DEN HAAG – De herrie van vliegtuigen rond Schiphol leidt tot meer ernstige slaapverstoring dan eerder gedacht. Het RIVM heeft een onderzoek van meer dan twintig jaar oud bijgewerkt met nieuwere cijfers, en daaruit komen andere resultaten. De uitkomst kan gevolgen hebben voor de plannen om hinder rond Schiphol tegen te gaan.
Iemand die op een plek bij Schiphol woont waar ’s nachts gemiddeld 45 decibel klinkt, had volgens de oude schatting rond de 12 procent kans op zwaar verstoorde slaap. Volgens de nieuwste berekening is dat ongeveer het dubbele.
De onderzoekers keken naar twee gevolgen van vliegtuiggeluid voor de gezondheid: ernstige hinder en ernstige slaapverstoring. Hinder komt neer op gevoelens als boosheid, ergernis of hulpeloosheid. De verwachtingen voor ernstige slaapverstoring zijn dus naar boven bijgesteld. Het beeld is tweeledig bij ernstige hinder: die is nog erger dan gedacht bij grotere hoeveelheden vliegtuiggeluid, maar lijkt juist iets mee te vallen bij minder vliegtuiggeluid.
Waar de verschillen door komen, is niet bekend. Het kan bijvoorbeeld komen doordat het aantal vluchten is toegenomen, omdat de onderzoeksopzet anders is of door de maatschappelijke discussie over vliegtuighinder, zei een RIVM-onderzoeker bij een uitleg aan journalisten. “Maar we hebben niet naar de oorzaak gekeken, dus het blijft speculeren.”
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wil dat Schiphol in elk geval op papier stiller wordt. De maatregelen om dat te bereiken zijn nog gebaseerd op hindercijfers uit 2002, terwijl het dinsdag gepubliceerde onderzoek draait om cijfers uit 2024. Het RIVM raadt het ministerie aan om de nieuwste cijfers te gebruiken.
De cijfers over overlast komen uit vragenlijsten van de GGD. Bij Schiphol hebben meer dan 90.000 mensen de vragen over hinder en slaapverstoring ingevuld. De hoeveelheid geluid is berekend met een rekenmodel.
Minister Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) wil dat op termijn weer meer vliegtuigen van en naar Schiphol vliegen, terwijl de herrie en bijbehorende hinder op papier daalt. Critici zeggen dat dat niet klopt, omdat meer vliegen hoe dan ook meer hinder oplevert.
Ook de Commissie voor de milieueffectrapportage (mer) noemde deze redenering vorige maand in een kritisch advies. De commissie keek vooruit naar het RIVM-onderzoek: misschien zou dat iets zeggen over een verband tussen aantallen vluchten en hinder. Dat blijkt niet het geval.
