BERLIJN â De Duitse overheid heeft ongeveer 33,7 miljoen euro subsidie verstrekt voor de aanschaf van waterstof- en batterijtreinen en de bijbehorende infrastructuur bij spoorwegmaatschappij Niederbarnimer Eisenbahn (NEB). Inmiddels rijden zeven waterstoftreinen en 31 batterijtreinen in de reguliere reizigersdienst in Berlijn en Brandenburg. Alleen de batterijtreinen besparen volgens het Duitse ministerie van Verkeer jaarlijks ongeveer 15.000 ton COâ.
Met de investering wil Duitsland de verduurzaming van het regionale spoorvervoer versnellen, vooral op trajecten waar geen bovenleiding aanwezig is.
De Niederbarnimer Eisenbahn zet sinds 2024 waterstof- en batterijtreinen in het openbaar vervoer in Berlijn en Brandenburg in. Het bedrijf heeft daarbij ook gewerkt aan een regionale infrastructuur voor de productie, levering en het tanken van waterstof.
31 batterijtreinen besparen jaarlijks 15.000 ton COâ
Volgens Christian Hirte, parlementair staatssecretaris bij het Duitse ministerie van Verkeer, laten de projecten zien dat alternatieve aandrijvingen inmiddels in de dagelijkse spoorpraktijk kunnen worden toegepast.
“Met de overstap op waterstof- en elektrische aandrijvingen laat de Niederbarnimer Eisenbahn zien dat klimaatvriendelijk spoorvervoer in de reguliere dienst werkt. De voertuigen zijn in gebruik en de benodigde laad- en waterstofinfrastructuur is aanwezig”, aldus Hirte.
Hij benadrukt dat alleen al de 31 batterijtreinen jaarlijks ongeveer 15.000 ton COâ-uitstoot besparen.
“Ik ben blij dat we dit pionierswerk met bijna 34 miljoen euro ondersteunen. Het bevestigt onze technologieopen aanpak, waarbij oplossingen worden gekozen die passen bij de lokale omstandigheden.”
Waterstoftreinen op Heidekrautbahn
Een belangrijk onderdeel van het project is de inzet van waterstoftreinen op de Heidekrautbahn, een regionale spoorverbinding in de omgeving van Berlijn.
De Duitse overheid heeft onder meer subsidie verstrekt voor de aanschaf van zes waterstoftreinen voor deze verbinding.
Daarnaast is geïnvesteerd in een regionale infrastructuur voor de productie, levering en het tanken van waterstof.
Ook zijn onderzoeks- en ontwikkelingswerkzaamheden ondersteund om het gebruik van waterstof in het regionale spoorvervoer verder te optimaliseren.
Volgens het ministerie rijden momenteel in totaal zeven waterstoftreinen bij NEB in de reguliere dienst.
31 batterijtreinen en vier snellaadstations
Naast de waterstoftreinen heeft NEB 31 batterij-elektrische treinen aangeschaft voor het spoorwegnet in Oost-Brandenburg.
Voor deze treinen zijn vier snellaadstations gerealiseerd.
De batterijtreinen kunnen op trajecten zonder bovenleiding gebruikmaken van opgeslagen elektrische energie.
Hiermee kan de inzet van dieseltreinen worden verminderd zonder dat alle spoortrajecten volledig van bovenleiding hoeven te worden voorzien.
Volgens de Duitse overheid bieden batterijtreinen daarmee een mogelijkheid om regionale spoorverbindingen sneller te verduurzamen.
Ook 13,4 miljoen euro voor waterstofproductie
De projecten van NEB zijn ondersteund via het Duitse Nationale Innovatieprogramma Waterstof- en Brandstofceltechnologie (NIP) en een subsidieregeling voor alternatieve aandrijvingen in het spoorvervoer.
In totaal ontving NEB ongeveer 33,7 miljoen euro aan ondersteuning voor de voertuigen en bijbehorende infrastructuur.
Daarnaast verstrekte het Duitse ministerie van Verkeer binnen het overkoepelende project Wasserstoffschiene Heidekrautbahn nog eens 13,4 miljoen euro subsidie aan energiebedrijf ENERTRAG SE.
Deze aanvullende financiering is bestemd voor de productie en beschikbaarstelling van waterstof.
Een deel van de subsidies is afkomstig uit het Duitse herstel- en veerkrachtplan (DARP), dat wordt gefinancierd via het Europese programma NextGenerationEU.
De subsidieregelingen worden gecoÃļrdineerd door NOW GmbH en uitgevoerd door projectorganisatie Projektträger JÃŧlich (PtJ).
Bovenleiding blijft voorkeursoplossing
Hoewel Duitsland investeert in alternatieve aandrijftechnieken, benadrukt het ministerie dat elektrificatie met bovenleidingen de voorkeursoplossing blijft voor de energievoorziening van elektrisch spoorvervoer.
Waterstof- en batterijtreinen kunnen volgens de overheid echter een economisch en klimaatvriendelijk alternatief vormen op trajecten waar volledige elektrificatie niet rendabel is of op korte termijn niet kan worden gerealiseerd.
De ervaringen met de projecten van NEB moeten belangrijke inzichten opleveren voor de verdere vermindering van de COâ-uitstoot in het Duitse spoorvervoer.
Met de inzet van de 38 waterstof- en batterijtreinen wil Duitsland laten zien dat alternatieve aandrijvingen een praktische aanvulling kunnen vormen op traditionele spoorwegelektrificatie.
