ZWOLLE – Een vrachtwagenchauffeur die meerdere keren met te veel alcohol op achter het stuur is aangetroffen, krijgt zijn rijbewijs niet terug. De rechtbank Overijssel heeft geoordeeld dat het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) zijn rijbewijs terecht ongeldig heeft verklaard vanwege alcoholmisbruik. De chauffeur voerde aan dat hij hierdoor zijn baan dreigt te verliezen en zijn moeder niet langer financieel kan ondersteunen, maar dat verandert niets aan het oordeel van de rechter. Dat blijkt uit een uitspraak van 11 november 2026, die op 18 november is gepubliceerd.
De zaak draait om een vrachtwagenchauffeur die op 8 februari 2026 door de politie werd staande gehouden. Bij een ademanalyse werd een alcoholgehalte van 495 microgram per liter uitgeademde lucht vastgesteld. Het was niet de eerste keer dat de man met een te hoog alcoholgehalte in aanraking kwam met de politie. Op 22 juni 2022 werd bij hem 650 microgram gemeten, op 21 januari 2023 ging het om 860 microgram en op 7 maart 2024 om 840 microgram. De chauffeur betwist overigens dat hij bij het incident in maart 2024 daadwerkelijk onder invloed heeft gereden. Volgens hem had hij de auto toen uitsluitend op aanwijzing van de politie verplaatst.
Naar aanleiding van de laatste aanhouding legde het CBR de chauffeur op 16 februari 2026 een onderzoek naar zijn rijgeschiktheid op. In afwachting van de uitkomst werd de geldigheid van zijn rijbewijs geschorst. Het onderzoek vond op 27 mei 2026 plaats en werd uitgevoerd door een psychiater, die op 15 juni zijn bevindingen vastlegde in een rapport.
Op basis van dit onderzoek concludeerde het CBR dat de man vanwege alcoholmisbruik niet geschikt was om een motorrijtuig te besturen. Zijn rijbewijs werd daarom met ingang van 7 juli 2026 ongeldig verklaard. Het bezwaar dat de chauffeur tegen deze beslissing indiende, werd op 21 augustus 2026 ongegrond verklaard.
Baan als vrachtwagenchauffeur op het spel
De chauffeur stapte vervolgens naar de rechtbank en vroeg om een voorlopige voorziening. Hij wilde voorkomen dat hij zijn rijbewijs definitief kwijt zou raken terwijl zijn beroep nog liep. Daarbij wees hij op de grote gevolgen voor zijn werk en persoonlijke omstandigheden.
Volgens de man dreigt hij door de ongeldigverklaring zijn baan als vrachtwagenchauffeur te verliezen. Daarnaast kan hij zijn moeder niet meer helpen met het betalen van haar maandelijkse vaste lasten. De voorzieningenrechter erkende dat hiermee voldoende sprake was van een spoedeisend belang om zijn verzoek te behandelen.
De rechter besloot echter direct ook inhoudelijk uitspraak te doen over het beroep, omdat nader onderzoek volgens de rechtbank niet nodig was om de zaak te beoordelen.
Discussie over hoeveelheid gedronken whisky
Een belangrijk onderdeel van het geschil was de hoeveelheid alcohol die de chauffeur voorafgaand aan zijn laatste aanhouding had gedronken. Tijdens het psychiatrisch onderzoek verklaarde hij dat hij op de betreffende avond bezoek had gehad van vrienden en familie en tussen ongeveer 20.00 of 21.00 uur en 03.00 uur zes tot zeven glazen whisky-cola had gedronken.
Volgens de psychiater kwam deze verklaring niet overeen met het gemeten alcoholgehalte. Een berekening met een alcoholcalculator wees op een hoeveelheid die ongeveer twee keer zo hoog lag. Bij het eerdere politieverhoor had de chauffeur bovendien verklaard slechts twee tot drie glazen alcohol te hebben gedronken.
Na ontvangst van het psychiatrisch rapport probeerde de man zijn verklaring te corrigeren. Hij stelde dat het niet om normale glazen ging, maar om zes tot zeven grote, ruim ingeschonken glazen whisky-cola. Volgens zijn latere berekening zouden deze glazen overeenkomen met ongeveer dertien tot vijftien standaardglazen alcohol, wat wel zou aansluiten bij de uitkomst van de alcoholcalculator.
De rechtbank ging niet mee in deze redenering. Volgens de rechter was de achteraf aangebrachte wijziging geen correctie van een objectief gegeven. De psychiater mocht daarom betekenis toekennen aan de oorspronkelijke verklaring die de chauffeur tijdens het onderzoek had afgelegd.
De rechter wees er bovendien op dat de chauffeur tijdens het onderzoek geen verklaring kon geven voor het verschil tussen zijn opgegeven alcoholgebruik en de berekende hoeveelheid.
Opvallende verklaringen over drinkgedrag
Ook de verklaringen van de chauffeur over zijn gebruikelijke alcoholgebruik speelden een belangrijke rol. De man verklaarde dat hij ongeveer één keer per jaar te veel dronk en daarbij aangeschoten of dronken werd. Volgens de psychiater was het niet aannemelijk dat hij vervolgens juist op al die uitzonderlijke momenten met te veel alcohol achter het stuur zou zijn aangetroffen.
De chauffeur bestreed dat hieruit kon worden geconcludeerd dat hij zijn alcoholgebruik onderschatte. Volgens hem was de geringe pakkans bij rijden onder invloed geen voldoende grond om aan zijn verklaringen te twijfelen.
De rechtbank oordeelde echter dat de psychiater de geringe pakkans mocht betrekken bij de beoordeling van de geloofwaardigheid van zijn verklaringen. Daarbij benadrukte de rechter dat deze omstandigheid niet op zichzelf doorslaggevend was, maar onderdeel vormde van een groter geheel aan onderzoeksbevindingen.
Eerdere cursus en onderzoek hielpen niet
Uit het dossier bleek verder dat de vrachtwagenchauffeur eerder een psychiatrisch onderzoek had ondergaan en een Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA) had gevolgd. Daarmee was hij volgens de psychiater uitgebreid bekend met de risico’s en gevolgen van rijden onder invloed.
Desondanks was hij opnieuw met te veel alcohol in het verkeer aangetroffen. Daarbij woog mee dat de man voor zijn beroep afhankelijk was van zijn rijbewijs en dus wist welke gevolgen een nieuwe overtreding voor zijn werk kon hebben.
Volgens de rechtbank mocht de psychiater dit betrekken bij de beoordeling van zijn verantwoordelijkheidsgevoel en gevaarbesef. Dat de chauffeur zijn rijbewijs nodig had voor zijn werk, vormde geen zelfstandige aanwijzing voor alcoholmisbruik, maar mocht wel in samenhang met de overige bevindingen worden meegewogen.
Ook waren er tegenstrijdigheden in de verklaringen over een eerdere periode waarin de man geen alcohol had gedronken. Tijdens het recente onderzoek verklaarde hij dat hij nooit eerder had geprobeerd te stoppen. Uit een rapportage van 31 mei 2023 bleek echter dat hij destijds al vier maanden geen alcohol had gebruikt.
De chauffeur stelde dat hij toen tijdelijk was gestopt vanwege een naderend onderzoek en omdat hij geen behoefte had aan alcohol. Volgens de rechtbank nam dit niet weg dat zijn verklaringen over die periode niet met elkaar overeenkwamen.
Geen afwijkende bloedwaarden
De chauffeur voerde daarnaast aan dat het bloedonderzoek geen verhoogde waarden had laten zien die op alcoholmisbruik wezen. Ook verzette hij zich tegen de vermelding van een zogenoemde romptremor, een trilling van de romp, tijdens het lichamelijk onderzoek.
De rechtbank stelde vast dat de psychiater de normale laboratoriumuitslagen in zijn rapport had meegenomen. Deze uitslagen hoefden volgens de rechter niet tot een andere conclusie te leiden, omdat de diagnose betrekking had op het alcoholgebruik in de periode voorafgaand aan de laatste aanhouding.
Aan de waargenomen romptremor waren volgens het rapport bovendien geen verdere gevolgen verbonden.
Diagnose voldoende onderbouwd
De psychiater had bij de chauffeur een lichte stoornis in het alcoholgebruik vastgesteld volgens de DSM-5-criteria. Daarnaast was volgens het rapport sprake van alcoholmisbruik in de zin van de wettelijke regels voor rijgeschiktheid.
De chauffeur vond dat deze diagnose onvoldoende was onderbouwd. Volgens hem was de conclusie feitelijk alleen gebaseerd op het herhaaldelijk rijden onder invloed, terwijl voor een dergelijke diagnose meerdere afzonderlijke aanwijzingen nodig zijn.
De voorzieningenrechter verwierp dat standpunt. Volgens de rechtbank was de diagnose gebaseerd op een samenstel van bevindingen, waaronder de verschillen tussen het opgegeven en gemeten alcoholgebruik, de eerdere aanhoudingen, de gevolgde EMA, het eerdere onderzoek naar de rijgeschiktheid, tegenstrijdige verklaringen en het uitblijven van een blijvende gedragsverandering.
De rechter zag geen aanleiding om te twijfelen aan de deskundigheid van de psychiater of de zorgvuldigheid waarmee het rapport tot stand was gekomen. Daarbij speelde ook mee dat de chauffeur de mogelijkheid had gekregen om een tweede onderzoek aan te vragen, maar daarvan geen gebruik had gemaakt.
Rijbewijs blijft ongeldig
Volgens de wettelijke regels zijn personen bij wie alcoholmisbruik is vastgesteld ongeschikt om motorrijtuigen te besturen. Wanneer zij aantoonbaar of aannemelijk zijn gestopt met het misbruik, moet eerst een recidiefvrije periode van een jaar zijn verstreken voordat zij via een nieuwe medische keuring weer rijgeschikt kunnen worden verklaard.
In het geval van deze chauffeur wordt 9 februari 2026 als stopdatum gehanteerd. Dat betekent dat hij niet eerder dan na het verstrijken van een jaar vanaf die datum opnieuw geschikt kan worden bevonden, mits hij bij een herkeuring aan de gestelde eisen voldoet.
De rechtbank Overijssel verklaarde het beroep van de vrachtwagenchauffeur ongegrond. Daarmee blijft de ongeldigverklaring van zijn rijbewijs in stand. Ook het verzoek om een voorlopige voorziening werd afgewezen.
De chauffeur krijgt het betaalde griffierecht niet terug en ontvangt geen vergoeding van zijn proceskosten. Tegen het inhoudelijke oordeel kan nog hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.







