DEN HAAG – Bijna de helft van de Nederlandse ondernemers verwacht het komende jaar investeringen in het eigen bedrijf uit te stellen. Wisselend overheidsbeleid is daarvoor de belangrijkste reden. Ondernemers zijn daarnaast somberder geworden over de economie en maken zich zorgen over de gevolgen van internationale spanningen voor hun bedrijf. Dat blijkt uit de PrinsjesdagPeiling 2026 van VNO-NCW en MKB-Nederland, uitgevoerd door KiesKompas onder bijna 3.500 ondernemers en bestuurders.
Volgens de ondernemersorganisaties worden investeringsbeslissingen niet alleen geremd door economische tegenwind. Vooral onzekerheid over de koers van de overheid speelt bedrijven parten. Ondernemers zeggen onvoldoende te weten welke regels, lasten en voorwaarden de komende jaren gaan gelden.
Dat heeft volgens VNO-NCW en MKB-Nederland gevolgen voor investeringen in onder meer innovatie, verduurzaming en personeel. Juist deze investeringen zijn volgens de organisaties nodig om de productiviteit en het verdienvermogen van Nederland te vergroten.
Meer dan helft somber over economie
Uit de peiling blijkt dat ondernemers iets negatiever over de Nederlandse economie zijn dan een jaar geleden. Bijna drie op de tien beoordelen de huidige economie als slecht of zeer slecht.
Meer dan de helft is somber of zeer somber over de economische ontwikkeling in de komende twaalf maanden.
Ook het Nederlandse ondernemingsklimaat krijgt opnieuw een slechte beoordeling. Zes op de tien ondernemers noemen dit slecht of zeer slecht. Slechts 11 procent beoordeelt het ondernemingsklimaat als goed.
Een meerderheid van de ondernemers maakt zich bovendien zorgen over de mogelijke gevolgen van internationale spanningen voor het eigen bedrijf.
Regeldruk grootste knelpunt
Regeldruk staat bovenaan de lijst met problemen die het kabinet volgens ondernemers moet aanpakken. Daarbij gaat het niet alleen om het verminderen van het aantal regels. Bedrijven willen ook eenvoudigere regelgeving, minder dubbele informatieverzoeken, minder administratie, stabielere wetgeving en snellere procedures.
Op de tweede plaats staan lagere werkgeverslasten. Het beter laten functioneren van het stelsel rond ziekte en arbeidsongeschiktheid staat op de derde plaats.
Daarbij noemen ondernemers specifiek de verplichting om bij ziekte gedurende twee jaar het loon door te betalen en de daarbij behorende re-integratieverplichtingen.
Acht op tien ontevreden over politiek en bestuur
Over de betrouwbaarheid van politiek en bestuur zijn ondernemers volgens de peiling iets minder negatief dan vorig jaar. Toch is nog altijd acht op de tien hierover ontevreden.
Sinds het aantreden van het kabinet-Jetten is de totale ontevredenheid volgens de peiling iets afgenomen. Tegelijkertijd is de groep ondernemers die positief over politiek en bestuur oordeelt licht gegroeid.
Netcongestie en infrastructuur belemmeren investeringen
VNO-NCW en MKB-Nederland roepen de politiek op een gezamenlijke investerings- en groeikoers voor Nederland neer te zetten. Belemmeringen die investeringen in de weg staan, moeten volgens de organisaties snel worden aangepakt.
Daarbij noemen ze onder meer de hoge lastendruk, regeldruk, netcongestie, trage vergunningverlening en achterstallige investeringen in infrastructuur. Ook vinden de organisaties het belangrijk dat de agenda van Wennink wordt uitgevoerd.
Volgens VNO-NCW en MKB-Nederland is een hogere economische groei noodzakelijk om de stijgende overheidsuitgaven voor onder meer zorg, sociale zekerheid en veiligheid in de toekomst te kunnen blijven betalen.
“We moeten werken aan oplossingen die langer meegaan dan één begrotingsjaar of kabinetsperiode. Alleen met een stabiele koers, een beter ondernemingsklimaat en voldoende investeringsruimte kunnen we de koek voor Nederland vergroten”, stellen de ondernemersorganisaties.
Bijna 3.500 ondernemers ondervraagd
De PrinsjesdagPeiling wordt dit jaar voor de vierde keer uitgevoerd. KiesKompas hield de online enquête in opdracht van VNO-NCW en MKB-Nederland tussen 23 juli en 25 augustus 2026.
In totaal namen 3.473 ondernemers en bestuurders van bedrijven deel. De resultaten zijn volgens de onderzoekers representatief gemaakt voor provincie en branche.
