STOCKHOLM – De Zweedse adviesraad Lagrådet heeft forse kritiek geuit op plannen van de Zweedse regering om strengere bevoegdheden in te voeren bij controles op tachograaffraude. Volgens de adviesraad gaan de voorgestelde maatregelen te ver en zijn ze disproportioneel.
De Zweedse regering presenteerde eind vorig jaar een pakket wetswijzigingen om fraude met tachografen harder aan te pakken. Onderdeel van het voorstel is dat politieagenten chauffeurs mogen fouilleren en voertuigen mogen doorzoeken wanneer er tijdens een wegcontrole vermoedens bestaan van ernstig misbruik van de tachograaf.
Volgens de plannen zouden politieagenten en voertuiginspecteurs voertuigen of voertuigcombinaties mogen onderzoeken als er aanwijzingen zijn dat een chauffeur de regels rond het gebruik van bestuurderskaarten ernstig heeft overtreden. Een politieagent zou daarnaast de chauffeur mogen fouilleren om apparatuur op te sporen die gebruikt kan zijn voor manipulatie van de tachograaf.
Met de wetswijzigingen wil de Zweedse regering tachograaffraude bestrijden vanwege de risico’s voor de verkeersveiligheid, oneerlijke concurrentie en loondumping.
De adviesraad wijst er echter op dat de Zweedse grondwet bescherming biedt tegen fouillering en huiszoeking. Volgens Lagrådet mogen dergelijke grondrechten alleen worden beperkt als dat noodzakelijk en proportioneel is binnen een democratische samenleving.
De raad stelt bovendien dat de voorgestelde dwangmiddelen worden gekoppeld aan overtredingen waarop in veel gevallen slechts een geldboete staat. Volgens de adviesraad heeft de regering onvoldoende aangetoond dat het gebruik van zulke ingrijpende controlemiddelen in verhouding staat tot de ernst van de overtredingen.
Ook plaatst de raad vraagtekens bij de omvang van het probleem. Volgens Lagrådet heeft de regering niet voldoende onderbouwd dat tachograaffraude zo vaak voorkomt of zo sterk toeneemt dat een beperking van grondwettelijke rechten gerechtvaardigd is.
De adviesraad adviseert daarom negatief over de voorstellen rond fouillering van chauffeurs en het doorzoeken van voertuigen.
Andere onderdelen van het wetsvoorstel blijven wel overeind. Zo wil de Zweedse regering manipulatie van tachografen strafbaar maken met boetes of gevangenisstraffen tot maximaal één jaar. Ook het produceren, verkopen of bezitten van apparatuur voor tachograafmanipulatie moet strafbaar worden.
Daarnaast wil de regering de boete voor het rijden met een bestuurderskaart die is verkregen op basis van onjuiste informatie of vervalste documenten verhogen van 8.000 naar 20.000 Zweedse kronen.
De voorgestelde wetswijzigingen moeten volgens de regering op 1 juli 2026 in werking treden.
