen op de groeiende vraag naar spoorvervoer.
Voor reizigers moet dat leiden tot frequentere treinverbindingen, betere punctualiteit en betrouwbaardere internationale treinreizen. Voor bedrijven moet de verordening zorgen voor minder knelpunten aan grenzen en een efficiënter en voorspelbaarder goederenvervoer per spoor binnen de interne markt.
Vanaf donderdag, de dag na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie, krijgen spoorwegorganisaties nieuwe taken en verantwoordelijkheden om het gebruik van het Europese spoorwegnet beter te coördineren. Volgens de Europese Commissie wordt al gewerkt aan geharmoniseerde regels en procedures. De eerste geoptimaliseerde dienstregeling onder het nieuwe systeem moet in december 2030 ingaan.
De nieuwe regels sluiten aan bij bredere Europese plannen voor duurzamer en geïntegreerd transport, waaronder de verdere ontwikkeling van hogesnelheidsspoor in Europa en het recent voorgestelde Passenger Package voor eenvoudiger plannen en boeken van regionale, internationale en grensoverschrijdende treinreizen.
De Europese Commissie presenteerde het voorstel voor de nieuwe regelgeving in juli 2023 als onderdeel van het pakket “Greening Freight”.
