WASHINGTON – In de Verenigde Staten zijn de eerste stembureaus geopend voor de midterms. Bij die verkiezingen, ongeveer halverwege de ambtstermijn van president Donald Trump, riskeren zijn Republikeinen hun nipte meerderheid in het Congres te verliezen.
De eerste stemlokalen openden in Vermont. In die staat heeft circa 30 procent van de geregistreerde kiesgerechtigden al een stem voor deze midterms uitgebracht, zo meldt de BBC.
Bij de verkiezingen staan alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en 35 van de 100 Senaatszetels op het spel. Uitslagen worden in Nederland verwacht in de nacht van dinsdag op woensdag. De Verenigde Staten beslaan meerdere tijdzones en er kan niet overal op hetzelfde moment worden gestemd. In het oostelijke Vermont konden kiezers plaatselijk al vroeg in de ochtend stemmen en in de uren daarna openen ook in andere staten stembureaus.
Corruptie
Peilingen schetsen voor de Republikeinen een somber beeld. Democraten stevenen in het Huis af op een meerderheid en bij de senaatsverkiezingen zien ze kansen in staten als Texas en Kansas. Die staan bekend als Republikeinse bolwerken. Dat de Democraten het er toch goed doen in peilingen heeft meerdere redenen. Er waren schandalen rond de Republikeinse kandidaten en president Donald Trump is onpopulair. Onder kiezers bestaat onvrede over zaken als de economie en corruptie.
Toch wordt er ook rekening mee gehouden dat de Democraten naast een senaatsmeerderheid kunnen grijpen. Ze hebben vier extra zetels nodig en moeten die onder meer zien te halen in staten die Trump soms ruim won bij de presidentsverkiezingen. De Republikeinen hadden bovendien een financieel voordeel tijdens de campagnes, waar miljarden in omgingen. Zo kwam techmiljardair Elon Musk ze te hulp met honderden miljoenen dollars.
Vetorecht
Ook als de Democraten winnen in beide huizen, houdt Trump als president veel macht. Hij kan zijn vetorecht gebruiken om voorstellen te blokkeren en voorspelde al dat hij zich als “Mr Veto” zal ontpoppen. Toch is de verwachting dat de oppositieleden na een overwinning snel gaan proberen om beleid van Trump terug te draaien. Ook kunnen ze hem in de tweede helft van zijn ambtstermijn dwarszitten door benoemingen tegen te houden en onderzoeken in te stellen.
Om te winnen, schuwen partijen soms een harde aanpak niet. Zo achterhaalde The New York Times dat Democraten in Alaska een kandidaat hadden geronseld met dezelfde naam als de zittende Republikeinse senator. Dat zou kiezers kunnen verwarren. Ook gingen er volgens onderzoekers miljoenen naar met AI gemaakte spotjes die gebruikt konden worden om kandidaten zwart te maken.
