Kabinet trekt 18 miljard euro extra uit voor infrastructuur, maar zet groot aantal projecten stil

DEN HAAG – Het kabinet trekt 18 miljard euro extra uit voor het onderhoud en de vernieuwing van de Nederlandse infrastructuur. Het geld wordt de komende jaren ingezet voor wegen, bruggen, spoorlijnen en waterwerken. Tegelijkertijd maakt het kabinet scherpe keuzes in nieuwe infrastructuurprojecten. Onder meer de aanpak van de A20, de N33, de N35 en knooppunt Zaarderheiken wordt voortgezet, terwijl andere projecten worden gepauzeerd.

Dat hebben minister Karremans en staatssecretaris Annet Bertram (Openbaar Vervoer en Spoor) vrijdag 16 oktober bekendgemaakt. Volgens het kabinet staat Nederland voor de grootste vernieuwingsopgave van de infrastructuur ooit.

Veel wegen, bruggen, sluizen en spoorverbindingen zijn aangelegd in de jaren vijftig, zestig en zeventig en raken steeds verder verouderd. Dat leidt onder meer tot defecten aan bruggen, storingen aan sluizen en gemalen en een toenemende storingsgevoeligheid van het spoor.

“Onze infrastructuur is verouderd, dat merken we steeds meer. Kijk naar mankementen aan de Merwedebrug en de Suurhoffbrug”, zegt minister Karremans.

Volgens de minister moet het beschikbare geld vooral worden ingezet waar de noodzaak het grootst is. “We staan voor de grootste vernieuwingsopgave ooit, het is tijd voor een nieuwe wederopbouw van onze infrastructuur.”

Grote onderhoudsprojecten krijgen voorrang

Met de extra investering wil het kabinet de bestaande infrastructuur weer op orde brengen. Veiligheid en het behoud van bestaande wegen, bruggen, spoorlijnen en waterwerken krijgen daarbij prioriteit.

Onder de projecten die worden aangepakt, vallen het gemaal IJmuiden, de Haringvlietbrug en de Hogesnelheidslijn (HSL).

Het gemaal bij IJmuiden speelt een belangrijke rol bij de bescherming tegen water voor ongeveer vier miljoen mensen. Van de Haringvlietbrug maken dagelijks circa 66.000 weggebruikers gebruik.

Ook wordt geïnvesteerd in de HSL, waar volgens het kabinet dagelijks ongeveer 275 internationale treinen rijden.

Daarnaast wordt de invoering van het Europese treinbeveiligingssysteem ERTMS geïntensiveerd. Daarmee moet het spoor ook na 2040 veilig en betrouwbaar blijven voor reizigers en vervoerders.

Staatssecretaris Bertram benadrukt dat ook de weerbaarheid van het spoor wordt versterkt, mede vanwege de geopolitieke situatie.

A20, N33, N35 en knooppunt Zaarderheiken

Naast het onderhoud van bestaande infrastructuur blijft een aantal belangrijke aanleg- en verbeterprojecten doorgaan.

Het kabinet heeft de projecten uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) beoordeeld aan de hand van verschillende criteria en het beschikbare budget.

Op basis daarvan wordt onder meer de aanpak van de A20 tussen Nieuwerkerk en Gouwe voortgezet.

Ook de verbetering van de vaarweg Lemmer-Delfzijl, de realisatie van de Nedersaksenlijn en het Mobiliteitspakket Brainport gaan door. Onder dat laatste pakket valt onder meer de aanpak van de spoorknoop Eindhoven.

Dankzij de extra middelen voor regionale bereikbaarheid kunnen daarnaast verschillende projecten worden voortgezet die anders mogelijk niet uitgevoerd hadden kunnen worden.

Het gaat onder meer om:

– De aanpak van het spoorknooppunt Meppel, dat als flessenhals in het spoorwegnet wordt beschouwd.
– De verbetering van de N35 bij Mariënheem.
– De aanpak van knooppunt Zaarderheiken op de A67/A76 bij Venlo.
– De verbetering van de N33 tussen Zuidbroek en Appingedam.

Voor het bereikbaar maken van vier nieuwe grootschalige woningbouwgebieden in Alkmaar, Apeldoorn, Helmond en Hengelo/Enschede wordt bovendien 355 miljoen euro beschikbaar gesteld.

Bestaande afspraken over de ontsluiting van woningbouwlocaties blijven in stand.

Andere infrastructuurprojecten gepauzeerd

Ondanks de extra investering is er volgens het kabinet onvoldoende geld om alle geplande infrastructuurprojecten uit te voeren.

De beschikbare middelen in het Mobiliteitsfonds en Deltafonds zijn niet toereikend om alle ambities op het gebied van vervanging, renovatie, aanleg en exploitatie te realiseren.

Daarom wordt per project gekeken wat op korte termijn noodzakelijk is en welke infrastructuur met levensduurverlengende maatregelen nog langer kan worden gebruikt.

Ook bij nieuwe aanlegprojecten zijn keuzes gemaakt. Een reeks projecten wordt voorlopig gepauzeerd vanwege een gebrek aan financiering of omdat uitvoering op dit moment niet mogelijk is.

Het kabinet benadrukt dat investeringen in nieuwe infrastructuur noodzakelijk blijven voor de bereikbaarheid, economische groei en weerbaarheid van Nederland.

Meer aandacht voor regionale bereikbaarheid

Naast de genoemde wegenprojecten investeert het kabinet in maatregelen uit het onlangs gepresenteerde Routeplan om de regionale bereikbaarheid te verbeteren en het openbaar vervoer toekomstbestendig te maken.

Daarbij wordt onder meer gekeken naar publieke mobiliteit.

Ook krijgt de weerbaarheid van het spoor extra aandacht.

In een afzonderlijke brief heeft het kabinet aangekondigd een adviescommissie onderzoek te laten doen naar de toekomst van Noordelijk Nederland en de mogelijkheden om de Lelylijn dichterbij te brengen.

Zekerheid voor komende acht jaar

Met de gemaakte keuzes wil het kabinet voor de komende acht jaar meer financiële zekerheid bieden aan weggebruikers, spoorreizigers, gebruikers van vaarwegen, medeoverheden en bouwbedrijven.

Daarmee moet worden voorkomen dat voortdurend geld tussen projecten moet worden verschoven om werkzaamheden af te ronden of onverwachte tegenvallers op te vangen.

Het kabinet wil daarnaast de uitvoering van infrastructuurprojecten versnellen en goedkoper maken.

Niet-noodzakelijke regels voor de uitvoering worden geschrapt. Projecten worden waar mogelijk vereenvoudigd en gestandaardiseerd, waarbij wordt uitgegaan van de noodzakelijke basisvoorzieningen.

Ook onderzoeken minister Karremans en staatssecretaris Bertram alternatieve vormen van bekostiging en financiering om in de toekomst nieuwe wegen en spoorlijnen te kunnen aanleggen.

Overleg met Kamer en regio’s

Het kabinet gaat de komende periode met de Tweede Kamer en de regio’s in gesprek over de prioriteiten binnen het Mobiliteitsfonds en Deltafonds.

Dat gebeurt onder meer tijdens de bestuurlijke overleggen over het MIRT.

De financiële verwerking van de gemaakte keuzes volgt bij de Voorjaarsnota.