Vanmiddag zat uw hoofdredacteur in de auto toen er op de radio een aankondiging te horen was voor het SBS6-programma Nieuws van de Dag. Een van de onderwerpen van vrijdagavond 25 september trok onmiddellijk de aandacht: er zouden zoveel transportbedrijven failliet gaan dat Erik Ziengs, voorzitter van Ondernemend Nederland, een noodkreet liet horen. Er zouden heel veel ontslagen gaan vallen in de transportsector.
Nou, dan heb je de aandacht van een hoofdredacteur van een transport platform!
Dus ’s avonds met het bord op schoot voor de televisie. Wat is er aan de hand? Welke transportbedrijven vallen er om? Hoe groot zijn die bedrijven? Hoeveel chauffeurs dreigen hun baan te verliezen? Is er inderdaad sprake van een plotselinge golf aan faillissementen? En vooral: wat zeggen transportondernemers daar zelf over?
Na afloop bleef ik vooral met één vraag zitten: waar waren de feiten?
Volgens het programma zouden vorige week maar liefst zestien transportbedrijven failliet zijn gegaan. Hoge kosten zouden ondernemers de das omdoen. “Een kaalslag!” Maar al na een paar zinnen van Erik Ziengs ging het nauwelijks nog over de transportsector. Een transportondernemer kwam niet aan het woord. Wel stond er achter presentator Thomas van Groningen een indrukwekkende Scania mét bullbar (ik zeg niks…) in beeld.
Dat maakt een item natuurlijk nog geen transportnieuws.
Zestien faillissementen? Waar dan?
Want het belangrijkste probleem met het verhaal is veel fundamenteler: de genoemde cijfers komen niet overeen met de openbare faillissementsgegevens.
En van iemand als Erik Ziengs mag je verwachten dat hij weet hoe belangrijk het is om cijfers in de juiste context te plaatsen. Ziengs was van 2010 tot 2021 bijna elf jaar Tweede Kamerlid voor de VVD. Hij hield zich daar jarenlang bezig met het midden- en kleinbedrijf, ondernemerschap, zzp’ers en het terugdringen van administratieve lasten. Later lagen onder meer openbaar vervoer, spoor en milieu op zijn bord.
Met andere woorden: dit is niet iemand die gisteren voor het eerst kennismaakte met ondernemend Nederland of met de wereld van vervoer.
Dan moet een uitspraak dat er in één week zestien transportbedrijven failliet zijn gegaan ook gewoon kloppen.
In week 38 kom je in de sector vervoer over land uit op elf faillissementen. En zelfs die elf vragen om enige uitleg voordat je er grote conclusies aan verbindt.
Eén van de elf ondernemingen is Taxi Aya, dus geen transportbedrijf in het goederenvervoer. Van de overige bedrijven had een groot deel volgens de gegevens van de Kamer van Koophandel slechts één werknemer. World Logistics Services, Exa Voltum Transport, ’t Zand Transport, Transport Service Woerden en Art Delivery stonden allemaal met één werknemer geregistreerd. Pakketje BV had er nul. G.R. Transportbedrijf en Reijnders Transportbedrijf hadden bovendien dezelfde bestuurder en (ieder) drie werknemers.
En dan was er op 16 september nog Aarts Transport BV. Dit transportbedrijf staat niet geregistreerd onder Vervoer over de weg maar onder Dienstverlening. Bij dit bedrijf werkten volgens de KVK 24 werknemers. Het bedrijf was al in 2010 ook al een keer failliet verklaard.
Dat maakt een faillissement voor de betrokken ondernemer en werknemers natuurlijk niet minder ingrijpend. Elk bedrijf dat omvalt, is er voor de mensen die ervan afhankelijk zijn één te veel. Maar het is journalistiek nogal relevant wanneer je beweert dat er een golf aan faillissementen door de Nederlandse transportsector raast en dat daardoor heel veel ontslagen dreigen.
En deze week dan?
Ook de cijfers van deze week passen vooralsnog niet bij dat beeld.
In week 39 staan in het openbare overzicht van de rechtbank drie faillissementen: Bebe Transport BV uit Giesbeek, Nextrans BV uit Erp en Perse Logistic BV uit Waddinxveen. Alle drie zijn pas in 2024 opgericht. Voor Bebe Transport en Perse Logistic staat één werknemer geregistreerd.
Nogmaals: voor de ondernemers achter die bedrijven kan een faillissement een drama zijn. Daar wil ik niets aan afdoen.
Maar drie faillissementen van zeer jonge transportondernemingen zijn iets anders dan een faillissementsgolf die de hele sector overspoelt.
Juist nu moet je zorgvuldig zijn
En daar erger ik me aan. Niet omdat ik vind dat we de problemen in het wegtransport moeten bagatelliseren. Integendeel. De sector heeft het zwaar. Brandstofkosten drukken stevig op transportondernemers en de marges zijn in veel gevallen klein. Juist daarom verdienen de problemen in onze sector serieuze journalistieke aandacht.
Maar serieus betekent ook: cijfers controleren.
Wat valt er precies onder de gebruikte statistiek? Hebben we het over goederenvervoer over de weg of over de veel bredere categorie vervoer over land? Hoeveel bedrijven zijn daadwerkelijk failliet verklaard? Hoe groot waren die bedrijven? Hoeveel mensen werkten er? En misschien nog belangrijker: hoe verhouden die aantallen zich tot eerdere weken, maanden en jaren?
Zonder die context zegt het getal zestien (of tien) eigenlijk helemaal niets.
Waar was de transportondernemer?
Wat mij misschien nog wel het meest verbaasde: als de nood in het Nederlandse transport werkelijk zo hoog is dat er massaal bedrijven dreigen om te vallen, waarom zat er dan geen transportondernemer aan tafel?
Vraag een ondernemer wat zijn dieselrekening doet. Vraag hoeveel er na betaling van lonen, verzekeringen, materieel, tol, onderhoud en belastingen onder de streep overblijft. Vraag of tarieven nog kostendekkend zijn. Vraag of klanten bereid zijn hogere kosten door te berekenen.
Dán krijg je een verhaal over de werkelijkheid van het Nederlandse wegtransport.
Maar een groot getal noemen, daar een noodkreet aan koppelen en vervolgens nauwelijks onderzoeken wat er achter dat getal zit? Daar heeft niemand iets aan.
Niet de kijker. Niet de ondernemer. En zeker de transportsector niet.
Geen reden om achterover te leunen
Laat één ding duidelijk zijn: dit is geen pleidooi om achterover te leunen.
De transportsector verkeert wel degelijk in zwaar weer. De hoge brandstofprijzen en de kilometerheffing drukken hard op ondernemers en de lasten zijn fors. Niemand weet bovendien hoeveel bedrijven de komende maanden alsnog in de problemen komen. Een faillissementsgolf kan ontstaan – maar je kunt hem niet alvast uitroepen omdat dat een lekker televisie-item oplevert.
Daarvoor zijn de belangen te groot.
Ik hoop daarom vooral dat het kabinet snel maatregelen neemt die de lastendruk voor transportondernemers daadwerkelijk verlichten. Niet omdat er volgens de cijfers die ik nu zie al sprake is van een massale faillissementsgolf, maar juist om te voorkomen dat die er alsnog komt.
En aan mijn collega’s in de journalistiek zou ik iets veel eenvoudigers willen vragen. Check de cijfers. Bel een transportondernemer. Stel een extra vraag.
Want een ‘dikke’ vrachtwagen op het scherm maakt een verhaal nog niet waar.
“Transportzaken” is de column van de hoofdredacteur van Transport Online, waarin actuele thema’s uit de transportwereld met een kritische en scherpe blik worden besproken. Van nieuwe wet- en regelgeving tot technologische innovaties, arbeidsomstandigheden en de uitdagingen van duurzaamheid – in deze column worden de onderwerpen die de sector raken op een prikkelende en soms verrassende manier belicht.
Met twintig jaar ervaring in het nieuws voor de transportbranche, biedt “Transportzaken” niet alleen inzichten en opinies, maar daagt het ook uit tot nadenken en discussie. Een must-read voor iedereen die betrokken is bij of geïnteresseerd is in de dynamische wereld van transport en logistiek.
