BERLIJN â Duitsland past de planning voor grootschalige renovaties van belangrijke spoorcorridors ingrijpend aan. Tussen 2027 en 2031 worden nog dertien in plaats van 21 corridors gerenoveerd. Met deze wijziging willen het Duitse ministerie van Verkeer en spoorbeheerder DB InfraGO de betrouwbaarheid van het spoor verbeteren en de hinder voor het goederen- en personenvervoer beperken.
De nieuwe strategie is vastgelegd in een vijfpuntenplan dat vrijdag 9 oktober is gepresenteerd. Volgens het ministerie moeten spoorrenovaties voortaan beter worden gepland, omleidingsroutes betrouwbaarder worden ingericht en vernieuwde spoorlijnen geleidelijk weer in gebruik worden genomen.
De aanpassing volgt op ervaringen met eerdere grootschalige spoorrenovaties, waarbij de uitvoering niet altijd de gewenste resultaten opleverde.
Acht spoorrenovaties doorgeschoven
De belangrijkste wijziging is dat het aantal geplande corridorrenovaties tussen 2027 en 2031 wordt teruggebracht van 21 naar dertien.
Volgens het Duitse ministerie worden geen renovaties definitief geschrapt. Projecten worden doorgeschoven naar een later moment.
Daarbij krijgen spoorcorridors die naar verwachting de grootste bijdrage leveren aan de kwaliteit, stabiliteit en punctualiteit van het treinverkeer voorrang.
Noodzakelijke vervangingsinvesteringen en eventuele verbeteringen kunnen ook op uitgestelde trajecten doorgaan.
De prioritering van spoorrenovaties vanaf 2032 wordt volgend jaar vastgesteld.
Met de aangepaste planning willen het ministerie en DB InfraGO rekening houden met de beperkte capaciteit op het drukbezette Duitse spoorwegnet en de beschikbare middelen binnen de bouwsector.
Betere omleidingen voor goederentreinen
Een belangrijk onderdeel van de nieuwe strategie is het verbeteren van omleidingsmogelijkheden tijdens langdurige spoorafsluitingen.
DB InfraGO gaat omleidingsroutes intensiever voorbereiden en de werkzaamheden beter afstemmen op andere bouwprojecten binnen het Duitse spoorwegnet.
Dat kan betekenen dat andere werkzaamheden worden uitgesteld of anders worden ingepland om voldoende capaciteit voor het treinverkeer beschikbaar te houden.
Voor het goederenvervoer is dit van bijzonder belang, omdat langdurige afsluitingen van belangrijke spoorcorridors grote gevolgen kunnen hebben voor internationale transportstromen.
Bij de renovatie van de spoorverbinding LehrteâBerlijn komt bijvoorbeeld vanaf februari een tweede omleidingsroute voor het goederenvervoer beschikbaar.
Duitse verkeersminister wil betrouwbaarder spoor
Volgens de Duitse minister van Verkeer, Steffen Bilger, blijft het uitgangspunt van grootschalige corridorrenovaties juist, maar moet de uitvoering worden verbeterd.
“Het idee van corridorrenovaties is goed. Maar in het verleden heeft de uitvoering te vaak niet de gewenste resultaten opgeleverd. Daarom trekken we nu conclusies uit de ervaringen en verbeteren we de strategie”, aldus Bilger.
De minister wil dat de werkzaamheden voortaan aantoonbaar leiden tot een betrouwbaarder en punctueler spoorwegnet.
Daarom worden minder projecten tegelijkertijd uitgevoerd, komen er duidelijkere eisen voor digitalisering en moeten zowel de werkzaamheden als de omleidingen voor reizigers- en goederentreinen beter worden voorbereid.
Ook Evelyn Palla, bestuursvoorzitter van Deutsche Bahn, benadrukt dat het bundelen van werkzaamheden noodzakelijk blijft.
Volgens haar zou de modernisering van de verouderde spoorinfrastructuur zonder deze aanpak nog langer duren.
Tegelijkertijd moeten de gevolgen voor vervoerders en reizigers tijdens de werkzaamheden zoveel mogelijk worden beperkt.
ETCS wordt nieuwe standaard
Een ander belangrijk onderdeel van het vijfpuntenplan is de verdere digitalisering van het Duitse spoor.
Vanaf het begin van de jaren dertig moet bij corridorrenovaties in principe direct ETCS Level 2 zonder seinen worden geïnstalleerd.
Daarvoor moeten wel de wettelijk voorgeschreven consultaties met spoorvervoerders plaatsvinden.
In de jaren daarvoor wordt de infrastructuur zoveel mogelijk voorbereid op deze digitale treinbeveiliging.
Dat betekent onder meer dat vernieuwde seinhuizen geschikt worden gemaakt voor ETCS en dat moderne assentellers en aangepaste seinlocaties worden aangelegd.
Een vergelijkbare aanpak wordt toegepast op de spoorverbinding HamburgâBerlijn.
De daadwerkelijke omschakeling naar ETCS Level 2 zonder seinen kan plaatsvinden wanneer voldoende treinen van de benodigde apparatuur zijn voorzien.
Op enkele trajecten, waaronder TroisdorfâWiesbaden en RosenheimâSalzburg, wordt voorlopig gekozen voor ETCS Level 2 met seinen.
Tussen Frankfurt en Mannheim is deze technologie sinds medio 2026 volledig operationeel.
Goederentreinen mogelijk als eerste terug na werkzaamheden
Duitsland wil ook de heropening van gerenoveerde spoorlijnen anders organiseren.
In plaats van direct de volledige dienstregeling te hervatten, wordt het treinverkeer waar mogelijk stapsgewijs opgestart.
Daarbij kunnen goederentreinen als eerste worden ingezet voor zogenoemde belastingsritten. Reizigerstreinen volgen dan iets later.
Tijdens de eerste weken kunnen extra rijtijdreserves worden opgenomen en kan de beschikbare capaciteit tijdelijk lager liggen dan bij volledige ingebruikname.
Ook kunnen bepaalde operationele beperkingen nog enige tijd blijven gelden.
Een speciaal ingebruiknameteam moet de overgang van bouwproject naar reguliere exploitatie begeleiden en ervoor zorgen dat eventuele technische problemen snel worden opgelost.
Deze aanpak wordt al voorbereid voor de heropening van de spoorcorridors ObertraublingâPassau en TroisdorfâWiesbaden, die medio december 2026 gepland staat.
Werkzaamheden verdeeld over drie fasen
DB InfraGO introduceert daarnaast een nieuw model waarbij corridorrenovaties worden verdeeld in een voorbereidende fase, een hoofdafsluiting en een afrondende fase.
Werkzaamheden waarvoor geen grote beperkingen van het treinverkeer nodig zijn, worden zoveel mogelijk vÃŗÃŗr of na de hoofdafsluiting uitgevoerd.
Hiermee moeten risico’s tijdens langdurige buitendienststellingen worden verminderd en afgesproken opleverdata beter worden gehaald.
Vooral complexe werkzaamheden aan treinbeveiliging en besturingssystemen kunnen hierdoor deels buiten de hoofdafsluiting plaatsvinden.
Bij de twee momenteel lopende corridorrenovaties wordt nieuwe seinhuistechnologie tijdens de hoofdafsluiting bouwkundig afgerond.
Een deel van de daadwerkelijke ingebruikname volgt vervolgens in 2027, tijdens kortere tijdelijke spoorafsluitingen die in de dienstregeling worden verwerkt.
Dertien corridorrenovaties gepland tot en met 2031
Volgens de aangepaste planning staan de volgende spoorcorridors op het programma:
2027:
– LehrteâBerlijn, sinds oktober 2026 in uitvoering
– RosenheimâSalzburg
– FuldaâHanau
2028:
– KeulenâKoblenz
– MÃŧnchenâRosenheim, eerste fase
– HagenâUnnaâHamm
– LÃŧbeckâHamburg
2029:
– HamburgâHannover
– WÃŧrzburgâAnsbachâTreuchtlingen
– AkenâKeulen
2030:
– StendalâMaagdenburg
– UelzenâStendal
2031:
– LehrteâGroà Gleidingen
– MÃŧnchenâRosenheim, tweede fase
Hoewel de regering spreekt over dertien corridorrenovaties, bevat de planning veertien afzonderlijke vermeldingen doordat de verbinding MÃŧnchenâRosenheim in twee fasen wordt uitgevoerd.
De precieze uitvoering van de renovaties wordt de komende tijd verder besproken met de Duitse deelstaten en de spoorsector.
Tijdelijk minder storingen als doel
Het uitgangspunt van de corridorrenovaties blijft dat een spoorlijn in ÊÊn grote operatie grondig wordt gemoderniseerd.
Daarna moet het traject bij voorkeur maximaal tien jaar grotendeels gevrijwaard blijven van grote werkzaamheden die het treinverkeer beperken.
Het ministerie en DB InfraGO houden daarnaast vast aan de doelstelling om het aantal infrastructuurgerelateerde storingen na een corridorrenovatie met 80 procent terug te dringen.
Nieuw is dat deze verbetering niet direct bij heropening hoeft te zijn bereikt, maar uiterlijk honderd dagen na ingebruikname.
Volgens de betrokken partijen moet dit zorgen voor realistischer verwachtingen en een stabielere opstart van het treinverkeer.
Eerdere renovaties leveren verbeteringen op
Het Duitse ministerie wijst erop dat eerdere corridorrenovaties ondanks de kritiek ook positieve resultaten hebben opgeleverd.
Zo verlaten langeafstandstreinen de gerenoveerde Riedbahn tussen Frankfurt en Mannheim inmiddels met een punctualiteit die 20 procent hoger ligt dan bij het oprijden van het traject.
Voor de renovatie verloren treinen op deze verbinding juist punctualiteit.
Op de spoorlijn NÃŧrnbergâRegensburg is het aantal infrastructuurgerelateerde storingen sinds de afronding van de renovatie afgelopen zomer met meer dan 90 procent afgenomen.
Deze renovatie bleef bovendien onder de geraamde kosten, evenals de werkzaamheden op de corridor HagenâWuppertalâKeulen.
Met de aangepaste strategie willen het Duitse ministerie van Verkeer en DB InfraGO deze resultaten ook op andere belangrijke spoorverbindingen bereiken, terwijl de hinder voor het nationale en internationale goederenvervoer beter beheersbaar moet worden.
