DEN HAAG – De maritieme sector mag samenwerken om het delen en hergebruiken van data tussen bedrijven en andere organisaties te verbeteren. Dat heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) geoordeeld na een beoordeling van een initiatief van Stichting Nederland Maritiem Land (NML), onderdeel van het Maritiem Masterplan. Volgens de ACM past de samenwerking binnen de geldende concurrentieregels.
Het initiatief moet de ontwikkeling, bouw en het gebruik van schepen met een lagere milieubelasting versnellen. Daarbij wordt onder meer ingezet op schepen met aandrijving op waterstof, methanol of LNG in combinatie met CO₂-afvang.
Betere gegevensuitwisseling stimuleert innovatie
Volgens de ACM werken scheepsbouwers, toeleveranciers en rederijen momenteel nog op uiteenlopende digitale systemen en ontbreekt een veilige en betrouwbare manier om gegevens efficiënt uit te wisselen. Dat belemmert samenwerking en innovatie binnen de sector.
NML wil daarom sectorbrede afspraken maken over het veilig delen en hergebruiken van data gedurende de volledige levenscyclus van een schip: van ontwerp en bouw tot gebruik en onderhoud.
Voorbeelden hiervan zijn uniforme definities voor lengtematen van schepen en gestandaardiseerde dataformaten die door verschillende scheepsbouwers in hun eigen IT-systemen kunnen worden gebruikt. De exacte afspraken worden in de ontwikkelfase verder uitgewerkt.
ACM ziet geen strijd met concurrentieregels
De ACM heeft het initiatief beoordeeld aan de hand van haar Beleidsregel Toezicht ACM op duurzaamheidsafspraken en ziet geen bezwaren.
Volgens de toezichthouder draagt de samenwerking bij aan het versnellen van de energietransitie en het behalen van klimaatdoelstellingen, zonder de concurrentie onnodig te beperken.
Bestuursvoorzitter Martijn Snoep van de ACM zegt: “Voor grote maatschappelijke opgaven is samenwerking soms noodzakelijk. De ACM biedt veel ruimte aan initiatieven die bijdragen aan verduurzaming en een weerbare samenleving. Als bedrijven hierover vragen hebben, kunnen zij laagdrempelig contact opnemen met ons. Wij denken graag mee.”
Vrijwillige deelname en open toegang
De ACM noemt een aantal voorwaarden waardoor de samenwerking volgens haar binnen de mededingingsregels blijft. Zo staat deelname open voor alle relevante organisaties en is deelname vrijwillig. Bedrijven worden niet technisch uitgesloten van toegang tot de data en er zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat concurrentiegevoelige informatie wordt uitgewisseld.
Daarnaast zijn het proces en de resultaten transparant en worden de afspraken gebaseerd op de best beschikbare kennis binnen de sector.
Volgens de ACM is daardoor niet te verwachten dat de samenwerking leidt tot hogere prijzen, lagere kwaliteit, minder innovatie of uitsluiting van marktpartijen. Integendeel: doordat een gezamenlijk probleem wordt opgelost dat de markt zelfstandig niet oppakt, kan het initiatief juist leiden tot meer innovatie, kwaliteitsverbetering en efficiëntere processen.
Ook bijdrage aan weerbaarheid
Naast verduurzaming moet het Maritiem Masterplan volgens de ACM ook bijdragen aan de weerbaarheid van Nederland en Europa.
Door de ontwikkeling van schepen op alternatieve energiebronnen wordt de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verkleind. Daarnaast draagt veilige gegevensuitwisseling bij aan de bescherming van nationale en Europese veiligheidsbelangen en helpt het initiatief om maritieme kennis en productiecapaciteit binnen Nederland en Europa te behouden.
De ACM benadrukt dat binnen de concurrentieregels veel ruimte bestaat voor samenwerkingen die bijdragen aan zowel verduurzaming als maatschappelijke weerbaarheid, zolang de concurrentie daarbij niet onnodig wordt beperkt.
