BERLIJN – De Duitse overheid stelt bijna 36 miljoen euro beschikbaar voor de verdere ontwikkeling en praktijktesten van de Digitale Automatische Kupplung (DAK), de digitale automatische koppeling voor goederentreinen. Met het nieuwe subsidieprogramma moeten zogenoemde pionierstreinen worden uitgerust of omgebouwd, zodat de technologie op grotere schaal onder praktijkomstandigheden kan worden getest.
Het Duitse ministerie van Verkeer (BMV) en het Bundesamt für Logistik und Mobilität (BALM) hebben hiervoor het subsidieprogramma PioDAK gelanceerd. Naast het uitrusten en ombouwen van goederentreinen kunnen ook onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten en studies financiële ondersteuning krijgen.
Met het programma volgt Duitsland op het inmiddels afgeronde onderzoeksproject DAK-Demonstrator. Volgens het ministerie is de technologie inmiddels zover ontwikkeld dat grootschaligere tests onder reële bedrijfsomstandigheden mogelijk zijn.
Koppelen moet eenvoudiger en sneller worden
De Digitale Automatische Kupplung moet het traditionele handmatig koppelen van goederenwagens vervangen en tegelijkertijd verdere digitalisering van het spoorgoederenvervoer mogelijk maken.
Volgens de Duitse verkeersminister Steffen Bilger kan de technologie een belangrijke modernisering betekenen.
“De Digitale Automatische Kupplung is een belangrijke modernisering voor het spoorgoederenvervoer, waarmee niet alleen de efficiëntie en veiligheid kunnen worden verhoogd, maar ook kosten kunnen worden verlaagd. Met de DAK worden werkzaamheden eenvoudiger, digitaler en sneller. Zwaar lichamelijk werk wordt verminderd”, aldus Bilger.
De minister plaatst daarbij wel een belangrijke kanttekening. De koppeling moet gebruikers volgens hem overtuigen wat betreft functionaliteit, levensduur en prijs. Alleen dan kan een grootschalige Europese ombouw volgens Bilger economisch verantwoord zijn.
Drie soorten projecten
Binnen PioDAK zijn drie verschillende soorten projecten voorzien. Spoorbedrijven en andere betrokken partijen kunnen de automatische koppeling daadwerkelijk in hun bedrijfsvoering testen. Daarnaast is subsidie beschikbaar voor verder onderzoek.
Een derde onderdeel richt zich op studies naar onder meer strategische keuzes, praktijkervaringen, voordelen, risico’s, benodigde middelen en mogelijkheden voor de invoering van de technologie.
De resultaten moeten duidelijk maken wat de technische en economische gevolgen van de DAK zijn. Uiteindelijk moeten de praktijktesten en onderzoeken bijdragen aan een onderbouwde beslissing over een mogelijke Europese invoering van de digitale automatische koppeling.
Projectvoorstellen vanaf 14 september
Het BALM voert het subsidieprogramma namens het ministerie uit. Geïnteresseerde partijen kunnen van 14 tot en met 25 september 2026 hun eerste projectvoorstellen indienen.
Op 10 september organiseert het BALM bovendien een online informatiebijeenkomst over de subsidieregeling.
BALM-president Christian Hoffmann zegt dat de instantie de aanvraagprocedure voor de ombouw van pionierstreinen snel wil uitvoeren. Het programma werkt daarbij met een aanvraagprocedure in twee fasen.
