ZEIST – De Nederlandse industrie heeft in april een duidelijke toename van de vraag gezien, mede doordat de oorlog in het Midden-Oosten toeleveringsketens verstoort. Bedrijven halen orders naar voren uit vrees voor verdere vertragingen, wat directe gevolgen heeft voor productie en logistiek.
Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van de NEVI PMI-index. De hoofdindex voor de productiesector steeg voor de elfde maand op rij en kwam uit op 54,4, het hoogste niveau sinds juli 2022.
Meer orders en hogere productie
Fabrikanten rapporteerden in april een forse stijging van het aantal nieuwe orders, de grootste groei in bijna twee jaar. Vooral de buitenlandse vraag nam toe, met extra afzet in Azië en de Verenigde Staten. Om aan de vraag te voldoen, verhoogden bedrijven hun productie, wat resulteerde in de sterkste productiestijging in zeven maanden.
De toegenomen vraag heeft ook gevolgen voor de logistiek. Door onzekerheden in de aanvoerketens besloten bedrijven hun voorraden flink te vergroten. De inkoop van materialen nam voor de tweede maand op rij toe, met de sterkste stijging in bijna vier jaar.
Transport en levertijden onder druk
De verstoringen in het Midden-Oosten zorgen voor vertragingen in transport en aanvoerroutes. Levertijden liepen in april op in het hoogste tempo in bijna vier jaar. Volgens bedrijven spelen naast geopolitieke spanningen ook logistieke knelpunten en capaciteitsproblemen een rol.
De druk op transport en logistiek wordt verder vergroot doordat bedrijven versneld extra materialen proberen in te slaan, wat leidt tot piekbelasting in de keten.
Kosten lopen fors op
De impact van de verstoringen is ook zichtbaar in de kosten. De inkoopprijzen stegen in april het sterkst in bijna vier jaar, vooral door hogere prijzen voor energie, brandstof, transport en grondstoffen. Een deel van deze kosten werd doorberekend aan klanten, wat resulteerde in de hoogste verkoopprijsstijging in drieënhalf jaar.
Werkgelegenheid licht onder druk
Ondanks de hogere productie daalde de werkgelegenheid voor de tweede maand op rij licht. Bedrijven vervangen vertrekkend personeel niet altijd, vanwege kostenbesparing en een tekort aan geschikt personeel. Hierdoor wordt het lastiger om achterstanden weg te werken.
Vooruitzichten gematigd positief
Voor de komende twaalf maanden verwacht 42 procent van de bedrijven een verdere groei van de productie, tegenover 9 procent die een daling voorziet. Het vertrouwen is daarmee licht verbeterd, maar blijft onder het langetermijngemiddelde door aanhoudende zorgen over inflatie en verstoringen in de toeleveringsketens.
