OSLO – De Noorse koning Harald is overleden. Hij stierf vrijdagochtend om 06.35 uur op 89-jarige leeftijd in het ziekenhuis in Oslo, heeft het Noorse hof bekendgemaakt. Harald zat meer dan 35 jaar op de Noorse troon en was de oudste monarch van Europa.
Harald werd op 17 januari 1991 koning na het overlijden van zijn vader koning Olav. Hij zette diens optreden van makkelijke toegankelijkheid en eenvoud voort, maar dan in een moderner jasje. Met zijn aantreden kreeg Noorwegen voor het eerst in 53 jaar ook weer een koningin, Sonja, die de regeringstijd van Harald mede vorm heeft gegeven.
Dat Harald, geboren op 21 februari 1937, verliefd werd op een burgermeisje, werd in eerste instantie met weinig enthousiasme ontvangen. Al in 1959 kreeg de toenmalige kroonprins een relatie met Sonja, maar de twee moesten bijna tien jaar wachten tot er toestemming kwam van koning Olav, die vreesde voor het einde van de monarchie. Harald hield echter vol en maakte zijn vader duidelijk dat het Sonja werd en niemand anders, vertelde hij in een documentaire in 2015.
Gezondheidsproblemen
Harald en Sonja verwelkomden na hun huwelijk in 1968 twee kinderen: Märtha Louise (1971) en Haakon (1973). Zij stonden de partnerkeuze van hun twee kinderen niet in de weg. Daar was wel kritiek op omdat Märtha Louises eerste echtgenoot, schrijver Ari Behn, als buitenbeentje werd gezien en Haakons echtgenote Mette-Marit al een kind had uit een eerdere relatie.
Het kwakkelen met zijn gezondheid was voor Harald geen reden om zijn werk neer te leggen, waardoor hij tot op hoge leeftijd actief bleef in zijn koninklijke taken. Hij benadrukte al bij zijn zilveren regeringsjubileum dat hij in het harnas wilde sterven. Voortijdig aftreden, zoals diverse andere Europese vorsten de afgelopen jaren deden, was voor hem geen optie. Dat herhaalde hij begin 2024 nog maar eens, toen koningin Margrethe van Denemarken plotseling aftrad. “Ik blijf bij wat ik altijd heb gezegd, namelijk dat ik een eed heb afgelegd bij het Noorse parlement en dat deze een leven lang geldig blijft”, zei hij destijds.
Harald onderging de laatste jaren onder meer een hartoperatie en kampte een tijd met ademhalingsproblemen. Ook liep hij al enkele jaren met hulp van wandelkrukken. In 2024 waren er ook grote zorgen over de koning toen hij ziek werd tijdens een vakantie in Maleisië. Hij kreeg dat jaar een permanente pacemaker. In februari werd hij opnieuw ziek tijdens een vakantie, ditmaal op Tenerife. Hij werd toen behandeld aan een infectie en uitdroging.
