UTRECHT – FNV Spoor roept het kabinet en de Tweede Kamer op om vast te houden aan één landelijke spoorvervoerder en niet verder te gaan met liberalisering van het spoor. Volgens de vakbond blijkt uit recent onderzoek dat meer marktwerking op het spoor geen duidelijke voordelen oplevert en juist risico’s met zich meebrengt voor reizigers en spoorwerknemers.
De discussie over de toekomst van het Nederlandse spoor is momenteel volop gaande. Het kabinet wil begin 2027 een besluit nemen over de inrichting van het spoor na 2033, wanneer de huidige concessie van NS afloopt. Daarbij ligt de vraag op tafel of er meer concurrentie op het spoor moet komen of dat wordt vastgehouden aan één nationale vervoerder.
Onderzoek naar verschillende spoorvarianten
In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzochten de bureaus Goudappel, Rebel en APPM vijf mogelijke modellen voor het Nederlandse spoor. Daarbij varieerden de scenario’s van het huidige systeem met één landelijke vervoerder tot een model met meerdere aanbieders en meer aanbestedingen.
Volgens FNV Spoor laat het onderzoek geen duidelijke voordelen zien van meer marktwerking. De onderzoekers wijzen juist op verschillende risico’s en nadelen.
Risico op versnippering
Het huidige spoorstelsel zorgt volgens het onderzoek voor duidelijke reisinformatie, snelle aansturing bij storingen en een overzichtelijk netwerk voor reizigers. Wanneer meerdere vervoerders verantwoordelijk worden voor delen van het spoor, ontstaat volgens de onderzoekers meer versnippering. Dat zou het systeem ingewikkelder maken voor reizigers en moeilijker aanstuurbaar bij verstoringen.
Daarnaast waarschuwt FNV Spoor voor onzekerheid onder werknemers als het spoor verder wordt geliberaliseerd. De vakbond noemt risico’s zoals onzekerheid over banen, druk op arbeidsvoorwaarden en een toename van verschillende werkgevers op het spoor.
Ook wijzen de onderzoekers op hoge kosten bij een overgang naar een nieuw systeem en de kans op langdurige verstoringen tijdens die overgang.
“Spoor moet publieke voorziening blijven”
FNV Spoor stelt dat het spoor een publieke voorziening moet blijven waarbij betrouwbaarheid, betaalbaarheid en toegankelijkheid centraal staan.
De vakbond pleit daarom voor één integraal hoofdrailnet, publieke regie op het spoor, centrale coördinatie en behoud van een nationale vervoerder. Volgens FNV Spoor biedt één samenhangend systeem de meeste stabiliteit, duidelijkheid en zekerheid voor reizigers en personeel.
Daarnaast vraagt de vakbond aandacht voor goede cao’s, werkzekerheid en sociale veiligheid voor spoorwerknemers. Volgens FNV Spoor mogen politieke keuzes over de toekomst van het spoor niet leiden tot slechtere arbeidsvoorwaarden of meer onzekerheid voor personeel.
