PARIJS – De oorlog van de Verenigde Staten en Israël met Iran zorgt voor de grootste verstoring van het aanbod van olie in de geschiedenis van de wereldwijde oliemarkt. Dat zegt het Internationaal Energieagentschap (IEA) donderdag in het maandelijkse olierapport. Het rapport volgt op de aankondiging van de leden van het agentschap om een record van 400 miljoen vaten vrij te geven uit de noodreserves in een poging de oliemarkt te kalmeren.
De ongekende onrust op de oliemarkt heeft volgens het IEA gevolgen voor 7,5 procent van het wereldwijde aanbod en een nog groter deel van de olie-export. De olieprijzen zijn hard gestegen doordat Iran de Straat van Hormuz, waar normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde olie doorheen stroomt, vrijwel heeft afgesloten als vergelding voor de Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op het land. Het olietransport door de belangrijke zeestraat is inmiddels met meer dan 90 procent gedaald, schat het IEA.
De oorlog zal de wereldwijde olieproductie deze maand met 8 miljoen vaten per dag verminderen, verwacht het IEA. De daaruit voortvloeiende prijsstijging, geannuleerde vluchten en economische onzekerheid hebben volgens het agentschap ook een negatieve invloed op de vraag naar olie. Het verlaagde zijn schattingen voor de groei van het wereldwijde olieverbruik dit jaar met ongeveer een kwart tot 640.000 vaten per dag.
Voor de oorlog voorspelde het IEA nog een recordolieoverschot voor dit jaar, omdat het toenemende olieaanbod uit met name de Verenigde Staten, Canada, Guyana en Brazilië de groei van de consumptie ruimschoots overtrof. Door de afsluiting van de Straat van Hormuz zijn producenten rond de Golf inmiddels gedwongen om gezamenlijk de dagelijkse productie met ongeveer 10 miljoen vaten te verlagen, zegt het IEA.
De productieverlagingen hebben de prognoses van het IEA voor een wereldwijd overschot in 2026 met iets meer dan een derde teruggebracht tot ongeveer 2,4 miljoen vaten per dag.
Kenners verwachten dat de olieprijzen zullen blijven stijgen, ondanks de historische vrijgave van olie uit noodreserves. De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs waarschuwde zelfs dat de olieprijzen de piek van 2008 zouden kunnen overtreffen als de doorvoer via de Straat van Hormuz gesloten blijft. In dat jaar steeg de prijs van Brentolie tot een record van 147,50 dollar per vat.
