AMSTERDAM – Port of Amsterdam heeft de richtlijnen voor walverlof van zeevarenden aangescherpt. Met de nieuwe maatregelen wil de haven ervoor zorgen dat bemanningsleden tijdens een havenbezoek eenvoudiger van boord kunnen gaan. Daarnaast start een pilot met gratis vervoer voor zeevarenden die aan openbare ligplaatsen zonder directe waltoegang verblijven.
Uit recent onderzoek van de haven blijkt dat walverlof in de praktijk niet altijd vanzelfsprekend is, ondanks dat het een internationaal vastgelegd recht is.
Walverlof belangrijk voor welzijn bemanning
Walverlof geeft zeevarenden de mogelijkheid om tijdens hun verblijf in de haven van boord te gaan, contact op te nemen met familie, boodschappen te doen of gebruik te maken van voorzieningen aan wal. Dat is volgens Port of Amsterdam belangrijk voor het welzijn van bemanningsleden, die vaak maanden achtereen aan boord verblijven.
In de praktijk blijken echter verschillende obstakels te bestaan. Procedures zijn niet altijd duidelijk, terminals kennen strenge beveiligingsmaatregelen en vervoer tussen schip en wal is niet overal goed geregeld. Ook de kosten van vervoer kunnen een belemmering vormen.
Duidelijkere eisen voor terminals
Met de aangescherpte richtlijnen maakt Port of Amsterdam concreter welke maatregelen terminals moeten nemen om walverlof mogelijk te maken.
Van terminals wordt voortaan verwacht dat zij walverlof expliciet opnemen in hun beveiligingsplannen. Daarbij moeten duidelijke en werkbare procedures worden vastgelegd voor bemanningsleden die van boord willen.
Volgens Rijkshavenmeester Milembe Mateyo draait het daarbij niet alleen om beleid, maar vooral om de uitvoering in de praktijk.
“Het gaat erom dat walverlof echt werkt. Daarom toetsen we vooraf hoe walverlof in de beveiligingsplannen is geborgd en kijken we tijdens inspecties of terminals zich daar ook aan houden.”
Controle en mogelijke handhaving
Port of Amsterdam gaat als toezichthouder controleren of terminals de afspraken daadwerkelijk naleven. Wanneer blijkt dat walverlof onvoldoende mogelijk wordt gemaakt, kan de haven binnen de bestaande internationale ISPS-beveiligingsregels handhavend optreden.
Mateyo benadrukt dat veiligheid en welzijn van zeevarenden volgens hem goed samengaan.
“Veiligheid en walverlof kunnen prima samengaan. Het vraagt wel om duidelijke afspraken en om daadwerkelijk gebruik te maken van wat binnen de regels mogelijk is.”
Pilot met gratis vervoer
Naast de nieuwe richtlijnen start Port of Amsterdam een pilot voor schepen die afmeren aan openbare palen en boeien. Juist op deze locaties is walverlof vaak lastig omdat er geen directe verbinding met de wal is.
Samen met de bootslieden van de Koperen Ploeg wordt daarom per scheepsbezoek één gratis retourrit aangeboden voor bemanningsleden die aan dergelijke openbare ligplaatsen verblijven. Vanaf de kade kunnen zij vervolgens verder reizen naar bijvoorbeeld het Zeemanshuis of andere voorzieningen.
Ook terminaloperator Cargill stelt op zijn locatie gratis vervoer beschikbaar voor zeevarenden.
Brede samenwerking in de haven
Port of Amsterdam wil samen met terminals, reders, agenten, vervoerders en andere partijen in de haven de toegang tot walverlof verder verbeteren. Daarbij wordt onder meer gewerkt aan betere informatievoorziening, duidelijke afspraken en praktische ondersteuning voor bemanningen.
Zeevarenden kunnen daarnaast terecht bij het Seafarer Support Point voor informatie en ondersteuning.
“Zonder bemanning geen schepen, en zonder schepen geen haven. Daarom hebben we als havengemeenschap de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat zeevarenden niet alleen recht hebben op walverlof, maar daar ook daadwerkelijk gebruik van kunnen maken”, aldus Mateyo.
