AMSTERDAM – Beleggingsexpert Geert Schaaij trekt aan de bel over online oplichters die zijn naam en beeltenis misbruiken om mensen geld afhandig te maken. Via advertenties op onder meer Facebook en Instagram worden consumenten naar WhatsAppgroepen gelokt, waar fraudeurs zich volgens Schaaij voordoen als hemzelf of als medewerkers van Beursgenoten. Sommige slachtoffers zouden daarbij tienduizenden euro’s hebben verloren.
Beursgenoten, waarvan Schaaij oprichter en directeur is, zegt inmiddels vrijwel dagelijks telefoontjes en e-mails te ontvangen van mensen die slachtoffer zijn geworden of willen controleren of zij daadwerkelijk contact hebben met de organisatie.
“Voor mij is de maat vol. Mijn belangrijkste boodschap is niet dat mijn naam wordt misbruikt, maar dat mensen hierdoor hun spaargeld verliezen. Dat wil ik helpen stoppen”, aldus Schaaij.
Hij roept Meta, toezichthouders en opsporingsinstanties op gezamenlijk harder op te treden tegen identiteitsmisbruik en beleggingsfraude.
Slachtoffer zou 90.000 euro hebben verloren
Volgens Schaaij lopen de bedragen die gedupeerden melden uiteen van enkele duizenden euro’s tot aanzienlijk hogere bedragen. Zo nam onlangs een vrouw contact op die vertelde dat haar vader ongeveer 90.000 euro zou hebben verloren.
De personen achter de vermeende beleggingsgroep zouden de man daarna hebben geprobeerd over te halen nóg meer geld beschikbaar te stellen om zijn verliezen terug te verdienen. Daarbij zou zelfs zijn gesproken over het benutten van de overwaarde van zijn woning.
Ook zou een jonge vrouw al haar spaargeld hebben toevertrouwd aan oplichters die via sociale media opereerden.
“Daar word ik niet alleen boos van, daar word ik ook verdrietig van. Soms zit je met tranen in je ogen aan de telefoon. Mensen hebben jarenlang gewerkt en gespaard en ontdekken vervolgens dat degene die zij vertrouwden helemaal niet bestond”, zegt Schaaij.
Beursgenoten benadrukt dat het de individuele schadegevallen niet zelfstandig kan verifiëren.
Duizenden resultaten in advertentiebibliotheek
Schaaij wijst ook op de omvang van het probleem. Een zoekopdracht in de Meta Advertentiebibliotheek leverde volgens Beursgenoten ongeveer 2.400 advertentieresultaten op. Daartussen bevinden zich advertenties waarin zijn naam wordt gebruikt en mensen bijvoorbeeld worden uitgenodigd voor WhatsAppgroepen waarin gratis aandeleninformatie wordt beloofd.
Bij verschillende advertenties staat volgens Beursgenoten inmiddels vermeld dat Meta deze wegens overtreding van de advertentieregels heeft verwijderd of dat het bijbehorende account is uitgeschakeld.
Het aantal van 2.400 betekent volgens de organisatie nadrukkelijk niet dat er 2.400 verschillende fraudeurs of bewezen fraudegevallen zijn. Het betreft uitsluitend het aantal resultaten dat bij de zoekopdracht in de advertentiebibliotheek naar voren kwam.
Zelf geblokkeerd na waarschuwing
Schaaij wil van Meta weten wat het platform kan doen om het terugkerende misbruik van zijn naam en foto’s structureel tegen te gaan.
Opvallend genoeg werd Schaaij naar eigen zeggen zelf vijf dagen geblokkeerd op Instagram nadat hij daar voor de fraude had gewaarschuwd. Zijn account zou vanwege een vermeende overtreding van de platformregels tijdelijk zijn beperkt.
“Dat was een bizarre ervaring. Op het moment dat je mensen probeert te beschermen tegen misbruik van je eigen identiteit, word je zelf tijdelijk beperkt”, aldus Schaaij.
Geen WhatsApp-beleggingsgroepen
Schaaij benadrukt dat hij en Beursgenoten geen WhatsApp-beleggingsgroepen hebben waarin mensen wordt gevraagd geld te storten om aandelen te kopen. Ook vraagt de organisatie volgens hem nooit om geld over te maken naar onbekende handelsplatforms, buitenlandse bankrekeningen of cryptowallets.
Mensen die vermoeden dat zij slachtoffer zijn geworden, krijgen het advies onmiddellijk te stoppen met verdere betalingen, contact op te nemen met hun bank en melding of aangifte te doen bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM), Meta en de politie.
Beursgenoten wil daarnaast meldingen van gedupeerden verzamelen en bundelen. Wanneer er voldoende deelnemers en aanknopingspunten zijn, wil de organisatie een gespecialiseerde advocaat laten onderzoeken welke juridische stappen mogelijk zijn.
Schaaij wil de komende tijd ook met betrokken instanties bekijken hoe frauduleuze advertenties en accounts sneller kunnen worden opgespoord en verwijderd.
“Als dit voorkomt dat één vader, moeder of jongere zijn spaargeld kwijtraakt, is deze waarschuwing al de moeite waard. Maar uiteindelijk wil ik dat het systeem achter deze fraude wordt aangepakt.”
