BRUSSEL – De Europese Commissie heeft een pakket maatregelen gepresenteerd om de gevolgen van de huidige energiecrisis te beperken en tegelijkertijd de overstap naar schone energie te versnellen. Met het plan ‘AccelerateEU’ wil Brussel Europese huishoudens en bedrijven beschermen tegen stijgende kosten, terwijl de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen wordt afgebouwd.
Volgens de Commissie heeft de EU sinds de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten al 24 miljard euro extra uitgegeven aan energie-import, zonder dat daar meer energie tegenover stond.
Brandstofvoorziening en transport centraal
Een belangrijk onderdeel van het plan is betere coördinatie tussen lidstaten op het gebied van brandstofvoorziening. Daarbij gaat het onder meer om het aanvullen van gasvoorraden, het inzetten van strategische olievoorraden en het waarborgen van de beschikbaarheid van diesel en kerosine.
Ook komt er een nieuw Europees observatorium dat de productie, import, export en voorraden van transportbrandstoffen gaat monitoren. Hiermee moeten mogelijke tekorten sneller worden gesignaleerd en kan de verdeling van brandstoffen beter worden gestuurd.
Voor de luchtvaartsector wil de Commissie duidelijkheid geven over bestaande flexibiliteit in regelgeving, onder meer om de gevolgen van verstoringen en vluchtuitval op te vangen.
Tijdelijke steunmaatregelen mogelijk
Om de impact van hoge energieprijzen te beperken, stelt de Commissie voor om gerichte en tijdelijke steunmaatregelen toe te staan. Denk aan inkomenssteun, energiecheques en belastingverlagingen voor kwetsbare huishoudens en sectoren. Ook komt er extra ruimte voor staatssteun aan bedrijven die zwaar worden getroffen.
Versnelling energietransitie
Naast noodmaatregelen zet de Commissie stevig in op de energietransitie. Nog dit jaar wordt een actieplan voor elektrificatie gepresenteerd, met concrete doelen en maatregelen voor onder meer industrie, transport en gebouwen.
Daarbij wordt ook ingezet op uitbreiding van het elektriciteitsnet, snellere ontwikkeling van hernieuwbare energie en het verminderen van belasting op elektriciteit ten opzichte van fossiele brandstoffen.
Investeringen van honderden miljarden
Voor de energietransitie is volgens Brussel jaarlijks circa 660 miljard euro nodig tot 2030. De EU wil daarvoor zowel publieke als private investeringen mobiliseren. In maart werd al een strategie gepresenteerd om investeringen in schone energie te versnellen.
‘Wake-up call’
Voorzitter Ursula von der Leyen noemt de huidige situatie een keerpunt: “We moeten de overstap naar schone energie versnellen. Dat geeft ons energieonafhankelijkheid en maakt ons beter bestand tegen geopolitieke schokken.”
Ook eurocommissaris voor transport Apostolos Tzitzikostas benadrukt het belang voor de sector: “We zorgen ervoor dat het transportsysteem concurrerend en veerkrachtig blijft, onder meer door een betere verdeling van brandstoffen binnen Europa.”
De voorstellen worden op 23 en 24 april besproken door de Europese regeringsleiders tijdens een informele top in Cyprus.
